ЗША адновяць вайсковую базу часоў халоднай вайны ў Грэнландыі
- 22.09.2026, 10:24
І адкрыюць яшчэ адну.
ЗША плануюць аднавіць вайсковую базу часоў халоднай вайны на поўдні Грэнландыі і стварыць яшчэ адну на ўсходнім узбярэжжы вострава, паведамілі Reuters добра інфармаваныя крыніцы. Ідзе пра Нарсарсуак на поўдні Грэнландыі, дзе ў 1950-х гадах знаходзілася амерыканская база Bluie West One, і пра Местэрсвіг на ўсходзе. Апошнюю цяпер выкарыстоўвае дацкі спецназ — элітны лыжны патруль «Сірыус», які ахоўвае незаселеныя раёны.
Мінулымі выхаднымі прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў пра заключэнне пагаднення з Даніяй і Грэнландыяй, якое, паводле яго слоў, надало Злучаным Штатам «сталы кантроль» над бяспекай вострава. Ён удакладніў, што дамоўленасць не дазволіць праціўнікам Вашынгтона размяшчаць у Грэнландыі вайсковыя базы і забароніць «адчувальныя інвестыцыі» без пісьмовага адабрэння ЗША. Тэкст пагаднення дагэтуль не быў абнародаваны. Паводле крыніц Reuters, яго дэталі будуць канчаткова ўзгодненыя перад падпісаннем, якое павінна адбыцца на Генасамблеі ААН у Нью-Ёрку. У Капенгагене падкрэслілі, што дакумент перадасць пытанні бяспекі ў Арктыцы пад нагляд НАТА, а не пакіне іх выключна ў вядзенні ЗША і Даніі.
Грэнландыя была дацкай калоніяй да 1979 года, калі атрымала абмежаванае самакіраванне. У 2009 годзе яна атрымала аўтаномію, але засталася часткай каралеўства. На дадзены момант на касмічнай базе Пітуфік у Грэнландыі дыслакаваныя больш за 100 амерыканскіх вайскоўцаў — аб'ект знаходзіцца ў вядзенні ЗША з часоў Другой сусветнай вайны. Як нагадвае Reuters, у перыяд халоднай вайны ЗША ўтрымлівалі ў Грэнландыі 17 вайсковых аб'ектаў і больш за 10 тыс. вайскоўцаў.
Пасля вяртання ў Белы дом у студзені 2025 года Трамп неаднаразова заяўляў, што Данія не можа забяспечыць бяспеку Грэнландыі, якая, паводле яго слоў, неабходная ЗША для нацыянальнай абароны. Трамп сцвярджаў, што востраў «акружаны расійскімі і кітайскімі суднамі». Пры гэтым кіраўнік Белага дома запэўніваў, што не мае намеру ўсталёўваць кантроль над востравам ваенным шляхам. «Мы не збіраемся ўварвацца ў Грэнландыю. Мы збіраемся яе купіць», — казаў Трамп.