Расіяне масава здымаюць наяўныя з банкаў

• 22.09.2026, 21:53

Зафіксаваны найбольшы адток укладаў з банкаў з часоў восені 2022-га.

Сродкі расіян у банках за жнівень скараціліся на 107 млрд руб., або на 0,2%, паведаміў ЦБ. Гэта, паводле яго меркавання, можа быць звязана з уласцівымі для гэтага месяца выдаткамі на адпачынак і падрыхтоўку да навучальнага года. Летам прырост астаткаў на рахунках фізасоб традыцыйна запавольваецца, але летась у жніўні яны прыбавілі 70 млрд руб., паводле даных рэгулятара, піша The Moscow Times.

Цяперашні адток — самы вялікі з восені 2022 г., калі многія ўцякалі ад мабілізацыі і забіралі з сабой зберажэнні. У верасні 2022 г. сродкі расіян у банках скараціліся на 458 млрд руб., а ў кастрычніку — на 98 млрд.

Выключэнне — студзень, калі людзі трацяць налічаныя ў снежні перад доўгімі святамі заробкі і пенсіі. Падобная сітуацыя была ў маі гэтага года, калі сродкі фізасоб у банках скараціліся на 550 млрд руб. Пенсіі і дапамогі выплацілі ў красавіку, астаткі на рахунках расіян павялічыліся на 1,1 трлн руб., а ў наступным месяцы людзі патрацілі частку гэтых грошай.

Апошнім часам рост укладаў рэзка запаволіўся: у гадавым выражэнні ён знізіўся да 9,2% у жніўні з больш чым 20% у 2024 — першай палове 2025 г. У людзей усё менш магчымасцей несці грошы ў банкі. Рост заробкаў і даходаў расіян рэзка запаволіўся: у першай палове года рэальныя распараджальныя грашовыя даходы насельніцтва былі ўсяго на 1,5% большыя, чым годам раней. У папярэднія два гады яны павялічваліся на 8,2% і 7,4%. Паводле апытання ФОМ, у апошнія месяцы фінансавае становішча палепшылася ў 7% рэспандэнтаў, а ў 25% — пагоршылася. Год таму сваё матэрыяльнае становішча лічылі добрым 25%, а дрэнным — 16%; цяпер гэта суадносіны 22% да 20%, а ў жніўні яны былі роўныя — па 22%.

А вось прычын зняць грошы з рахунку ў людзей усё больш. Праблемы з безнаяўнымі разлікамі з-за пастаянных адключэнняў інтэрнэту і імкненне часткі бізнесу сысці ў цень ад узрослых падаткаў прывялі да рэзкага росту попыту на наяўныя, якія расіяне здымаюць з банкаўскіх рахункаў. Іх сума ў абарачэнні штомысяц павялічваецца на сотні мільярдаў рублёў, з лютага па ліпень яна дадала амаль 3 трлн руб., і ЦБ прагназуе яе рост больш чым на 3 трлн руб. да канца наступнага года. Людзі сталі прыкметна больш талерантнымі да «зарплат у канвертах», а ў жніўні назвалі наяўныя найлепшым спосабам захоўваць зберажэнні — упершыню з 2022 г.

Нарэшце, уклады сталі менш выгаднымі. Стаўкі па іх знізіліся ўслед за ключавой, якая з пікавых 21% скарацілася прыкладна на траціну — да 14%. ЦБ адзначаў, што частка зберажэнняў перацякае з укладаў у іншыя фінансавыя інструменты і нерухомасць. У другім квартале расіяне, паводле яго падлікаў, пералічылі на брокерскія рахункі рэкордныя 1,1 трлн руб.

Уклады застаюцца галоўным спосабам зберажэнняў для расіян. Паводле даных ЦБ, на канец жніўня яны трымалі ў банках 68,5 трлн руб. Аднак запаволенне росту, а цяпер і адток прымушаюць банкі павышаць працэнты па дэпазітах. За апошні тыдзень гэта зрабілі «Сбер», ВТБ, Альфа-Банк, «Дом.РФ» і іншыя. Сярэдняя максімальная стаўка, якую ЦБ разлічвае па найлепшых прапановах у топ-10 рознічных банкаў, павольна расце з пачатку ліпеня. У другой дэкадзе верасня яна склала 13,01% гадавых — гэта максімум з сярэдзіны мая.