Шведскі самалёт-радар з'явіўся над Украінай
- 5.09.2026, 19:00
Ён ужо выконвае баявыя задачы.
Шведскі самалёт радыёлакацыйнага дозору ASC 890 здзяйсняе баявыя вылеты над тэрыторыяй Украіны яшчэ з сакавіка 2026 года. Пра гэта афіцыйна паведаміла Міністэрства абароны Украіны.
Зазначаецца, што пра перадачу самалёта Швецыя абвясціла яшчэ ў маі 2024 года — тады гэта быў 16-ы і на той момант найбуйнейшы пакет ваеннай дапамогі Кіеву коштам каля 1,25 мільярда долараў. Сам факт перадачы Украіна пацвердзіла ў жніўні 2025 года, а баявыя вылеты самалёт пачаў здзяйсняць прыкладна праз сем месяцаў.
Выданне Defence Blog звяртае ўвагу на тое, што сляды знаходжання машыны ў украінскім небе з’яўляліся і раней за афіцыйныя заявы. Яшчэ 20 сакавіка 2026 года ў адным з расійскіх тэлеграм-каналаў апублікавалі відэа, на якім нібыта бачны гэты самалёт у гарызантальным палёце, а на фоне чуваць украінскую мову. Праўда, ні дакладную дату здымкі, ні месца на той момант пацвердзіць не ўдалося.
Як стала вядома, ASC 890 пабудаваны на базе рэгіянальнага самалёта Saab 340 і лёгка пазнавальны па характэрным прамавугольным абцякальніку над фюзеляжам — яго яшчэ называюць «балансірам». Унутры — радар Erieye з актыўнай фазаванай антэннай рашоткай, здольны выяўляць самалёты і караблі на адлегласці да 450 кіламетраў, звычайна працуючы на вышыні каля 20 тысяч футаў. Паводле наяўнай інфармацыі, экіпаж машыны — шэсць чалавек, сярод іх афіцэр па кіраванні місіяй, аператар баявога кіравання і аператар назірання.
Фактычна, паводле слоў аўтараў агляду, гэты борт працуе як лятучая радыёлакацыйная станцыя і камандны пункт адначасова. Ён здольны выяўляць расійскія самалёты, крылацатыя ракеты і дроны задоўга да таго, як іх «убачаць» наземныя радыёлакацыйныя станцыі, а потым перадаваць гэтыя даныя украінскім лётчыкам-вынішчальнікам.
Да перадачы, як сведчаць даныя выдання, Швецыя мела на ўзбраенні два такія самалёты — і, відаць, абодва адправіліся ва Украіну, часова пакінуўшы шведскія паветраныя сілы без уласнага авіяцыйнага дозору да прыбыцця замены. Шведскія ваенныя чыноўнікі, якія каментавалі вясной 2025-га чуткі пра зацягванне тэрмінаў, тлумачылі: частка затрымкі з пастаўкай была звязана з дапрацоўкай сістэм абмену данымі, каб самалёт мог «камунікаваць» з украінскімі F-16.
У Мінабароны Украіны адзначаюць, што ASC 890 інтэграваны ў маштабную сістэму супрацьпаветранай абароны, разгорнутую на базе заходніх знішчальнікаў. Ядром гэтай сеткі выступаюць F-16, перададзеныя ў 2024 годзе Даніяй, Нідэрландамі, Нарвегіяй і Бельгіяй, у той час як частка лётчыкаў праходзіць падрыхтоўку ў трэніровачным цэнтры ў Румыніі.