Навукоўцы: арангутаны выбіраюць ежу паводле настрою
- 23.10.2026, 8:58
Вынікі даследавання могуць мець практычнае значэнне і для людзей.
Пры выбары ежы дзікія арангутаны назіраюць за іншымі членамі групы. Яны выбіраюць тое, што, як ім падалося, выклікала апетыт у іншых прадстаўнікоў віду. Як піша The Guardian, да такой высновы прыйшлі навукоўцы, якія даследуюць паводзіны чалавекападобных малпаў.
Спецыялісты выявілі, што арангутаны, якія перад пошукам пачастункаў слухалі запісы смеху сваіх суродзічаў, вышэй ацэньвалі ежу, звязаную з гэтымі гукамі.
Эрыка Картміл, прафесар антрапалогіі і кагнітыўных навук Універсітэта Індыяны і вядучы аўтар даследавання, патлумачыла, што гэтая праца з’яўляецца часткай больш маштабнага праекта. Навукоўцы імкнуцца высветліць, ці адчуваюць жывёлы радасць і як эмоцыі ўплываюць на іх кагнітыўныя здольнасці і працэс навучання.
«Адной з нашых галоўных матывацый з’яўляецца працяг даследаванняў з удзелам людзей, якія паказваюць, што эмоцыі істотна ўплываюць на рацыянальнае мысленне. Гэта не два асобныя працэсы — яны сапраўды ўзаемадзейнічаюць паміж сабой. Мы хацелі праверыць, ці можна распаўсюдзіць гэтую выснову і на жывёл, у прыватнасці на арангутанаў», — расказала Картміл.
Як праводзілася даследаванне
У артыкуле, апублікаваным у часопісе Biology Letters, даследчыца і яе калегі апісалі эксперымент з удзелам шасці арангутанаў з двух заапаркаў.
Спачатку жывёл навучылі шукаць пачастункі ў місках. Потым кожнаму арангутану прапаноўвалі дзве міскі. У адной пачастунак хавалі пад бяспечным для жывёл матэрыялам, напрыклад мохам або пілавіннем. У другой знаходзіўся іншы матэрыял, але ежы не было.
Перад тым як паставіць «пасуду» перад жывёламі, даследчыкі ўключалі аўдыёзапіс. Гэта былі або гукі гульняў і смеху арангутанаў, або прыродныя шумы, напрыклад вецер. Выбар запісу залежаў ад таго, які з двух матэрыялаў ужывалі для маскіроўкі ежы ў той дзень.
На пяты дзень эксперыменту навукоўцы прапанавалі арангутанам дзве міскі, у кожнай з якіх былі пачастункі, схаваныя пад адным з двух матэрыялаў, і «папрасілі выбраць». Вынікі некалькіх серый выпрабаванняў паказалі, што ў цэлым арангутаны часцей выбіралі міску з матэрыялам, які асацыяваўся з гукамі смеху. Чацвёра з шасці ўдзельнікаў прадэманстравалі яўную перавагу.
Па словах Картміл, такія паводзіны можна патлумачыць тым, што гукі смеху выклікалі ў арангутанаў станоўчыя эмоцыі. Калі жывёлы звязвалі пэўны прадмет з ежай, гэты эмацыйны стан мог уплываць на далейшы выбар.
Інтэрпрэтацыя вынікаў
Прыматолаг і эвалюцыйны псіхолаг Адрыяна Ламэйра з Універсітэта Уорыка назваў вынікі захапляльнымі.
«Фактычна, пачуўшы, як іншыя відавочна добра праводзяць час, арангутаны зрабілі заказ: «Я таксама вазьму тое, што ядуць яны, калі ласка!» — пажартаваў вучоны.
Картміл дадала, што вынікі сведчаць: пры фарміраванні асацыяцый важныя не толькі колькасць або частата атрымання ўзнагароды, але і эмацыйны стан жывёлы ў момант навучання.
«Наша даследаванне паказвае, што значэнне мае таксама стан жывёлы падчас фарміравання асацыяцыі. Тое, кім вы з’яўляецеся ў канкрэтны момант, абставіны, вашы эмоцыі, пачуцці і думкі — усё гэта можа ўплываць на тое, як вы запамінаеце засвоеную інфармацыю», — патлумачыла яна.
На думку даследчыцы, вынікі могуць мець практычнае значэнне і для людзей, у прыватнасці ў адукацыйным асяроддзі.
«Вучні могуць вучыцца з аднолькавай хуткасцю незалежна ад таго, у добрым яны настроі ці не. Аднак наша даследаванне мяркуе, што інфармацыю, засвоеную ў добрым настроі, яны могуць цаніць больш», — адзначыла Картміл.
Гэта, па яе словах, можа дапамагчы зразумець, чаму людзі больш давяраюць адной інфармацыі, чым іншай, або чаму вучні вырашаюць працягваць вывучэнне пэўных прадметаў.
Напрыклад, калі вучань адчувае трывогу падчас урокаў матэматыкі, гэта можа паўплываць на тое, ці будзе ён аддаваць перавагу гэтаму прадмету ў параўнанні з іншымі пры выбары кірунку далейшага навучання.