Вітаўтас Брувэрыс: Літва падае сігнал
- 6.10.2026, 16:30
Вільнюс гатовы прыняць у сябе ядзерную зброю.
Сейм Літвы ў першым чытанні падтрымаў папраўку да Канстытуцыі, якая здымае забарону на размяшчэнне ядзернай зброі на тэрыторыі краіны. За рашэнне прагаласавалі 106 дэпутатаў, канчатковае галасаванне можа адбыцца ў студзені.
Што гэтае рашэнне азначае для Літвы і ўмацавання яе абараназдольнасці? Ці можа ядзерная зброя насамрэч быць размешчана ў Літве для стрымлівання Расіі? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з вядомым літоўскім журналістам і палітычным аглядальнікам, кіраўніком аналітычнага цэнтра Arch Frontline Вітаўтасам Брувэрысам.
— Калі казаць непасрэдна пра ўмацаванне абараназдольнасці, дык значэнне тут мінімальнае. Прамога эфекту, па сутнасці, няма. Мы разумеем, што ў прадказальнай будучыні верагоднасць рэальнага размяшчэння ў Літве ядзерных ракет, баягалоўак, базы або нечага падобнага пакуль невялікая.
Да таго ж незразумела, калі нешта і тэарэтычна можа быць размешчана, дык чыё менавіта. Тут ёсць чыста тэхнічныя і ваенныя пытанні, якія, вядома, завязаныя на вялікую геапалітыку.
І вось тут мы пераходзім да геапалітычнага моманту. Гэта палітычная пазіцыя, дэманстрацыя палітычнай волі. Літва здымае забарону і паказвае: калі спатрэбіцца, яна можа і гатовая прыняць у сябе ядзерную зброю, бо разумее, што гэта самы крайні, але самы эфектыўны метад стрымлівання Расіі і расійскай агрэсіі. Менавіта пра гэта ідзе гаворка. Гэта таксама адказ на гульні Расіі, на размахванне ядзернымі ракетамі. Пастаянна ідзе ядзерны шантаж, які толькі ўзмацняецца, ужо наўпрост з вуснаў Пуціна. Беларусь таксама ўцягнутая ў гэтыя гульні з рознымі манеўрамі і размяшчэннем расійскай ядзернай зброі — да канца не ясна, рэальнай яна ці паўрэальнай, — а таксама з прасоўваннем расійскай ядзернай зброі да межаў НАТА.
Літва паказвае, што на гэтыя понты яе не возьмеш. Калі калектыўны Захад вырашыцца на такі крок, яна гатовая ісці ў гэтым накірунку разам з Захадам. Па сутнасці, на гэты момант гэта галоўнае.
— Трамп заявіў, што ЗША разгледзяць магчымасць стварэння вайсковай базы ў Літве. Наколькі рэальны такі сцэнар?
— Тут была канкрэтная сітуацыя. Карэспандэнт Літоўскага радыё і тэлебачання ў Злучаных Штатах актыўна працуе. Ён ужо другі раз атрымлівае магчымасць задаць пытанне самому Трампу на газоне каля Белага дома, дзе карэспандэнтаў дапускаюць да прэзідэнта, і Трамп адказвае.
І вось наш карэспандэнт задаў пытанне: калі вайсковая база можа быць у Польшчы, то, можа, і ў Літве? Трамп сказаў, што «так, літоўцы добрыя людзі, я ведаю гэта племя, далёкія гэтыя туземцы мне падабаюцца». Я цяпер шаржырую.
Мой погляд на гэтую сітуацыю такі: гэта несур'ёзна. Проста Трамп гэта ляпнуў — і ўсё. У нас, вядома, ва ўсіх галоўных навінах усе радуюцца таму, што сам Трамп такое сказаў пра Літву. Тут ёсць правінцыйны момант. Па сутнасці, тут яшчэ менш адчувальных рэчаў, чым у галасаванні парламента па змене Канстытуцыі.
І напрыканцы, каб мая пазіцыя была зразумелая: я Трампу не веру. Пасля здрады Украіны і пасля ўсяго, што ён робіць у гэтым накірунку, вядома, нельга верыць ніводнаму яго слову адносна нашага агульнага рэгіёна.