Колькі трэба спаць ўдзень, каб прачнуцца бадзёрым?
- 27.09.2026, 14:47
Эксперты назвалі ідэальную працягласць.
Пасля абеду вочы пачынаюць зліпацца, засяродзіцца на працы становіцца ўсё цяжэй, а да вечара яшчэ далёка? Кароткі дзённы сон можа дапамагчы аднавіць сілы. Аднак тут важная працягласць: калі праспаць занадта доўга, замест чаканай бадзёрасці можна прачнуцца яшчэ больш стомленымі.
Эксперты па сне патлумачылі, колькі трэба спаць ўдзень, каб атрымаць зарад энергіі і адначасова не сапсаваць начны сон, піша
Колькі павінен доўжыцца дзённы сон
Аднаго ідэальнага часу для ўсіх не існуе, аднак для хуткага аднаўлення сіл спецыялісты раяць рабіць дзённы сон кароткім.
Для большасці людзей дастаткова прыблізна 20–30 хвілін. За гэты час арганізм паспявае крыху адпачыць, а чалавек звычайна не пагружаецца так глыбока ў сон, каб пасля абуджэння адчуваць моцную млявасць.
Некаторым людзям можа хапіць нават 10–20 хвілін. Такі кароткі адпачынак здольны знізіць дрымотнасць і дапамагчы вярнуць канцэнтрацыю.
Больш працяглы сон таксама можа быць карысны пры пэўных абставінах. Аднак чым даўжэй мы спім, тым вышэй верагоднасць прачнуцца падчас больш глыбокай стадыі сну. У гэты час пасля абуджэння нярэдка ўзнікае адчуванне, быццам стала не лепш, а горш.
Чаму пасля дзённага сну часам хочацца спаць яшчэ больш
Знаёмае пачуццё: вырашылі прылегчы ненадоўга, прачнуліся праз гадзіну — і яшчэ некаторы час не можаце зразумець, які сёння дзень?
Гэта можа быць звязана з так званай інэрцыяй сну — часовай дрымотнасцю, затарможанасцю і дэзарыентацыяй пасля абуджэння.
Рызыка такога стану павялічваецца, калі кароткая дрымота ператвараецца ў працяглы сон і чалавек паспявае перайсці да больш глыбокіх стадый. Таму для хуткага аднаўлення энергіі лепш паставіць будзільнік і абмежавацца прыблізна 20–30 хвілінамі.
Калі лепш спаць ўдзень
Час мае не меншае значэнне, чым працягласць дзённага сну.
Адзін з найлепшых перыядаў — ранняя другая палова дня, калі ў многіх людзей натуральна зніжаецца ўзровень бадзёрасці. Таму пасля абеду нам часта складаней сканцэнтравацца і хочацца прылегчы.
Позні дзённы сон можа паўплываць на вечаровае засынанне. Калі рэгулярна спаць бліжэй да вечара, арганізм можа проста не паспець назапасіць дастатковую патрэбу ў начным сне.
Таму калі хочацца падрамаць, лепш зрабіць гэта раней, а не пераносіць сон на вечар.
Дзённы сон не заменіць паўнавартаснага начнога
Нават ідэальны 20-хвілінны сон не здольны кампенсаваць рэгулярны недасып уначы.
Дзённую дрымоту лепш успрымаць як невялікую перазагрузку, а не спосаб даганяць некалькі гадзін страчанага начнога сну. Яна можа часова вярнуць бадзёрасць і канцэнтрацыю, аднак паўнавартасны начны адпачынак застаецца асновай аднаўлення арганізма.
Варта звярнуць увагу і на тое, чаму наогул пастаянна хочацца спаць ўдзень.
Калі патрэба прылегчы ўзнікае штодня і без дзённага сну складана нармальна працаваць, прычынай можа быць недастатковая колькасць або нізкая якасць начнога сну.
Перагледзьце вячэрнія звычкі: тэмпературу ў спальні, выкарыстанне смартфона або тэлевізара перад сном, ужыванне алкаголю ўвечары і рэгулярнасць рэжыму.
Калі моцная стомленасць і дрымотнасць захоўваюцца нават тады, калі вы дастаткова спіце, гэта варта абмеркаваць з лекарам. Пастаянная стомленасць можа мець розныя прычыны — ад дэфіцыту пэўных пажыўных рэчываў да парушэнняў сну і іншых станаў, таму самастойна вызначаць прычыну толькі па адным сімптоме не варта.
Што яшчэ дапаможа вярнуць энергію на працягу дня
Не заўсёды для барацьбы з дрымотнасцю трэба спаць. На ўзровень энергіі на працягу дня ўплывае цэлы комплекс звычак.
Старайцеся атрымліваць натуральнае святло раніцай — яно дапамагае арганізму падтрымліваць нармальны цыркадны рытм. Не забывайцеся пра рух: нават кароткая прагулка або невялікі перапынак на фізічную актыўнасць можа дапамагчы ўзбадзёрыцца.
Важныя таксама рэгулярнае харчаванне і дастатковая колькасць вадкасці. Прапушчаныя прыёмы ежы і абязводжванне могуць узмацняць пачуццё стомленасці.
Кафеін таксама здольны часова павысіць бадзёрасць, але лепш не спадзявацца на каву цэлы дзень, асабліва бліжэй да вечара. Інакш можна атрымаць замкнёнае кола: кафеін перашкаджае нармальна выспацца ўначы, а на наступны дзень з-за недасыпу зноў хочацца кавы і дзённага сну.