Лукашэнка і пустата
- Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»
- 27.09.2026, 13:31
Дыктатар паскардзіўся, што яго «арэнднае жыллё» нікому не трэба.
Пакуль расійскі Мінфін шукае, дзе ўзяць грошы на вайну, Аляксандр Лукашэнка, падаецца, не ведае, куды гэтыя грошы дзяваць. Прынамсі, такое ўражанне складаецца, калі глядзець на ход выканання некаторых дзяржаўных праграм.
Лукашэнка і пустата
На нарадзе 22 верасня Аляксандр Лукашэнка разбіраўся, што рабіць з пабудаваным па яго распараджэнні арэндавым жыллём.
«Як мяне інфармуюць, расце колькасць пустуючых арэндных кватэр. Дзіўна, ці не так? Цяпер у пераліку незапатрабаваных больш за 17 тыс. жылых памяшканняў. Мы пабудавалі жыллё, і яно нікому не трэба?», — сказаў Лукашэнка.
Усяго ў Беларусі цяпер 165 тысяч арэндных кватэр. То-бок пустуе больш за дзесяць працэнтаў. І не проста пустуюць. Многія кватэры стаяць пустымі гадамі. А гэта кватэрам на карысць не ідзе. Паводле слоў самога Лукашэнкі, шэсць тысяч арэндных памяшканняў ужо прыйшлі ў непрыдатнасць, таму іх трэба зносіць. Дзве з паловай тысячы патрабуюць тэрміновага рамонту.
Прэм'ер Аляксандр Турчын, праўда, патлумачыў, што гаворка ідзе не пра новыя кватэры, а ў большай ступені пра старыя дамы, якія былі пабудаваныя галоўным чынам у сельскай мясцовасці. У 2016 годзе, пасля таго як Лукашэнка прыдумаў ідэю пра арэнднае жыллё, іх проста перавялі ў арэндавы фонд. То-бок усё ў парадку, ніхто ні ў чым не вінаваты. Ну неяк так атрымалася: гэтыя нікому не патрэбныя дамы пабудаваліся выпадкова, самі сабой, а цяпер мы не ведаем, што з імі рабіць.
А хто іх будаваў, навошта іх будаваў — хто ж цяпер ведае. Хаця хто і навошта — не біном Ньютана. Бо гэтыя сельскія дамкі масава ўзводзіліся ў межах дзяржаўнай праграмы адраджэння вёскі, якую Лукашэнка абвясціў у 2005 годзе. Дзякуючы гэтай праграме ў Беларусі з'явілася паўтары тысячы аграгарадкоў.
У 2016-м Дзяржкантроль вырашыў праверыць, як там у гэтых аграгарадках людзі жывуць. Выявілася, што дзе-нідзе наогул не жывуць. З 300 правераных аграгарадкоў пустое жыллё было выяўлена ў 130.
А як так выйшла?
То-бок пабудаваць пабудавалі, а ахвотных у іх жыць не знайшлі. Бо вельмі часта гэтыя аднолькавыя прыгожыя дамкі будавалі без уліку рэальнай патрэбы. Будавалі там, дзе няма сацыяльнай інфраструктуры, няма крамаў, няма рэгулярных зносін з бліжэйшым населеным пунктам. А галоўнае — дзе няма працы. Будавалі, каб пабудаваць і аддаць справаздачу. І, судзячы па словах самога Лукашэнкі, за апошнія дзесяць гадоў нічога не змянілася.
«Новыя кватэры ўзводзяцца не пад рэальную патрэбу, а дзеля выканання даведзеных заданняў. Катастрофа, ці не так? Пры гэтым рэгіёны часам скардзяцца, што адсутнічае не толькі неабходнасць будаўніцтва, але і крыніцы фінансавання. Атрымліваецца, Гродзенскай ці Магілёўскай вобласці жыллё не трэба, а хтосьці ім навязвае будаўніцтва гэтага жылля», — сказаў Лукашэнка.
Ну і паколькі ў нас 10 працэнтаў арэнднага жылля пустуе, дык якая з гэтага адзіная лагічная выснова? На мой погляд, яна відавочная. Трэба будаваць яшчэ больш.
«Як мне дакладваюць, тэмпы ўводу жылля ў першай палове гэтага года знізіліся. Чым гэта можна растлумачыць?», — абурыўся Лукашэнка.
Сёлета ў Беларусі плануюць пабудаваць 645 тысяч квадратных метраў арэнднага жылля. У наступным годзе — павялічыць да 900 тысяч, а да 2030 года — дадаць яшчэ трыста тысяч.
«Акцэнты ў планаванні зрушаныя ў бок малых населеных пунктаў з насельніцтвам да 20 тыс. чалавек», — растлумачыў віцэ-прэм'ер Аляксандр Церахаў.
Ці захочуць беларусы масава ехаць у малыя населеныя пункты па дзяржаўнае арэнднае жыллё, віцэ-прэм'ер не патлумачыў. Бо галоўнае ж не пабудаваць, а асвоіць. А чаму ў гэтых кватэрах зноў ніхто не жыве, праз дзесяць гадоў усё роўна будзе тлумачыць ужо зусім іншы віцэ-прэм'ер.
Аляксей Мазартаў, «Беларусы і рынак»