На новы дом беларускай звалілася дрэва
- 15.09.2026, 9:54
Улады «патлумачылі», чаму яго не спілавалі раней.
Жыхарка вёскі ў Вілейскім раёне набыла дом, а праз некалькі дзён падчас урагану на яго звалілася дрэва з тэрыторыі сельсавета. Жанчына сцвярджае, што загадзя папярэджвала мясцовыя ўлады пра небяспеку, але мер не прынялі. У выніку дах пацярпеў, а дабівацца кампенсацыі ёй давялося ўжо праз райвыканкам, перадае «Зеркало» са спасылкай на «Першы інфармацыйны».
Марта Гурман стала ўладальніцай дома пад Вілейкай у пачатку жніўня. Па яе словах, яшчэ пры куплі яе насцярожыла вялікае дрэва на суседнім участку, які адносіцца да тэрыторыі сельсавета. Яна сцвярджае, што звярнулася да старшыні Людвінаўскага сельвыканкама да ўрагану.
«Прыехалі паглядзець наогул іншы дом. Сустрэкліся тут з мясцовымі жыхарамі, і яны нам паказалі вось гэты дом. Ён быў добры, моцны, не працякаў, можна засяляцца і жыць. Дамовіліся з гаспадарамі, заключылі здзелку, я забрала дакументы. Тут стаяла гэтае дрэва, яно мяне ўжо тады насцярожвала. Я звярнулася ў сельсавет за некалькі дзён. Старшыні на месцы не было. Я ёй патэлефанавала, на што яна ў рэзкай форме адказала: «ніхто нічога спілаваць не будзе, пішыце хоць прэзідэнту». У пятніцу я ўжо патэлефанавала старшыні і сказала, што дрэва ляжыць на нашым доме», — распавяла жанчына.
У ноч з 6 на 7 жніўня па Беларусі прайшоў моцны ўраган — больш за ўсё дасталося Вілейскаму раёну. Менавіта тады дрэва звалілася на дом Марты і праламала частку даху.
«Дзякуй нашай старшыні за гэтую “прыгажосць”, за тое, што не звярнулі ўвагі на скаргі, што стаяла дрэва. Цяпер у нас вось такі летні душ, усё ліецца. Яно яшчэ і гніе. І ўлады лічаць, што кампенсаваць шкоду зусім не трэба», — саркастычна адзначыла ўладальніца жылля.
Тым часам старшыня Людвінаўскага сельвыканкама Наталля Шэвелева сцвярджае, што Марта патэлефанавала ёй толькі 5 жніўня, то-бок за дзень да пачатку непагадзі. Па яе словах, нават за некалькі дзён вырашыць пытанне было б немагчыма, бо спачатку дрэва трэба афіцыйна прызнаць аварыйным.
«За дрэвы, якія размешчаны на грамадскай тэрыторыі, нясе адказнасць сельвыканкам. Яна звярнулася да мяне, я ёй растлумачыла: каб выдаліць дрэва і прызнаць яго аварыйным, трэба напісаць заяву. Але, на жаль, мы не паспелі нічога зрабіць і заяўку падаць не паспеўлі. Працэдура такая: грамадзяніну трэба звярнуцца ў сельвыканкам з заявай. Потым мы накіроўваем хадайніцтва ў Вілейскі вопытны лясгас. Затым, калі дрэва прызнаецца небяспечным, сельвыканкам накіроўвае заяўку ў Вілейскі цэнтр па абслугоўванні дзейнасці бюджэтных арганізацый. У ноч з 6 на 7 чысла адбыўся моцны вецер. Мы неадкладна выехалі на месца здарэння. Марты не было, бо яна прыязджае толькі на выходныя. Мы з ёй дамовіліся, што дапаможам распілаваць дрэва і прыбраць», — кажа Шэвелева.
Марта ж падкрэсліла, што пасля гэтай размовы дрэва сапраўды распілавалі, аднак галіны і смецце давялося прыбіраць ёй самой.
«Прыехалі, спілавалі, галіны і ўсё смецце засталося, мы прыбіралі ўсё самастойна. Старшыня дала б/у шыфер і плёнку. Усё», — расказала яна.
Мясцовыя жыхары сцвярджаюць, што на дрэва скардзіліся і раней. Адна з іх распавяла, што папярэдняя гаспадыня дома неаднаразова прасіла сельсавет звярнуць увагу на яго стан.
«У мяне яшчэ бабуля тут жыла, яна пастаянна звярталася, прасіла, бо нібыта прадчувала, што гэта дрэва ўпадзе. Але гэта і прадказальна, таму што ў нас таксама стаіць вялізная ліпа. Яна таксама хутка ўпадзе. Ужо тры такія зваліліся», — распавяла жанчына.
Шэвелева ў сваю чаргу заявіла, што ніякіх ранейшых зваротаў не атрымлівала, а само дрэва візуальна не выглядала аварыйным.
«Не, ніхто да мяне не звяртаўся. Мы праязджаем, маніторым кожную вёску. Гэта адбываецца раз на месяц. І мы глядзім: калі дрэва сухое, нахіленае, або ёсць прыкметы ўсыхання, мы гэта самі бачым. Але я яшчэ раз паўтару, што гэтае дрэва візуальна не выглядала хворым, сухім. Яно было ліставістае, візуальна прыгожае», — кажа старшыня.
Аднак дырэктар Вілейскага вопытнага лясгаса Дзмітрый Дрозд пасля агляду прыйшоў да іншай высновы.
«Зварот ад Людвінаўскага сельскага выканаўчага камітэта паступіў 10 жніўня. 13 жніўня, калі нашы супрацоўнікі сюды прыехалі, гэтае дрэва ўжо ўпала. Судзячы па тым, што я бачу ў гэтай сітуацыі, уся цэнтральная частка ствала цалкам гнілая. Тут ядравая гніль, сухавяршыннасць і відавочныя прыкметы нахілу дрэва больш за 30 градусаў ад вертыкальнай восі яго росту», — заявіў ён.
Пасля гэтага Марта звярнулася праз службу 115 з просьбай праверыць і іншыя дрэвы побач з участкам. Спецыялісты выехалі на працягу трох дзён і прызналі іх аварыйнымі.
Дамагацца кампенсацыі жанчына спачатку спрабавала праз сельсавет, але атрымала адказны ліст з адмовай ад старшыні. Шэвелева заявіла, што сельвыканкам не ўпаўнаважаны вырашаць такія пытанні, параіўшы звярнуцца ў РУЧС, страхавую кампанію і Вілейскі райвыканкам.
Пасля звароту ў райвыканкам, па словах Марты, камісія прыбыла ўжо на наступны дзень. Намеснік старшыні Вілейскага райвыканкама Аляксандр Катавіч паведаміў, што спецыялісты зафіксавалі шкоду і склалі каштарыс.
«Калі мы выехалі на аб’ект, мы ўбачылі, што ў чалавека разбураная прыбудова пры падзенні дрэва. Мы ўбачылі таксама ўжо адноўлены дах. На месцы мы выявілі, што тыя разбурэнні, якія былі па некаторых нясучых канструкцыях, узніклі задоўга да ўзнікнення надзвычайнай сітуацыі. Проста гаспадыня раней на гэта не звяртала ўвагі. Зрабілі замеры, быў складзены па факце дэфектны акт, згодна з якім потым быў складзены каштарыс на аднаўленне шкоды, нанесенай пры надзвычайнай сітуацыі», — расказаў Катавіч.
У выніку жанчыне ўзгаднілі кампенсацыю, і яе памер яна палічыла прымальным.
«У прынцыпе, мяне ўсё задавальняе. Адзінае, што сельсавет зноў застаецца ўбаку. На іх участку стаяла дрэва, за якім яны мусілі даглядаць, як і за тэрыторыяй у цэлым», — заявіла Марта.