Расія запусціла апошняе буйное радовішча нафты
- 22.09.2026, 7:00
На пачатковым этапе «Восток Ойл» будзе экспартаваць толькі 150 тысяч барэляў у суткі.
Расія пасля некалькіх гадоў затрымак запусціла камерцыйны экспарт нафты з кластара радовішчаў «Восток Ойл» — найбуйнейшага новага нафтавага праекта ў краіне з часоў распаду СССР.
Як паведамляе Reuters, «Роснефть» пачала загрузку чатырох спецтанкераў ледовага класа на тэрмінале «Бухта Север», каб адправіць першыя партыі «чорнага золата» з праекта, які аб’ядноўвае больш за 13 радовішчаў на Таймыры і ва Усходняй Сібіры з запасамі каля 51 мільярда барэляў.
Патэнцыял «Восток Ойл», які асабіста курыруе кіраўнік «Роснефть» Ігар Сечын, раней ацэньвалі ў 2 млн барэляў у суткі, што складае больш за 20% бягучай здабычы нафты ў Расіі. А на яго запасы прыходзіцца прыкладна пятая частка ўсіх разведаных залежаў нафты ў краіне (220 млрд барэляў, паводле дадзеных Роснедр). Гэта робіць кластар параўнальным з нафтавымі адкрыццямі Савецкага Саюза — такімі, як гіганцкае Саматлорскае радовішча ў Заходняй Сібіры, што стала асновай нафтавай магутнасці СССР.
Іншых радовішчаў з падобнай рэсурснай базай у Расіі не засталося. У 2017 годзе Роснедра прадалі апошняе буйное радовішча з неразмеркаванага фонду нетраў — Эргінскае ў Ханты-Мансійскім аўтаномным акрузе з запасамі каля 100 млн тон (яго таксама набыла «Роснефть»). Адкрытыя ў наступныя гады радовішчы пераважна адносіліся да катэгорый «дробных» і «вельмі дробных».
На пачатковым этапе «Восток Ойл» будзе экспартаваць толькі 150 тысяч барэляў у суткі, што значна сціплей за пачатковыя амбіцыі, паведамілі Reuters крыніцы ў галіне. «Роснефть» разлічвае нарасціць экспарт да 600 тысяч барэляў у суткі (30 мільёнаў тон у год) у другой палове 2027 года па меры ўводу Пайяхскай групы радовішчаў, з выхадам на 1 млн барэляў у суткі да 2030 года.
Пасля афіцыйнага абвяшчэння аб запуску Уладзіміром Пуціным 5 верасня танкер класа Aframax Akademik Gubkin і судна класа Panamax Valentin Pikul загрузілі партыі нафты ў Бухце Север. Яшчэ два танкеры Aframax — Vladimir Monomakh і Vladimir Vinogradov — чакаюць пагрузкі ў найбліжэйшыя дні, згодна з дадзенымі адсочвання суднаў LSEG.
Адкрытыя яшчэ пры СССР палярныя радовішчы «Восток Ойл» былі фактычна законсерваваныя ў 1990-х. Новае жыццё праект атрымаў у 2019 годзе. Праз год да яго далучыліся замежныя інвестары — BP, Trafigura і Vitol, якія, аднак, пакінулі «Восток Ойл» пасля пачатку вайны з Украінай і ўвядзення заходніх санкцый.
Гэта вымусіла «Роснефть» некалькі гадоў адкладаць запуск праекта, які, паводле першапачатковых планаў, яшчэ два гады таму павінен быў даваць 25 млн тон нафты штогод, а ў наступным годзе давесці экспарт да 50 млн тон. Для запуску «Восток Ойл» Сечын вытаргаваў у Пуціна маштабныя падатковыя льготы — на 2,6 трлн рублёў.
Крыніцы Reuters у галіне адзначаюць, што аддаленасць праекта, якая раней была яго галоўным недахопам, стала стратэгічнай перавагай. Арктычны тэрмінал забяспечвае бяспечны экспартны канал ва ўмовах, калі санкцыі і атакі на інфраструктуру ў партах Чорнага і Балтыйскага мораў у разы павялічылі аперацыйныя рызыкі. Бухта Север знаходзіцца за тысячы кіламетраў ад зоны ваенных дзеянняў украінскага канфлікту і дае прамы выхад на азіяцкія рынкі па Паўночным марскім шляху (ПМШ).