Што адбываецца з мазгом пры ўжыванні кавы без кафеіну?
- 8.10.2026, 8:55
Навукоўцы мяркуюць, што пэўную ролю могуць адыгрываць кішачныя мікраарганізмы.
Кава без кафеіну можа саступаць звычайнаму напою па бадзёрасці, але патэнцыйна прыносіць карысць памяці. У эксперыменце ўдзельнікі, якія пілі дэкафеінізаваную каву, заўважна лепш справіліся з двума заданнямі на памяць, тады як у тых, хто ўжываў кафеін, паляпшэнняў не выяўлена, піша «Курсор».
Даследаванне, апублікаванае ў Nature Communications, сведчыць, што ўплыў кавы на мазг можа быць звязаны не толькі з кафеінам. Навукоўцы мяркуюць, што пэўную ролю могуць адыгрываць кішачныя мікраарганізмы.
«Кава — гэта больш, чым проста кафеін: гэта складнік рацыёну, які ўзаемадзейнічае з нашымі кішачнымі мікраарганізмамі, метабалізмам і нават эмацыйным дабрабытам. Нашы вынікі сведчаць, што кава — з кафеінам або без яго — можа па-рознаму, але ўзаемадапаўняльна ўплываць на здароўе», — падкрэсліў Джон Крайан з Універсітэцкага каледжа Корка ў Ірландыі.
У 2013 годзе Крайан і яго калега Тэд Дынан увялі тэрмін «псіхабіётыкі» для апісання магчымога ўплыву прабіётыкаў на мікрабіём кішачніка і псіхічнае здароўе праз узаемадзеянне з мазгом.
Цяпер Крайан вывучае сувязь паміж кавай і воссю «кішачнік — мазг». Навуковец мяркуе, што некаторыя эфекты ранішняй кавы могуць быць звязаныя не столькі з кафеінам, колькі з уздзеяннем напою на кішачныя мікраарганізмы. Асаблівую ўвагу ён надае поліфенолам — раслінным злучэнням, што ўтрымліваюцца ў каве і, як мяркуецца, здольныя ўплываць на мікрабіём.
У даследаванні ўдзельнічаў 31 чалавек, які часова адмовіўся ад кавы. Пасля вяртання напою ў рацыён у ўдзельнікаў прыкметна змяніўся мікрабіём кішачніка, пры гэтым эфект назіраўся і пры ўжыванні дэкафеінізаванай кавы. Таксама знізіліся ўспрыманы стрэс, дэпрэсія і імпульсіўнасць.
Пры гэтым толькі кава з кафеінам была звязаная са змяншэннем трывожнасці і псіхалагічнага дыстрэсу, а таксама з павышэннем увагі і пільнасці.
Вынікі пацвярджаюць магчымы асаблівы ўплыў кафеіну на настрой і кагнітыўныя функцыі, аднак Крайан адзначыў, што змены назіраліся і пасля ўжывання кавы без кафеіну. У прыватнасці, у гэтай групы палепшыліся паказчыкі ў двух тэстах на памяць.
Навукоўцы мяркуюць, што эфект можа быць звязаны з поліфеноламі, якія ўздзейнічаюць на кішачныя мікраарганізмы і праз вось «кішачнік — мазг» уплываюць на кагнітыўныя функцыі.