Пошукі іншапланетнікаў працягваюцца: якія кампаненты жыцця ўжо выяўленыя ў космасе

• 17.08.2026, 11:36

Даследаванні сведчаць, што ў Сусвеце можа існаваць жыццё.

Навукоўцы за апошнія некалькі гадоў выявілі мноства будаўнічых блокаў жыцця ў космасе: у складзе астэроідаў, вакол маладых зорак і ў міжзоркавым асяроддзі. Але гэта не азначае, што пазазямнае жыццё дакладна існуе. І ўсё ж гэтыя адкрыцці сведчаць пра тое, што жыццё магло ўзнікнуць не толькі на Зямлі, піша Live Science.

Будаўнічымі блокамі жыцця навукоўцы называюць малекулы, падобныя да тых, што маюць жывыя арганізмы на Зямлі, уключаючы бялкі, РНК і ліпіды — малекулы, з якіх складаюцца клетачныя мембраны.

Астраномы ўжо выявілі ўсе пяць азотыстых аснаванняў ДНК і РНК у складзе астэроідаў Бэну і Рыюгу ў Сонечнай сістэме. У складзе Бэну таксама былі выяўленыя 14 з 20 амінакіслот, якія сустракаюцца ў жывых арганізмах, а ў складзе Рыюгу — урацыл, які ўваходзіць у склад РНК. Гэта сведчыць пра тое, што, магчыма, будаўнічыя блокі жыцця былі занесены на Зямлю падчас яе фарміравання ў выніку ўдараў астэроідаў.

Навукоўцы шукаюць у больш глыбокім космасе складаныя арганічныя малекулы, якія змяшчаюць шэсць і больш атамаў вугляроду — аснову вядомага нам жыцця. З 350 малекул любога тыпу, выяўленых у космасе, каля 180 адпавядаюць крытэрыям складаных арганічных малекул. Аднак не ўсе яны з'яўляюцца будаўнічымі блокамі жыцця.

Сярод гэтых малекул вылучаецца група, якую называюць прэбіётычнымі малекуламі, якія можна лічыць папярэднікамі жыцця. Гэта значыць, гэта будаўнічыя блокі, якія маглі адыграць важную ролю ў з'яўленні жыцця дзе заўгодна ў космасе. Цяпер выяўлена прыблізна 30 прэбіётычных малекул, але іх вывучэнне яшчэ працягваецца.

У асноўным такія малекулы знаходзяць у малекулярных воблаках у Млечным Шляху — гэта шчыльныя міжзоркавыя воблакі з газу і пылу. Навукоўцы мяркуюць, што, верагодна, прэбіётычных малекул у космасе існуе значна больш, і іх неабходна адшукаць. Але іх выяўленне не азначае, што дзесьці ў космасе магло ўзнікнуць пазазямнае жыццё, хоць такая магчымасць не выключаецца.

Даследаванні паказваюць, што кампаненты, неабходныя для жыцця, існуюць у экстрэмальных умовах у космасе: пры вельмі нізкай тэмпературы і вельмі нізкім ціску. Даследчыкі працягваюць пошукі ключавых кампанентаў РНК і ДНК у космасе, што можа даказаць, што іншапланетнікі ўсё ж могуць існаваць. Пры гэтым навукоўцы дапускаюць, што ключавыя кампаненты для жыцця маглі сфарміравацца яшчэ да нараджэння зорак і планет.