Навуковая фантастыка ўпершыню ў гісторыі атрымала Букераўскую прэмію

• 10.11.2026, 18:57

Раман пра канец свету прынёс 81-гадоваму пісьменніку гістарычную перамогу.

Навуковая фантастыка ўпершыню ў гісторыі атрымала Букераўскую прэмію — адну з самых прэстыжных літаратурных узнагарод свету. Пераможцам 2026 года стаў 81-гадовы брытанскі пісьменнік М. Джон Гарысан з пасляапакаліптычным раманам «The End of Everything» («Канец усяго»). Ён атрымаў 50 тысяч фунтаў стэрлінгаў, а яго перамога стала важным прызнаннем навуковай фантастыкі ў вялікай літаратуры, піша New Scientist (пераклад — сайт Charter97.org).

У цэнтры рамана — Філіп Тэннант, які збірае на ўзбярэжжы графства Кент прадметы, выкінутыя морам. Дзеянне адбываецца ў недалёкай будучыні, пасля невядомай катастрофы, якая разбурыла звыклы грамадскі парадак. Разам з пажылой цёткай Марні герой спрабуе выжыць сярод загадкавых істот, здольных змяняць форму. Іх паходжанне і намеры застаюцца невядомымі.

Журы аднагалосна выбрала раман з шасці фіналістаў. Старшыня журы, гісторык Мэры Бірд, назвала яго «палітыкай сённяшняга дня, убачанай праз прызму будучыні».

Сам Гарысан патлумачыў, што выкарыстаў фантастычны сюжэт, каб гаварыць пра сучасныя праблемы: «Што адбываецца, калі ўсе нашы чаканні і тлумачэнні свету ператвараюцца ў бесперапынную катастрофу, а нам усё роўна даводзіцца жыць?»

Гарысан стаў найстарэйшым лаўрэатам Букераўскай прэміі за ўсю яе гісторыю. За ягонымі плячыма шэсць дзесяцігоддзяў літаратурнай кар’еры і 13 раманаў. Дагэтуль пісьменнік быў перадусім вядомы аматарам навуковай фантастыкі і фэнтэзі.