CNN: Расія «пасылае ў бой» мёртвых князёў
- 27.09.2026, 11:14
Крэмль спрабуе ўзмацніць рэлігійнае «абгрунтаванне» вайны.
Расія пачала выкарыстоўваць на фронце ва Украіне хрысціянскія рэліквіі, у прыватнасці рэшткі сярэднявечных князёў, імкнучыся падтрымаць вайскоўцаў і адначасова ўзмацніць рэлігійнае абгрунтаванне вайны. Пра гэта піша CNN.
На пачатку верасня на перадавую даставілі фрагмент рэшткаў князя Дзмітрыя Данскага, якога ў Расіі праслаўляюць як пераможцу Кулікоўскай бітвы 1380 года. Гаворка ідзе пра частку яго правай рукі. Прадстаўнікі Маскоўскага патрыярхату заявілі, што князь-святы сімвалічна будзе знаходзіцца «плячо да пляча» з расійскімі захопнікамі. Рэліквію таксама пачалі перавозіць паміж ваеннымі базамі на акупаваных тэрыторыях Украіны.
Паводле слоў рэлігіязнаўцы Сяргея Чапніна, выкарыстанне такіх сімвалаў стала часткай больш шырокай практыкі, з дапамогай якой расійскія ўлады і царква спрабуюць прадставіць вайну як справядлівую і апраўданую.
«Царква практычна злілася з дзяржавай настолькі, што іх немагчыма адрозніць», — адзначае ён.
Аўтары матэрыялу адзначаюць, што вобраз Дзмітрыя Данскага мае не толькі рэлігійнае, але і палітычнае значэнне. Эксперты звяртаюць увагу на тое, што князь падаецца не як заваёўнік, а як абаронца радзімы. Па ацэнцы Чапніна, такім чынам улады імкнуцца сфарміраваць уяўленне, што Расія нібыта не з’яўляецца агрэсарам, а толькі абараняе ўласную тэрыторыю. Сам даследчык называе гэта «мабілізацыйным міфам» і тлумачыць, што падобныя гістарычныя канструкцыі могуць уплываць на масавую свядомасць.
Адпраўка рэліквій на фронт не з’яўляецца новай практыкай для расійскай арміі. Раней вайскоўцам перадавалі рэшткі князя Аляксандра Неўскага, якога таксама выкарыстоўваюць як сімвал расійскай ваеннай славы.
У той жа час святары і рэлігіязнаўцы, што крытыкуюць палітыку Крэмля, інакш трактуюць выкарыстанне рэшткаў. Праваслаўны святар і гісторык Аляксандр Занёманец заявіў, што гэта не мае дачынення да хрысціянства і ўяўляе сабой выкарыстанне царквы ў «патрыятычных» мэтах. Паводле яго слоў, выкарыстанне рэліквій з’яўляецца часткай разліку на палітычную падтрымку з боку дзяржавы.
Пры гэтым на фронце частка расійскіх вайскоўцаў сапраўды звяртаецца да рэлігіі. Адзін з былых вайскоўцаў распавёў CNN, што салдаты моляцца перад баявымі заданнямі, а палявыя святары наведваюць падраздзяленні і шпіталі. Іншы вайсковец назваў магчымасць пагаварыць са святаром, памаліцца або дакрануцца да святыні «сур’ёзнай маральнай падтрымкай».
CNN таксама звяртае ўвагу на тое, што падтрымка арміі з боку Рускай праваслаўнай царквы выклікае спрэчкі нават сярод духавенства.
«Мы павінны падтрымліваць людзей, у прыватнасці тых, хто носіць вайсковую форму. Але пытанне ў тым, як мы іх падтрымліваем. З аднаго боку, (вы павінны) не адмаўляць людзям у духоўнай дапамозе, а з другога — не ўводзіць іх у зман», — заявіў Грыгоры Міхнаў-Вайценка, расійскі святар Апостальскай праваслаўнай царквы (не ўваходзіць у склад РПЦ), які дапамагае ўкраінскім уцекачам, перамешчаным з-за вайны.