У Расіі зафіксавалі рэкордны за 20 гадоў рост неплацяжоў кампаній

• 26.10.2026, 18:14

Эканоміка краіны-агрэсара ўсё бліжэй да паўнавартаснага крызісу.

Замаруджанне эканомікі, павышэнне падаткаў, падзенне прыбыткаў і высокія працэнтныя стаўкі па крэдытах — штурхаюць Расію ўсё бліжэй да паўнавартаснага крызісу неплацяжоў.

У 2026 годзе аб'ём прострочанай запазычанасці кампаній і індывідуальных прадпрымальнікаў адзін перад адным вырас на максімальную велічыню больш чым за 20 гадоў, адзначаюць у аглядзе аналітыкі «Эксперт РА». Яны спасылаюцца на даныя Расстата, паводле якіх аб'ём крэдыторскай запазычанасці бізнесу за год павялічыўся на 28%, або на 32 трлн рублёў, і па стане на канец чэрвеня дасягнуў 155 трлн рублёў.

«Гэта найвышэйшы паказчык прыросту ў 12-месячнай рэтраспектыве з 2004 года», — канстатуе «Эксперт РА». Аналітыкі называюць гэтую тэндэнцыю «масавай» і звязваюць яе з адсутнасцю ў прадпрыемстваў сродкаў для фінансавання аперацыйнай дзейнасці.

«Сутыкнуўшыся з дэфіцытам абаротных сродкаў, стратамі, дарагоўляй класічнага фінансавання і цяжкасцямі з яго прыцягненнем, кампаніі пачалі <�…> зацягваць разлікі з кантрагентамі», — тлумачыць «Эксперт РА». Такім чынам, бізнес дэ-факта атрымлівае «бясплатны камерцыйны крэдыт», указваюць аналітыкі, і гэты спосаб фінансавання становіцца асноўным: даўгі прадпрыемстваў адзін перад адным растуць хутчэй, чым прыцягненне крэдытаў (+12%) або інвестыцый праз аблігацыі (+13%).

Горш плацяць адно аднаму кампаніі з усіх сегментаў эканомікі. Сярод буйных плацяжы затрымліваюць 23,8% (супраць 20,8% год таму), а доля тых, хто прамарудзіў разлікі больш чым на 60 дзён, з пачатку 2025 года вырасла ў паўтара раза — з 4,1% да 6,5%. Сярод сярэдніх кампаній 20,6% затрымліваюць плацяжы (супраць 17,4% годам раней), у тым ліку 6,2% — больш чым на 60 дзён.

«Сітуацыя пагаршаецца на фоне высокай ключавой стаўкі ЦБ і недахопу абаротных сродкаў у кампаній», і ў выніку ўзнікае «рызыка эфекту даміно», папярэджвае «Эксперт РА»: «Пацярпелыя пастаўшчыкі, не атрымаўшы грошай ад першых даўжнікоў, самі становяцца няздольнымі своечасова плаціць сваім кантрагентам».

Плаціць бізнесу становіцца ўсё складаней: сальдавы прыбытак у эканоміцы за паўгоддзе скараціўся на 13,3% адносна 2025 года і амаль на чвэрць, калі параўноўваць з 2024-м. Доля стратных кампаній за два гады падскочыла з 28% да 34%. «У кампаній усё менш сродкаў і крыніц для фінансавання дарагіх крэдытаў і займаў, з-за чаго яны пачалі павялічваць растэрміноўку ў структуры плацяжоў. Плаціць сваім кантрагентам даўжэй становіцца танней, чым плаціць сваім кантрагентам своечасова, але за кошт пазыковых сродкаў», — піша «Эксперт РА».

У 2027 годзе крэдытныя рызыкі ў эканоміцы «будуць нарастаць», падкрэсліваюць аналітыкі агенцтва: ВУП, паводле прагнозу ўрада, вырасце толькі на 1,4%, інвестыцыі — усяго на 0,2%, а расійскі ЦБ працягне трымаць ключавую стаўку высокай. На пасяджэнні ў пятніцу ён пакінуў яе без змяненняў — 14% гадавых, а таксама павысіў прагноз па стаўцы — да 12,5–13,5% на наступны год (замест 10,5–12,5%).