У Лукашэнкі з'явіліся сур'ёзныя праблемы
- 12.11.2026, 11:13
Дыктатар недарэмна заклікае беларусаў забяспечваць сябе самім.
У Беларусі доля выдаткаў на сацыяльную сферу ў апошнія гады скарачаецца. Пры гэтым улады ўсё больш значныя кавалкі з дзяржаўнай казны накіроўваюць на падтрымку эканомікі, сілавыя ведамствы і нацыянальную абарону. Такая тэндэнцыя перагукаецца з неаднаразовымі заявамі Аляксандра Лукашэнкі пра тое, што беларусы занадта разлічваюць на дапамогу дзяржавы, і ягонымі заклікамі самастойна клапаціцца пра ўласны дабрабыт, піша «Зеркало».
Доля сацыяльных выдаткаў дзяржаўнага бюджэту зніжаецца
Структура бюджэтных выдаткаў у Беларусі паступова змяняецца. Сярод іншага скарачаецца доля тратаў на сацыяльную сферу, а таксама адначасова павялічваецца фінансаванне па іншых напрамках.
Так, у 2019-м на сацыяльную сферу планавалася выдаткаваць 44,3% ад усяго дзяржаўнага бюджэту, вынікае з даных аб кансалідаваным бюджэце за той год. Да 2022 года паказнік вырас да 45%, пасля чаго пачаў зніжацца і ў 2026-м складаў усяго 41,9%.
Доля выдаткаў кансалідаванага бюджэту на сацыяльную сферу
(адсоткаў)
Зніжэнне долі сацыяльных выдаткаў адбываецца на фоне заяў Аляксандра Лукашэнкі аб неабходнасці «большай самастойнасці грамадзян».
Нагадаем, у апошнія гады дыктатар некалькі разоў выказваўся з пасылам пра верагоднае скарачэнне сацыяльнай падтрымкі з боку дзяржавы. Напрыклад, у сакавіку 2024 года ён выказваў незадаволенасць тым, што беларусы смеюць «патрабаваць ад улады таго, чаго яна рабіць не павінна». Тады ж ён прапанаваў мінчанам, якія хочуць хутка вырашыць праблему з добраўпарадкаваннем двароў, скінуцца: 2% выдаткаў на працы кампенсуюць жыхары, астатняе — дзяржава.
Пазней у тым жа годзе ён параіў насельніцтву не занадта спадзявацца на дапамогу дзяржавы, а «старацца забяспечыць сябе самім». А ўжо сёлета ён абвінаваціў беларусаў у ўтрыманстве, заявіўшы, што ўлады «разбалавалі сваіх людзей».
Паралельна з такімі заявамі ўлады паступова скарачвалі сацпакет, які дзяржава раней гарантавала насельніцтву.
Больш на падтрымку эканомікі і нацыянальную абарону
Паралельна расла роля іншых выдаткаў бюджэту. Напрыклад, выдаткі на нацыянальную абарону павялічыліся з 3,4% у 2019 годзе да 5,7% у 2025-м. А ў 2026-м яны планаваліся крыху ніжэй — 4,7%.
Што да сілавых ведамстваў і судоў, то працэнт закладзеных у казне выдаткаў на іх знізіўся ў 2020-м да 6,4%, пасля чаго зноў пайшоў у рост, дасягнуўшы піку ў 2023-м (7%). Затым адбылося нязначнае зніжэнне, але ў 2026-м іх доля зноў дайшла да 7% ад усіх выдаткаў.
Найбольш прыкметны рост адзначаны ў раздзеле фінансавання эканомікі: з 12,8% у 2019 годзе да 16,1% у 2026-м.
Доля выдаткаў кансалідаванага бюджэту
(адсоткаў)
Істотны скачок долі выдаткаў на падтрымку эканомікі сведчыць пра ўзмацненне дзяржпадтрымкі асобных прадпрыемстваў і галін, а таксама, верагодна, пра рост інвестыцыйнай актыўнасці дзеля стымулявання эканамічнага росту.