У ЕС абмяркоўваюць магчымасць прызнання ГРУ РФ тэрарыстычнай арганізацыяй

• 28.10.2026, 21:11

Прычынай стала серыя гібрыдных атак супраць дзяржаў — членаў ЕС.

Еўрапейскі саюз вывучае магчымасць уключэння ваеннай разведкі Расіі — ГРУ — у спіс тэрарыстычных арганізацый. Пра гэта гаворыцца ў аглядзе рэдактара «Радыё Свабода» па еўрапейскіх пытаннях Рыкарда Ёзвяка, апублікаваным 27 кастрычніка.

Паводле звестак выдання, абмеркаванне знаходзіцца на ранняй стадыі. Прычынай стала серыя гібрыдных атак супраць дзяржаў — членаў ЕС, многія з якіх наўпрост або ўскосна звязваюць з ГРУ. Еўрапейскія дыпламаты і юрысты высвятляюць, ці існуюць юрыдычныя падставы для такога рашэння і ці атрымае яно дастатковую палітычную падтрымку.

Як тлумачыць «Радыё Свабода», унясенне арганізацыі ў тэрарыстычны спіс ЕС павінна грунтавацца на папярэднім судовым рашэнні ў адной з дзяржаў-членаў або ў трэцяй краіне, якой давяраюць. Аднак дагэтуль афіцэрам ГРУ ў еўрапейскіх краінах выстаўлялі абвінавачанні пераважна ў шпіянажы, замахах на забойства або ў выкарыстанні хімічнай зброі, але не ў тэрарызме.

Патэнцыйныя юрыдычныя падставы могуць быць звязаныя са справамі ў Літве. Адно з іх датычыцца запальных прылад, якія ў 2024 годзе павінны былі трапіць на грузавыя самалёты ў ЗША і Канаду, але загарэліся на складах у Германіі, Польшчы і Вялікабрытаніі. Паводле выдання, у 2025 годзе літоўскія пракуроры прад’явілі 15 асобам абвінавачанне ў тэрарызме. Пры гэтым гаворка ідзе пра завербаваных ГРУ выканаўцаў, а не пра кадравых афіцэраў разведкі, таму юрысты мусяць ацаніць, ці дастатковая такая сувязь.

Другая справа датычыцца шасці іншаземцаў, якіх абвінавачваюць у планаванні падпалу прадпрыемства ў літоўскім Шаўляі, якое пастаўляе вайсковую прадукцыю і падтрымлівае Украіну. Як піша «Радыё Свабода», іх меркаваная сувязь з ГРУ таксама можа быць разгледжаная як падстава для ўключэння расійскай спецслужбы ў тэрарыстычны спіс.

Для прыняцця рашэння патрэбная аднагалосная падтрымка ўсіх 27 дзяржаў — членаў ЕС. Частка чыноўнікаў лічыць дастатковымі ўжо чынныя санкцыі супраць ГРУ, тады як прыхільнікі больш жорсткага падыходу падкрэсліваюць, што статус тэрарыстычнай арганізацыі распаўсюджваўся б на ўсю структуру, у прыватнасці на афіцэраў, якія яшчэ не трапілі пад персанальныя санкцыі.

Паводле выдання, такі крок таксама мог бы палегчыць пераслед мясцовых сетак выканаўцаў, што ажыццяўляюць гібрыдныя атакі па даручэнні ГРУ, і ўзмацніць супрацоўніцтва праваахоўных органаў краін ЕС.