У чым пралічыўся Пуцін

• Дайан Фрэнсіс
• 12.10.2026, 10:18

Месца расійскага кіраўніка — або ў ГУЛАГу, або ў Гаазе.

Пуцін гадамі «граў» з Украінай і Захадам у каралеўскую гульню — шахматы, але граў зусім кепска. Яго спроба захапіць Украіну абярнулася катастрофай. Ён памылкова пралічыў становішча на дошцы: у 2022 годзе хацеў разыграць гамбіт у выглядзе яго сумнавядомага бліцкрыгу — разлічваючы на хуткае падзенне Кіева, але пакінуў свае фігуры безабароннымі і страціў ініцыятыву.

Ён недаацаніў суперніка — і памыліўся ў ацэнцы адзінства Захаду. А затым перайшоў да жорсткай вайны на знясіленне, ахвяраваўшы 1,5 мільёна чалавек, спальваючы па $770 млн у дзень і змарнаваўшы з 2022 года $680 млрд дзеля мізэрных тэрытарыяльных набыццяў.

Цяпер Пуцін вырашыў перайсці да кілімавых бамбардзіровак украінскіх гарадоў, каб паставіць краіну на калені. Гэта чарговы фатальны пралік. У шахматах гэта называюць памылкай з «атручанай пешкай»: калі гулец прагна кідаецца на прынаду і забірае лёгкую фігуру, але тым самым цалкам падрывае ўласную пазіцыю і ўрэшце прайграе ўсю партыю.

Вайна супраць Украіны ідзе адразу на двух шахматных дошках. На адной — ракеты, дроны, салдаты і нафтаперапрацоўчыя заводы. На другой — дыпламатычная гульня, у якой удзельнічаюць Уладзімір Пуцін, Дональд Трамп, Уладзімір Зяленскі і Еўропа.

Пуцін пачаў наносіць удары па ўкраінскім грамадзянскім насельніцтве, энергетычнай, транспартнай і ваднай інфраструктуры перад надыходам зімы, імкнучыся справакаваць гуманітарную катастрофу, наступствы якой перакінуцца на Еўропу.

Але яго жорсткасць абарочваецца супраць яго самога і выклікае абурэнне ў амерыканцаў і еўрапейцаў. Яна таксама паказвае абсурднасць спроб заключыць з Пуціным мірную здзелку або паверыць хоць чаму-небудзь з таго, што ён кажа, уключна з яго старанна замаскіраванай спробай «падкупіць» Захад, прапанаваўшы прадаць расійскую нафтавую кампанію групе сяброў Трампа.

Гэта крывавыя грошы. І да таго ж гэта проста абразліва.

У адказ на наўмысныя забойствы мірных грамадзян Расію трэба выкінуць з ААН, а Трамп абавязаны скасаваць запрашэнне Пуціна на снежаньскі саміт G20 і задзейнічаць той знішчальны пакет санкцый, які нядаўна перадаў яму Кангрэс.

На шчасце, Кіеў і ўкраінцы не з тых, каго лёгка зламаць. Выбухі і пажары ў дата-цэнтрах даюць эфектныя кадры для расійскага тэлебачання, аднак інтэрнэт-сістэма Кіева, што прайшла суровую праверку вайной, занадта дэцэнтралізаваная, каб яе можна было лёгка вывесці з ладу.

Тое самае датычыць энергазабеспячэння. З пачатку вайны ў 2022 годзе ўкраінцы навучыліся хутка рамантаваць і замяняць амаль усё, а іх маральны дух застаецца нязломным.

Жыццё ў сталіцы не спыняецца. Пад амаль бесперапынны гул варожых дронаў праходзяць канцэрты, модныя паказы і сямейныя святы.

Мая добрая сяброўка-кіеўлянка распавядае: «У банках, прадуктовых крамах і ўсюды велізарныя чэргі, і на любую справу цяпер сыходзіць у 10 разоў больш часу. У маёй сяброўкі праз два тыдні роды, яна занятая падрыхтоўкай да з’яўлення дзіцяці, але купіць сумесь і падгузнікі стала складаней. Але яна нешта прыдумае. Калі адзіны выбар — здацца Расіі, то я яго не зраблю, як, думаю, і ніхто іншы. Мы запасаемся ўсім неабходным і спускаемся ў сховішчы. Будзе горш, і ўсе да гэтага рыхтуюцца. Мы ўсё разумеем. Усё будзе добра. Са мною ўсё будзе добра».

Днямі прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі звярнуўся да ўкраінцаў з трывожным зваротам, які больш нагадваў сігнал SOS, і пацвердзіў, што гэтай восенню Пуцін пойдзе на жорсткую эскалацыю: «З даных разведкі і ад людзей з атачэння Пуціна нам вядома: „цяпер ніякіх правілаў“. Расіянам не ўдалося нас акупаваць. Таму яны перайшлі да масіраваных удараў і масавых забойстваў. І, вядома, іх мэта — нашы масты, а таксама, наколькі мы разумеем, дата-цэнтры, інтэрнэт, мабільная сувязь, бальніцы, дзіцячыя сады, школы, універсітэты — увогуле ўсё. Яны хочуць прымусіць людзей уцякаць з гарадоў, а мы павінны зрабіць усё магчымае, каб абараніць нашых грамадзян і нашы гарады».

Тым часам глыбокія ўдары Украіны вывелі з ладу 51% расійскіх нафтаперапрацоўчых магутнасцяў, рэзка скараціўшы грашовы паток, неабходны Маскве для вядзення вайны.

І чым больш ваенных злачынстваў здзяйсняе Пуцін, тым мацнейшая адказная рэакцыя. Пасля апошняй пагрозы Крамля ў дачыненні да мірнага насельніцтва Германія неадкладна абвясціла пра выдзяленне яшчэ €1 млрд ваеннай дапамогі, уключаючы даўгабойную зброю, дроны і спадарожнікавыя магчымасці. Акрамя таго, нямецкія і ўкраінскія кампаніі паглыбляюць супрацоўніцтва ў абаронна-прамысловай сферы.

Потым, 4 кастрычніка, канцлер Германіі Фрыдрых Мерц нават прыляцеў у Кіеў падчас бамбардзіроўкі, каб падтрымаць Украіну. «Я прыбыў сёння ў Кіеў, бо ў найбліжэйшыя тыдні Украіне спатрэбіцца ўся наша падтрымка. Калі Расію не спыніць, рана ці позна яе ваенная машына абернецца супраць нас. І сёння я скажу прэзідэнту Зяленскаму: вы можаце і далей разлічваць на нашу дапамогу», — заявіў Мерц.

Тым часам у ЗША набліжаюцца прамежкавыя выбары, і сумнеўная, слабая і памылковая сімпатыя Трампа да Пуціна пагражае абярнуцца для яго палітычным крахам. Амерыканскае грамадства не прымае гэтую лінію — гэтак жа, як і не падтрымлівае яго ваенную эскалацыю супраць Ірана.

Рэйтынгі Трампа ўпалі да гістарычнага мінімуму на фоне карупцыйных абвінавачанняў, пагаршэння эканамічнай сітуацыі і вайны з Іранам. Расію ў ЗША ўспрымаюць як бедства, а не як патэнцыйнага саюзніка па G20.

Вялікае апытанне, праведзенае на гэтым тыдні Чыкагскім саветам па глабальных пытаннях, паказала, што 86% амерыканцаў ускладаюць адказнасць за канфлікт на Пуціна. Паводле апытання YouGov, 61% амерыканцаў лічаць, што вайну распачала Расія, і толькі 6% абвінавачваюць Украіну. Каля 74% амерыканцаў лічаць уварванне Пуціна неабгрунтаваным і падтрымліваюць пастаўкі зброі Украіне і жорсткія эканамічныя санкцыі супраць Расіі.

А ў мінулым месяцы Кангрэс пераважнай большасцю галасоў ухваліў законапраект аб санкцыях, які Трамп падпісаў. У адказ Пуцін праігнараваў гэтую «магчымасць ціску», распачаўшы халакост бамбардзіровак грамадзянскага насельніцтва.

Трамп не можа гэтага ігнараваць.

Заява Пуціна пра тое, што ён будзе забіваць жанчын і дзяцей і разбураць гарады, стала яго ўласнай «атручанай пешкай» — ходам, які канчаткова падрывае і без таго сумнеўную праўдападобнасць яго мірных намераў.

Перамовы бессэнсоўныя: патрэбныя новыя пастаўкі зброі і санкцыі. Відавочна, Пуцін ніколі не імкнуўся да міру і ўвесь гэты час вадзіў Трампа за нос. Яго пагрозы ў адрас жанчын і дзяцей ва Украіне — дастатковая падстава для амерыканскага прэзідэнта задзейнічаць санкцыйную «кувалду», здольную перакрыць грашовы паток Расіі і пазбавіць яе магчымасці працягваць вайну.

Трамп таксама павінен зняць усе абмежаванні на прымяненне Украінай ракет ATACMS, даць ёй комплексы Patriot і дапамагчы фінансаваць украінскую абаронную вытворчасць. Затым Еўропе неабходна перадаць Украіне пад яе кантролем $200 млрд замарожаных расійскіх актываў Цэнтральнага банка, каб дапамагчы Кіеву аплачваць зброю, абарону і аднаўленне краіны.

Трэба любой цаной перамагчы Пуціна. Паставіць яму шах і мат.

Ён не цывілізаваны — як не цывілізаваны і яго рэжым. Ён ніколі не хацеў міру і ніколі не пакіне Украіну ў спакоі. Яго мэта — Еўропа. Ён распаўсюджвае вайну па ўсім свеце. А калі яна скончыцца, Захад павінен будзе забяспечыць Украіну зброяй і надзейнымі гарантыямі бяспекі, падмацаванымі прысутнасцю войскаў.

Пуцін хаваецца разам са сваёй сям’ёй і набліжанымі ў бункерах, як на змярканні сваёй імперыі хаваўся Гітлер, і аддае загад знішчаць нявінных — а гэта ўжо пераходзіць усе межы. Ён сам загнаў сябе ў кут і апынуўся ў сітуацыі «цугцванга» — шахматным становішчы, пры якім любы ход гульца, у тым ліку бяздзейнасць, пагаршае становішча — у дадзеным выпадку ваеннае або эканамічнае становішча краіны.

Уладзімір Пуцін павінен сысці. Яму месца альбо ў ГУЛАГу, альбо на лаўцы падсудных у Гаазе — або ён заслугоўвае яшчэ больш жорсткага пакарання. Яго беззаконне павінна спыніцца.

Дайан Фрэнсіс, New Voice