Карбалевіч: Ад «чорнага лебедзя» Лукашэнку ніхто не ўратуе
- 6.10.2026, 17:47
Прызначэнне Мураўейкі стала новым сігналам унутры рэжыму.
Нядаўна кіраўнік прызначыў новым намеснікам у сваю Адміністрацыю Паўла Мураўейку, экс-начальніка Генштаба. Сваё рашэнне Лукашэнка патлумачыў жаданнем «мець некалькі альтэрнатыўных пунктаў гледжання на сітуацыю ў нашых сілавых структурах».
А днямі кіраўнік Адміністрацыі Дзмітрый Крутой заявіў дзяржТБ, што Мураўейка будзе курыраваць працу памочнікаў кіраўніка дзяржавы па рэгіёнах, а таксама займацца зваротамі грамадзян, у тым ліку праз сацсеткі.
Што азначаюць гэтыя рашэнні?
— Я бачу гэта прызначэнне як прыкмету таго, што Лукашэнка нікому не давярае, — кажа Валерый Карбалевіч у каментары «Філіну». — Чым далей эвалюцыянуе рэжым, тым больш праяўляецца гэтая рыса Лукашэнкі: ён нікому не давярае.
Кіраўнік сам прызнаў, што фактычна прызначыў Мураўейку і цераз галаву сваёй Адміністрацыі, то бок Крутога, і цераз галаву Савета бяспекі на чале з Вольфовічам, і фактычна цераз галаву Мінабароны, бо Мураўейка, будучы начальнікам Генштаба, быў намеснікам міністра абароны і знаходзіўся ў падпарадкаванні Хрэніна.
Такое прызначэнне цераз галаву ўсіх структур, падкрэслю, сведчыць пра тое, што Лукашэнка не давярае свайму асяроддзю, не давярае свайму апарату, вышэйшым чыноўнікам.
Таму і ствараецца чарговая структура — для дадатковага кантролю ў сілавых структурах, перадусім у Узброеных сілах.
— Акрамя гэтага, напярэдадні кіраўнік Адміністрацыі Дзмітрый Крутой упаўнаважыў Мураўейку кантраляваць сацсеткі і займацца зваротамі грамадзян.
— І там гэта таксама яшчэ адна сфера кантролю, бо, ізноў жа, сацыяльныя сеткі манітораць іншыя структуры і службы, той жа Аператыўна-аналітычны цэнтр, які займаецца кантролем усяго інтэрнэту.
Цяпер і ўсе гэтыя службы, і сацыяльныя сеткі аказваюцца пад каўпаком у Мураўейкі. З'яўляецца дадатковы інстытут кантролю, бо, наколькі я разумею, у Мураўейкі з'явіцца нейкі апарат, якім ён будзе кіраваць.
Усё гэта з'яўляецца сведчаннем таго, што ў гэтай сістэме элемент кантролю — галоўны.
Па маіх ацэнках, у Беларусі 8 структур надзеленыя правам аператыўна-вышуковай дзейнасці, і кожная з іх падпарадкаваная непасрэдна Лукашэнку. Але гэтага аказалася мала, і вось з'явіўся яшчэ адзін механізм кантролю.
Тое самае, як мы ведаем, за кожнай вобласцю замацаваны не тое што памочнік-інспектар, дык яшчэ і нейкі ўпаўнаважаны ад урада, ад вышэйшага кіраўніцтва.
— А цяпер Мураўейка будзе кантраляваць і гэтыя так званыя «рэгіянальныя інстытуты».
— Дакладна. Цяпер і над імі з'явіўся яшчэ адзін элемент, інстытут кантролю. То бок адзін кантралюючы орган сочыць за другім, за тым сочыць трэці і г.д. — цэлая сістэма.
Яны ўжо, вядома, перашкаджаюць адзін аднаму, і ў нармальнай сітуацыі трэба было б выразна падзяліць іх функцыі.
— Сама сістэма па ўсіх прыкметах нагадвае класічную познюю дыктатуру. Якая можа быць наступная стадыя?
— Усе дыктатуры, у прынцыпе, працуюць паводле аднаго алгарытму: пошук праціўнікаў, пошук ворагаў, іх нейтралізацыя, умацаванне кантролю — эканамічнага, фінансавага, сілавога, інфармацыйнага і г.д. То бок схема сапраўды прыкладна адна і тая ж.
Мы цяпер, на мой погляд, знаходзімся на апошняй стадыі позняй аўтакратыі. Калі кіраўнік доўгі час застаецца пры ўладзе, ён пачынае ўсіх падазраваць, нікому не давярае, стварае ўсё новыя і новыя кантралюючыя органы.
Прычым іх функцыі перасякаюцца, пераплятаюцца, незразумела, дзе заканчваецца функцыя аднаго ведамства і пачынаецца іншага. Паколькі паміж імі такім чынам узнікаюць пастаянныя канфлікты, галоўным арбітрам аказваецца Лукашэнка.
Усе гэтыя механізмы награмаджваюцца для таго, каб прадухіліць нейкія непажаданыя наступствы, напрыклад, змову або яшчэ нешта падобнае. Таму ўсе за ўсімі сочаць і ўсе дакладваюць аднаму чалавеку.
— Але ў гісторыі ўжо былі падобныя сцэнары, якія тым не менш не ратавалі аўтакрата.
— Ніякая сістэма кантролю не ўратуе ад непрадбачаных падзей. Таму яны і непрадбачаныя, што іх не можа прадбачыць ніводная служба, ніякі кантроль і маніторынг.
Гэта і ёсць так званы «чорны лебедзь». Ад «чорнага лебедзя» абароны няма ўсё адно.