Трэшчыны ў путінскім рэжыме

• Юрый Федарэнка
• 3.08.2026, 11:05

ЗСУ падштурхоўваюць праціўніка да краю бездані.

Гараць лагістычны цэнтр «Wildberries» у Самарскай вобласці, Саратаўскі нафтаперапрацоўчы завод і нафтабаза ў Калужскай вобласці. Гэта буйныя аб’екты ваенна-эканамічнай інфраструктуры праціўніка. Кожны ўдар Сіл абароны Украіны па падобных мэтах дазваляе знішчыць значныя запасы паліва, камплектуючых і іншых тавараў падвойнага прызначэння. Але агульныя страты праціўніка значна большыя.

Справа ў тым, што хутка адрамантаваць абсталяванне нафтаперапрацоўчых заводаў немагчыма. Часам на гэта патрэбныя тыдні, часам — месяцы. І гэта цалкам дастатковы час, каб нанесці чарговы ўдар. Тое самае датычыцца і лагістыкі «Wildberries»: страты маркетплэйса вымяраюцца не толькі колькасцю і коштам знішчаных тавараў. Кожны наш удар пакідае тысячы трэшчын па ўсёй расійскай эканоміцы, запускаючы сістэмныя, а месцамі, магчыма, і незваротныя дэградацыйныя працэсы.

На сёння пад прыцэлам Сіл абароны Украіны знаходзяцца ўсе найбуйнейшыя расійскія НПЗ. Гэта азначае, што нафтагазавы сектар агрэсара, на долю якога, дарэчы, прыпадае да 12% ВУП Расіі, ужо не здольны працаваць у штатным рэжыме, нягледзячы на спробы праціўніка ў тэрміновым парадку аднавіць вытворчасць.

Спадарожнікавыя даныя і аналіз амерыканскага даследчага цэнтра «S&P Global» сведчаць: з 26 расійскіх НПЗ, якія сёлета трапілі пад удары і спынілі вытворчасць (па стане на 27 ліпеня), да больш-менш нармальнай працы здолелі вярнуцца толькі восем. Яшчэ дзесяць прадпрыемстваў аднавілі вытворчасць толькі часткова, а сем па-ранейшаму прастойваюць. Заводы ў Разані, Ніжнім Ноўгарадзе і Валгаградзе, што ўваходзяць у дзясятку найбуйнейшых вытворцаў бензіну, здолелі аднавіць толькі каля паловы сваіх магутнасцяў, а маскоўскі НПЗ — прыблізна траціну.

Паводле падлікаў «Financial Times», нафтаперапрацоўчыя заводы, пацярпелыя ад атак украінскіх беспілотнікаў, страцілі да 45% вытворчых магутнасцяў. Звычайна іх рамонт займае некалькі месяцаў. На практыцы гэта азначае, што яны не змогуць паўнавартасна працаваць да таго часу, пакуль працягваецца вайна. Гэтая праблема сама па сабе не знікне.

Не знікнуць самі па сабе і праблемы малога і сярэдняга бізнесу, звязанага з «фіялетавымі ягадамі» «Wildberries». Сэрвіс праверкі і аналізу расійскіх юрыдычных асоб і прадпрымальнікаў «Rusprofile» дэманструе красамоўную карціну: колькасць прадпрыемстваў, якія спецыялізуюцца на інтэрнэт-гандлі, скарацілася на 23,5 тысячы.

Агульны каментар аналітыкаў гучыць так: негатыўны трэнд звязаны са зніжэннем матывацыі прадаўцоў выходзіць на маркетплэйсы, якія павысілі камісіі і кошт сваіх паслуг. Але тут ёсць адзін нюанс. Скарачэнне колькасці суб’ектаў гаспадарання на 23,5 тысячы адбылося яшчэ да атакі на «дзікія ягады» ў Самарскай вобласці. З сённяшняга дня сітуацыя ў гэтай галіне толькі пагоршылася. Дакладна так жа, як і ў нафтаперапрацоўчай прамысловасці.

Так званыя расійскія СМІ спрабуюць схаваць маштабы разбурэнняў і з усіх сіл ствараюць для абывацеля «карцінку нармальнасці». Аднак пасля кожнага нашага ўдару расійская эканоміка пакрываецца новай сеткай трэшчын. Сёння ўжо няма ніводнай умоўна «здаровай» галіны. Працягваюцца тысячы банкруцтваў і ліквідацый суб’ектаў гаспадарання. Паліўны крызіс перакідваецца на аграрны сектар, падсілкоўвае інфляцыю, а дэфіцыт бюджэту няўхільна расце. Што ў гэтых умовах можа зрабіць Крэмль?

На сённяшні дзень у «балотнай» улады няма ніводнага дзейснага рэцэпту эканамічнага выратавання. Адзінае, на што яна здольная, — цягнуць час, залатваць дзіркі ў адным месцы, пакуль яны з’яўляюцца ў іншым. Дзе-нідзе ўдасца нешта падрамантаваць, дзе-нідзе ўрад часова кампенсуе дэфіцыт паліва за кошт імпарту, хоць цалкам вырашыць праблему такім спосабам немагчыма, а дзе-нідзе проста зробіць выгляд, што праблемы не існуе. У такім рэжыме можна пратрымацца некалькі месяцаў. Далей пачынаецца страта кіравальнасці.

Крок за крокам Сілы абароны Украіны падштурхоўваюць праціўніка да краю бездані. Цяжка прадказаць, які менавіта «ўзор трэшчын» складзецца ў расійскай эканоміцы праз месяц, два ці тры. Але няцяжка прадказаць, што ў доўгатэрміновай перспектыве абрынецца не толькі эканоміка недаімперыі, але і сам путінскі рэжым. Мы пашыраем маштабы поспеху, павышаем эфектыўнасць нашых «далёкабійных санкцый» — і не толькі далёкабійных. Спыняцца на дасягнутым не плануем. Працягваем працу. Працяг будзе. Слава Украіне!

Юрый Федарэнка, «Фэйсбук»