Чаму медыкі ў Менску прапануюць не выклікаць педыятра на дом
- 28.09.2019, 21:14
Першыя вынікі эксперыменту.
Ужо тры тыдні ў двух дзіцячых паліклініках Менска ідзе пілотны праект, калі звыклым выклікам лекара на дом у рэгістратурах прапануюць альтэрнатыву - прыйсці ў паліклініку самім. Гэта абсалютна не значыць, што педыятр адмовіцца і не прыйдзе да малога дадому, калі будзе неабходнасць. Ён прыйдзе і дапаможа, але ў якасці варыянту сям'і прапануюць прывесці дзіця ў паліклініку ў пэўны час, дзе ў яго адразу ж змогуць узяць і аналізы, і зрабіць ЭКГ, і, калі трэба, сабраць кансіліум лекараў, піша tut.by.
Мэта пілотнага праекта - аказанне больш якаснай меддапамогі дзецям. За гэтыя тры тыдні медыкі ўжо ўбачылі першыя плюсы ініцыятывы, аднак не ўсе бацькі ставяцца да яе пазітыўна. На менскай педыятрычнай канферэнцыі «Актуальныя пытанні сучаснай педыятрыі» спецыялісты надалі абмеркаванню гэтага праекта нямала часу, падзяліліся кароткатэрміновымі вынікамі і даведаліся ў калегаў з іншых краін, ці ходзяць яны на выклікі на дом.
Ад паходу ў паліклініку часта адмаўляюцца пацыенты з насмаркам і недамаганнем
- Самае страшнае было ў пачатку, таму што рэакцыя бацькоў пацыентаў была непрадказальнай, - кажа на канферэнцыі педыятраў падчас свайго выступу галоўная лекарка 6-й дзіцячай паліклінікі Менска Ганна Котава. Ужо трэці тыдзень у іх паліклініцы ідзе пілотны праект, калі ў якасці альтэрнатывы візіту лекара на дом бацькам прапануюць дзіцяці ў паліклініку прывесці. Гэта прапануюць толькі ў тым выпадку, калі дзіця старэйшае за тры гады. Дзяцей малодшага ўзросту і інвалідаў педыятры наведваюць дома ў любым выпадку.
Праект запусцілі ў 6-й і 12-й дзіцячай паліклініках Менска. Усяго ў сталіцы 21 дзіцячая паліклініка і чатыры дзіцячыя аддзяленні на базе дарослых паліклінік.
Механіка працы педыятраў падчас гэтага праекта змянілася і, як уважаюць самі медыкі, яны сталі дапамагаць маленькім пацыентам больш якасна, хоць многія бацькі гэтага і не разумеюць.
У сярэднім працоўны дзень педыятра - 7,5 гадзін. Тры гадзіны лекар працуе ў паліклініцы, прымаючы хворых, а 4-4,5 гадзіны ходзіць на выклікі па дамох. У сярэднім, на аднаго пацыента ў 6-й дзіцячай паліклініцы пры такім раскладзе прыпадае 12 хвілін, а паводле правілаў на агляд падчас выкліку на дом - 30 хвілін. То бок, за чатыры гадзіны, калі педыятр ходзіць па дамах, ён павінен паспець дапамагчы ў сярэднім толькі васьмі пацыентам. На практыцы атрымліваецца, што ў педыятра візітаў на дом можа быць больш, на агляд пацыента часу менш, у выніку не заўсёды атрымліваецца аказаць дапамогу ідэальна. Ды і ва ўмовах кватэры аналіз крыві не здасі, дадатковае абследаванне не пройдзеш і з калегамі ў выпадку чаго наўрад ці параішся.
Падчас эксперыменту педыятр прымае ў паліклініцы не тры гадзіны, а пяць.
- А тым, хто тэлефануе ў паліклініку з нагоды выкліку лекара на дом, нашы рэгістратары прапануюць альтэрнатыву. Яны кажуць: «Так, вы можаце чакаць лекара дома, але мы хочам паскорыць працэс агляду вашага дзіцяці і прапануем прыйсці да нас», - тлумачыць Ганна Котава.
Бацькам называюць канкрэтны час, калі можна прывесці дзіцяці. І ён прыходзіць або да свайго педыятра, або да педыятра ў кабінет неадкладнай дапамогі, дзе з лекарам у адной камандзе працуе яшчэ і фельчар.
- Што паказала праца праекта на працягу трох тыдняў? - кажа Ганна Котава. - Прыходзяць у паліклініку нават з дзецьмі да трох гадоў, і прыходзяць менавіта тыя, каму трэба аказаць дапамогу прама цяпер. Я для сябе зрабіла выснову, што бацькі хочуць, каб дзіця хутчэй паглядзеў лекар і каб яго хутчэй пачалі лячыць. Бывае, бацькі запісваюцца на выклік лекара на дом, потым ператэлефаноўваць і прыходзяць самі. Мы бачым, што гэты праект рэальна працуе! Бацькі сыходзяць з паліклінікі з тым жа бальнічным лістом, як і калі б да дзіцяці дадому прыходзіў лекар, пры гэтым у паліклініцы мы адразу накіроўваем на аналіз крыві, можам аператыўна скарэктаваць лячэнне. У нас больш магчымасцяў для аказання адэкватнай і якаснай дапамогі.
У панядзелак, 23 верасня, у 6-й дзіцячай паліклініцы Менска на 16 педыятрычных участках было 126 візітаў на дом. Гэта з улікам візітаў, калі на наступны дзень пасля паездкі ў бальніцу і адмовы ад шпіталізацыі, да дзіцяці павінен прыйсці участковы лекар. У цэлым панядзелак заўжды больш загружаны дзень у плане звароту пацыентаў. У аўторак ўжо было 48 візітаў, у сераду - 34 візіты, чацвер - 48.
Так, не ўсе бацькі пазітыўна ставяцца да эксперыменту.
- Сумна, што тыя, хто адмаўляюцца прыйсці ў паліклініку, - гэта бацькі дзяцей гадоў 12 - 15, у якіх насмарк і недамаганне. Зыходзячы з аналізу выклікаў на дом, сярод тых, хто адмаўляецца прыйсці ў паліклініку сам, нават не дамінуюць пацыенты з высокай тэмпературай.
З педыятрыі сыходзяць часцей, чым з іншых сфер медыцыны
Яшчэ адна прычына, чаму медыкі вырашылі паспрабаваць запусціць пілотны праект, цякучка кадраў.
- Вельмі складана зразумець, які выклік лекара на дом абгрунтаваны, а які - не. Але калі агульны стан здароўя пацыента не пакутуе, а лекара выклікаюць на дом толькі таму, што так прынята, - гэта не зусім тое рэчышча, куды павінны быць накіраваны нашы сілы. Самая крытычная сітуацыя, да якой мы прыходзім, - калі пасля двухгадовай адпрацоўкі нашы маладыя спецыялісты сыходзяць з участковай службы, і самае сумнае, што яны сыходзяць і з медыцыны. Хоць усе вельмі любяць дзяцей, сваю прафесію, - адзначае Ганна Котава.
Цякучка ў дзіцячых паліклініках Менска вышэйшая, чым у сярэднім па ўсіх установам аховы здароўя сталіцы. Напрыклад, у 2017 годзе яна была 12,77% пры сярэдняй па горадзе лічбе 10,8%, у 2018 годзе - 13,61% пры гарадскім паказчыку - 12,67%.
Аляксей Язерскі, галоўны лекар 12-й дзіцячай паліклінікі, дзе таксама ідзе пілотны праект, кажа, што яго калегі ўжо заўважылі: дзякуючы ініцыятыве ім стала больш камфортна працаваць, а выклікаў на дом, сапраўды, стала менш.
Кацярына Янушчык, галоўны спецыяліст аддзела медыцынскай дапамогі маці і дзецям Камітэта аховы здароўя Менгарвыканкама, распавядае, што пакуль рана рабіць нейкія аб'ектыўныя высновы з нагоды праекта.
- Мы працуем толькі ў тэставым рэжыме, але бачым, што ў пацыентаў ёсць патрэба, каб яны прыйшлі, іх агледзелі, адправілі на ЭКГ і аналізы - і ўсё гэта яны атрымалі адразу. Гэта лагічна і гэта больш якаснае аказанне медыцынскай дапамогі, чым калі лекар прыходзіць да дзіцяці на дом, можа толькі агледзець і выпісаць бальнічны. Пытанне ў тым, што гэта трэба тлумачыць бацькам, і на медрэгістратараў у паліклініках цяпер ляжыць вялікая адказнасць.
Прафесар з Літвы: «Ніякіх выклікаў педыятраў на дом у нас няма»
Дырэктар Віленскага цэнтра неанаталогіі, прафесар Арунас Любшыс распавядае, што ў Літве ўжо даўно няма візітаў педыятраў да пацыентаў на дом. Калі экстраная сітуацыя, то бацькі проста выклікаюць хуткую, а калі дзіця захварэла, то праз інтэрнэт запісваюць яго да іх сямейнага лекара. І без накіравання ад сямейнага лекара да педыятра трапіць можна толькі, калі бацькі за гэта будуць плаціць.
- Педыятр у нас працуе як профільны спецыяліст, гэтак жа, як і кардыёлаг, і акуліст. Калі ты прыходзіш да педыятра проста так без накіравання, то плаціш за візіт самастойна. Ёсць настырныя бацькі, якія хочуць наведаць усіх магчымых лекараў, і калі ў іх шмат грошай, то могуць наведваць любога і за кожны візіт яны плацяць. Бясплатна, то бок, за кошт нашых падаткаў у страхавы фонд, можна наведаць лекара па накіраванні ад сямейнага доктара. Ніякіх выклікаў педыятраў на дом у нас няма за выключэннем першага наведвання нованароджанага. Але прыходзіць медсястра, а не лекар, - кажа прафесар Любшыс.
- Лекар ніякіх візітаў на дом рабіць не будзе. Я нават не ведаю, якія грошы трэба прапанаваць, каб ён кудысьці паехаў, - распавядае пра педыятрычную дапамогу ў ЗША беларус Сяргей Слінько, які цяпер працуе дацэнтам кафедры неадкладнай медыцыны ў Пітсбургскім медыцынскім універсітэце.
Са слоў Слінько ёсць спецыяльныя прыватныя кампаніі, якія аказваюць дапамогу пацыентам на даму. Але да людзей прыязджаюць медсёстры, а затым лекарам па электроннай пошце перадаюць інфармацыю пра пацыента. Аднак, калі ў педыятра свая невялікая фірма, і ён хоча зарабіць, то можа выязджаць да пацыента на дом.
- У гэтым выпадку ўсё ў вашых руках - хочаш візіты - рабі, хочаш - прымай пацыентаў у офісе, хочаш - у бальніцу ездзі. Гэта гледзячы колькі вам грошай трэба, - кажа ён.