Рэйган супраць Трампа

• Сэм Уілсан
• 13.10.2026, 8:57

Для Белага дома пачынаюцца праблемы.

Дональд Трамп падпісаў распрацаваны пакойным сенатарам Ліндсі Грэмам закон аб санкцыях супраць Расіі — і месяца не мінула. Санкцыі тычыліся пакупнікоў расійскіх вуглевадародаў. А цяпер той жа Трамп вырашыў зняць забарону на куплю расійскага дызельнага паліва.

Эканамічны эфект гэтага рашэння мізэрны. Але яго палітычныя наступствы ўжо становяцца сур'ёзнай праблемай для Белага дома.

Незразумелая здзелка

На Капітолійскім пагорку вырысаваліся прынамсі тры падыходы да рашэння Трампа.

Першы аб’ядноўвае прыхільнікаў жорсткай лініі ў дачыненні да Расіі з абедзвюх партый. Яны патрабуюць не толькі адмяніць рашэнне прэзідэнта, але і ўзмацніць санкцыйны ціск на Маскву.

Другі характэрны для прадстаўнікоў традыцыйнага палітычнага істэблішменту, якія асцерагаюцца, што паслабленне санкцыйнага рэжыму стане першым крокам да больш маштабных уступак Пуціну. Гэтая пазіцыя таксама знаходзіць падтрымку сярод дэмакратаў і рэспубліканцаў, якія робяць больш асцярожныя заявы.

Нарэшце, трэці лагер складаюць прыхільнікі руху MAGA, якія падтрымліваюць здзелку Трампа і яго імкненне дамовіцца з Масквой.

Сама здзелка па-ранейшаму выклікае шмат пытанняў. Перш за ўсё, сакрэтам застаюцца яе ўмовы. Публікацыя Трампа ў сацыяльнай сетцы Truth Social стала нечаканасцю практычна для ўсіх. З наяўнай інфармацыі не зразумела, хто менавіта будзе набываць расійскае дызельнае паліва і як будуць арганізаваныя пастаўкі.

Магчымасці Кангрэсу абмежаваныя: заканадаўцы могуць забараніць дзяржаўныя закупкі або ўсталяваць санкцыйныя абмежаванні, але іх уплыў на асобныя камерцыйныя здзелкі значна меншы. Галоўнае пытанне, якое задаюць многія назіральнікі і палітыкі: а што Трамп атрымаў ад Пуціна ўзамен такога супярэчлівага рашэння?

Кангрэсмэны зноў крытыкуюць адміністрацыю за тое, што найважнейшае рашэнне ў сферы нацыянальнай бяспекі, якое можа сведчыць пра змену знешнепалітычнага курсу ЗША, прынята без удзелу заканадаўцаў. І гаворка ідзе не толькі пра аднаўленне імпарту расійскага дызельнага паліва. Адначасова Трамп ужорстачыў рыторыку ў дачыненні да Уладзіміра Зяленскага і заявіў пра неабходнасць змены прэзідэнта Украіны.

Кангрэс ужо робіць крокі, каб аспрэчыць рашэнне адміністрацыі і аднавіць уплыў на фармаванне знешняй палітыкі ЗША.

Мір праз сілу

Супрацьстаянне паміж заканадаўцамі і Белым домам, вядома, набывае і перадвыбарчае вымярэнне.

У Палаце прадстаўнікоў з ініцыятывай выступіў рэспубліканец ад Пенсільваніі Браян Фіцпатрык, сустаршыня парламенцкага кокусу па Украіне і адзін з галоўных прыхільнікаў законапраекта Грэма ў ніжняй палаце. Ён абвясціў пра намер унесці двухпартыйны законапраект, які забароніць закупкі расійскай нафты і нафтапрадуктаў. Дакумент атрымае назву «Закон Рональда Рэйгана аб міры праз сілу» — у гонар аднаго з галоўных знешнепалітычных ідэалагічных лозунгаў легендарнага рэспубліканскага прэзідэнта.

Фіцпатрык таксама мае намер скарыстацца спецыяльнай парламенцкай працэдурай, якая дазваляе вынесці законапраект на галасаванне ў абыход кіраўніцтва Палаты прадстаўнікоў. Для гэтага неабходна сабраць подпісы 218 кангрэсмэнаў. Падобную тактыку Фіцпатрык ужо выкарыстоўваў пры прасоўванні самога санкцыйнага законапраекта Грэма. Тады яму ўдалося прыцягнуць толькі 155 сааўтараў, і ініцыятыва аб абыходзе кіраўніцтва палаты так і не дайшла да галасавання, а закон быў прыняты па іншай працэдуры.

Першым пра падтрымку новай ініцыятывы Фіцпатрыка заявіў яго аднапартыец, рэспубліканец ад Небраскі Дон Бэйкан.

У Сенаце супраць рашэння Трампа выступіла прадстаўнічая двухпартыйная група з сямі заканадаўцаў: чатырох рэспубліканцаў і трох дэмакратаў. У сумеснай заяве яны нагадалі, што яшчэ ў 2022 годзе Кангрэс заканадаўча забараніў імпарт расійскіх энерганосьбітаў, каб пазбавіць Маскву дадатковых даходаў для вядзення вайны супраць Украіны. Рашэнне Трампа супярэчыць гэтаму закону, а адміністрацыя не прадставіла Кангрэсу прадугледжаных заканадаўствам абгрунтаванняў. Аўтары заявы падкрэслілі, што ЗША не павінны аднаўляць закупкі расійскай нафты да таго часу, пакуль Масква не спыніць агрэсію супраць Украіны і пагрозы саюзнікам па НАТА. Яны запатрабавалі ад Белага дома неадкладна адмяніць прынятае рашэнне.

Сярод падпісантаў заявы асабліва вылучаецца сенатарка ад штата Мэн Сьюзан Колінз, адна з нямногіх уплывовых рэспубліканцаў, якія рэгулярна выступаюць з адкрытай крытыкай Трампа. Яна адзіная з аўтараў ліста, хто сёлета змагаецца за перавыбранне. Перадвыбарчая гонка ў Мэне лічыцца адной з самых напружаных у краіне.

Здрада Украіны

Удзел астатніх сенатараў у гэтай заяве наўрад ці можна патлумачыць перадвыбарчымі меркаваннямі. Нікому з іх не давядзецца перавыбірацца ў лістападзе, а двое, рэспубліканец Том Тіліс і дэмакрат Джын Шахін, увогуле завяршаюць працу ў Сенаце.

Крытыка Белага дома не абмяжоўваецца сумеснай заявай. Сенатар-дэмакрат Рычард Блюменталь асобна абвінаваціў Трампа ў тым, што адмена санкцый на расійскае дызельнае паліва фактычна робіць ЗША саўдзельнікамі вайны Пуціна супраць Украіны. Паводле яго слоў, здзелка прынясе карысць расійскай эканоміцы і дазволіць Маскве працягваць ваенныя дзеянні.

У Кангрэсе знайшліся і прыхільнікі рашэння Трампа, хоць іх публічная падтрымка пакуль не такая заўважная, як крытыка здзелкі. Рэспубліканка Анна Пауліна Луна заявіла, што пагадненне з Расіяй прынясе эканамічную карысць амерыканцам. Для прыхільнікаў прэзідэнта галоўным аргументам становіцца магчымасць знізіць цэны на паліва, тады як праціўнікі здзелкі звяртаюць увагу перадусім на знешнепалітычныя наступствы.

Рэспубліканскае кіраўніцтва камітэтаў па міжнародных справах абедзвюх палат Кангрэсу пакуль аддае перавагу маўчаць. Ні старшыня сенатскага камітэта Джэймс Рыш, ні кіраўнік аналагічнага камітэта Палаты прадстаўнікоў Браян Маст не выступілі з публічнымі заявамі наконт здзелкі. Зусім іншую пазіцыю заняла сенатарка-дэмакратка Шахін, старэйшая прадстаўніца апазіцыйнай партыі ў сенатскім камітэце. Сумесна з лідарам дэмакратаў у Сенаце Чакам Шумерам і сенатаркай Элізабэт Уорэн яна выступіла з рэзкім асуджэннем рашэння прэзідэнта. Аўтары заявы абвінавацілі Трампа ў тым, што ён спрабуе выправіць наступствы вайны з Іранам за кошт уступак Пуціну. Замест заключэння падобных пагадненняў яны заклікалі прэзідэнта спыніць вайну з Іранам і ўзмацніць санкцыйны ціск на Расію.

Рэзка раскрытыкаваў здзелку і Грэгоры Мікс, старэйшы прадстаўнік дэмакратаў у Камітэце па міжнародных справах Палаты прадстаўнікоў. У інтэрв’ю CNN ён назваў рашэнне Трампа здрадай Украіны і еўрапейскіх саюзнікаў. Мікс нагадаў, што галасаваў супраць нядаўна прынятага закона аб санкцыях у дачыненні да Расіі. Яшчэ падчас абмеркавання законапраекта ён папярэджваў, што прадастаўленыя прэзідэнту паўнамоцтвы дазволяць абысці санкцыйныя абмежаванні, і цяперашняе рашэнне Белага дома пацвердзіла абгрунтаванасць гэтых асцярогаў.

У адміністрацыі Трампа разглядаюць нават магчымасць спынення паставак узбраенняў Украіне — калі Кіеў працягне ўдары па расійскіх нафтавых аб’ектах. Пакуль невядома, ці прывядуць гэтыя абмеркаванні да канкрэтных рашэнняў. Аднак далейшае змяненне амерыканскай палітыкі ў дачыненні да Расіі і Украіны можа толькі абвастрыць супрацьстаянне паміж Белым домам і Кангрэсам.

Рэакцыя Капітолійскага пагорка відавочна не абмяжуецца публічнай крытыкай.

Сэм Уілсан, The Moscow Times