Рэчыва з тытунёвага дыму магло запусціць жыццё на Марсе

• 12.10.2026, 14:20

Навукоўцы высветлілі, дзе шукаць сляды пазазямнога жыцця на Чырвонай планеце.

Раней на Марсе на паверхні было шмат вадкай вады. Новае даследаванне мяркуе, што ў частцы гэтай вады мог утрымлівацца фармальдэгід. Ён быў здольны запускаць хімічныя рэакцыі, якія маглі прывесці да ўтварэння арганічных малекул, неабходных для ўзнікнення жыцця. Вынікі даследавання апублікаваныя ў часопісе The Planetary Science Journal, піша EarthSky.

Навукоўцы выявілі шмат доказаў таго, што ў мінулым на паверхні Марса існавалі рэкі, азёры і, магчыма, нават акіян з вадкай вады. Таксама мяркуецца, што на Чырвонай планеце магло існаваць жыццё. Навукоўцы лічаць, што важную ролю ў зараджэнні жыцця мог адыграць фармальдэгід (CH₂O) — бясколерны газ з рэзкім пахам, які з'яўляецца адным з рэчываў тытунёвага дыму і выхлапных газаў аўтамабіляў.

Як паказала даследаванне, у старажытнай атмасферы Марса ўтвараўся фармальдэгід. Паводле слоў навукоўцаў, пры змешванні фармальдэгіду з вадой узнікаюць хімічныя рэакцыі, што прыводзяць да ўтварэння цукроў, амінакіслот і іншых складаных арганічных малекул. Менавіта гэтыя малекулы неабходныя для зараджэння жыцця.

Мадэляванне паказала, што прыблізна 3,8—3,6 мільярда гадоў таму ультрафіялетавае выпрамяненне расшчапляла малекулы вады ў атмасферы Марса. Аддзялены вадарод спрыяў з'яўленню фармальдэгіду, калі ўступаў у рэакцыю з вугляродам і кіслародам.

Потым разам з дажджамі гэты фармальдэгід трапляў на паверхню Чырвонай планеты. Навукоўцы лічаць, што ў рэгіёнах з большай колькасцю вады змяшчалася больш фармальдэгіду.

Высветлілася, што больш за ўсё дажджоў выпадала і, адпаведна, больш за ўсё фармальдэгіду назапашвалася ў горных раёнах Чырвонай планеты.

Навукоўцы мяркуюць, што на Марсе існавалі ўчасткі паверхні, найбольш спрыяльныя для зараджэння жыцця. Менавіта там трэба шукаць сляды яго прысутнасці.

Варта адзначыць, што навукоўцы не сцвярджаюць, што цяпер на Марсе ёсць пазазямное жыццё, але яно магло існаваць там у мінулым. Калі высновы даследавання правільныя, то будучыя місіі на Марс змогуць выявіць прыкметы існавання пазазямнога жыцця ў раёнах, якія вызначылі навукоўцы.