У космасе выяўлены таямнічы выкід энергіі

• 9.10.2026, 11:52

Вучоных здзівіла ягоная крыніца.

Вучоныя з дапамогай радыётэлескопа MeerKAT выявілі таямнічы выкід радыёвыпраменьвання і энергіі, вядомы як хуткая радыёўспышка.

Гэта найдалейшая і найстаражытнейшая вядомая з’ява такога тыпу. З дапамогай касмічнага тэлескопа «Джэймс Вэб» выявілі ягоную крыніцу, і яна здзівіла астраномаў. Даследаванне апублікавана ў часопісе Science, піша Space (пераклад — «Фокус»).

Хуткія радыёўспышкі — гэта загадкавыя выкіды радыёвыпраменьвання і энергіі, здольныя за мілісекунды вызваліць столькі энергіі, колькі Сонца выпраменьвае за некалькі гадоў. Гэтыя з’явы ўпершыню выявілі 19 гадоў таму і з таго часу яны застаюцца загадкай для вучоных.

Цяпер жа астраномы выявілі найдалейшую і найстаражытнейшую хуткую радыёўспышку, якая атрымала назву FRB 20240304B; яна прыйшла з адлегласці каля 11 мільярдаў светлавых гадоў, калі Сусвету было амаль тры мільярды гадоў. Гэтае адкрыццё можа дапамагчы разгадаць таямніцу паходжання гэтых магутных выкідаў энергіі.

Паводле вучоных, FRB 20240304B выявілі на адлегласці, што больш чым у два разы перавышае адлегласць да папярэдняга рэкардсмена.

Вучоных здзівіла крыніца FRB 20240304B. Высветлілася, што гэтая хуткая радыёўспышка ўзнікла ў дзіўна маленькай галактыцы з нізкім утрыманнем цяжкіх хімічных элементаў, аднак у ёй ідзе бурнае ўтварэнне новых зорак. Гэтае адкрыццё дае магчымасць лепш зразумець умовы, у якіх узнікаюць загадкавыя выкіды радыёвыпраменьвання.

Улічваючы, што FRB 20240304B пераадолела мільярды светлавых гадоў у прасторы, з яе дапамогай можна вывучаць матэрыю, праз якую яна прайшла, і прасачыць эвалюцыю Сусвету за 11 мільярдаў гадоў.

Лічыцца, што крыніцамі хуткіх радыёўспышак з’яўляюцца магнетары — адна з разнавіднасцяў нейтронных зорак. Яны — надзвычай шчыльныя аб’екты дыяметрам каля 20 км, якія ўзнікаюць пасля смерці масіўнай зоркі. Магнетары маюць наймацнейшае магнітнае поле ў Сусвеце. Магчыма, FRB 20240304B быў створаны магнетарам, але гэта яшчэ трэба высветліць.

Пакуль што найбольш яркай у радыёдыяпазоне лічыцца хуткая радыёўспышка FRB 20250316A, выяўленая летась. Яна прыблізна ў 1000 разоў ярчэйшая за звычайныя падобныя выкіды радыёвыпраменьвання. Але гэтая з’ява ўзнікла значна бліжэй да нас — на адлегласці 130 млн светлавых гадоў.