Маск трапіў пад падазрэнне
- 29.10.2026, 16:17
Абмежаванні сувязі для Украіны могуць абярнуцца расследаваннем у Кангрэсе.
У Кангрэсе ЗША пачалі высвятляць, хто абмежаваў доступ украінскіх вайскоўцаў да спадарожнікавай сувязі SpaceX і ці мог прыватны падрадчык распараджацца аплачанымі дзяржавай тэхналогіямі. Чым гэта пагражае мільярдэру, тэлеграм-канал «Можем объяснить» абмеркаваў з Ігарам Слабых, экспертам па прававой і падатковай сістэме ЗША, аўтарам канала USLegalNews.
Расследавання абмежаванняў сувязі для Украіны запатрабавалі ў абедзвюх партыях. Дзевяць сенатараў, у тым ліку чатырох рэспубліканцаў, звярнуліся да генеральнага інспектара Пентагона. Заканадаўцы хочуць высветліць, хто распарадзіўся абмежаваць сувязь і чаму украінскі бок не папярэдзілі. Маск прызнаў абмежаванні камерцыйнага Starlink, спаслаўшыся на парушэнне ўмоў карыстання, але адказнасць за ваенную сістэму Starshield усклаў на ўрад ЗША.
Расследаванне можа раскрыць дамоўленасці Маска з Трампам і Пентагонам. Слабых нагадвае, што Кангрэс можа збіраць дакументы і дамагацца паказанняў сведкаў. Паводле яго ацэнкі, у дэмакратаў ёсць добрыя перспектывы высветліць, «якім чынам працуюць дамоўленасці Ілона Маска і Пентагона або Ілона Маска і Трампа». Каб пачаць такую працу, ім дастаткова атрымаць кантроль над Палатай прадстаўнікоў — а гэта, паводле апытанняў, амаль гарантавана па выніках выбараў на наступным тыдні.
Пад праверку трапляюць дзяржаўныя кантракты SpaceX і права Маска ўмешвацца ў іх выкананне. Сенатар Рычард Блюменталь запытаў кантракты на Starlink і Starshield у Маска і Мінабароны. Ён таксама просіць прадставіць перапіску аб абмежаваннях і звесткі пра тое, ці можа кампанія змяняць доступ без дазволу вайскоўцаў. Дзяржава давярае Маску шматмільярдныя заказы: толькі ў красавіку 2025 года SpaceX атрымала асобны кантракт на касмічныя запускі коштам каля $5,9 млрд.
Абмежаванні сувязі могуць парушаць закон або ўмовы кантрактаў, лічыць Слабых. «Да канца незразумела, хто ўмешваўся, як змяняў», — адзначае ён. Менавіта расследаванне павінна ўстанавіць, хто прыняў рашэнне, якімі паўнамоцтвамі валодаў і ці былі парушэнні.
Пентагон адмовіўся праводзіць расследаванне. Паводле Associated Press, генеральны інспектар адказаў заканадаўцам, што іх пытанні лепш адрасаваць кіраўніцтву Ваенна-паветраных сіл. У апараце інспектара дапусцілі вяртанне да пытання пры з'яўленні новых звестак.
Матэрыялы Кангрэса могуць стаць падставай для абвінавачанняў пасля змены ўлады. Калі ў 2029 годзе прэзідэнтам стане дэмакрат, новы кіраўнік Міністэрства юстыцыі зможа выкарыстаць вынікі парламенцкіх расследаванняў для выстаўлення крымінальных абвінавачанняў, адзначае Слабых.
Маск пачаў сутыкацца з праблемамі і за мяжой. Антарыа адмяніла кантракт на 100 млн канадскіх долараў на фоне тарыфнай вайны Трампа і слоў Маска пра тое, што Канада — «не сапраўдная краіна». У Індыі Starlink атрымаў ліцэнзіі, але запуск упёрся ў праверкі бяспекі. Маск абвінаваціў мясцовых «алігархаў» у абароне манаполіі.