Навукоўцы назвалі дыеты, што падаўжаюць жыццё
- 14.11.2026, 21:38
Змена рацыёну можа запаволіць старэнне.
Прытрымліванне навукова абгрунтаваных мадэляў харчавання здольнае істотна запаволіць хуткасць зношвання клетак і падаўжыць актыўнае жыццё.
Пра гэта сведчаць вынікі маштабнага даследавання навукоўцаў Нямецкага цэнтра нейрадэгенератыўных захворванняў, апублікаваныя ў часопісе Nature Communications.
Біялагічны ўзрост чалавека адлюстроўвае рэальны стан сасудаў, сэрца і тканак, які нярэдка значна апярэджвае колькасць пражытых гадоў па пашпарце. З-за хуткага старэння клетак чалавек рызыкуе раней захварэць на дэменцыю, гіпертанію або дыябет.
Даследчыкі прааналізавалі медыцынскія дадзеныя 6470 ўдзельнікаў ва ўзросце ад 30 гадоў. Каб вызначыць рэальную хуткасць старэння, навукоўцы выкарысталі тры перадавыя мадэлі эпігенетычных гадзіннікаў. Для гэтага яны праверылі хімічныя меткі метыліравання ДНК у 850 тысячах кантрольных кропак геному. Гэта ўдвая больш, чым падчас папярэдніх міжнародных даследаванняў.
Навукоўцы супаставілі маркеры крыві з дзесяццю прызнанымі міжнароднымі сістэмамі харчавання. У спіс увайшлі сярэдземнаморскае меню, скандынаўскі рацыён, дыета DASH для нармалізацыі ціску, пратакол MIND для падтрымання памяці і раслінная мадэль EAT-Lancet.
Асобна даследчыкі ацанілі ўплыў адмовы ад ультраапрацаваных прадуктаў паводле індэксу запаленчага харчавання. Аналіз пацвердзіў, што выключэнне з рацыёну салодкіх газіраваных напояў, выпечкі і крамных прысмакаў непасрэдна запавольвае старэнне тканак.
Паводле вынікаў тэстаў любы крок у бок здаровага меню даваў выразны ахоўны эфект. Больш за 70% біялагічных ланцугоў — ад клетачнага метабалізму да аднаўлення мембран — аказаліся абсалютна аднолькавымі для ўсіх правераных карысных дыет.
Даследчыкі заўважылі, што розныя рацыёны мелі свае канкрэтныя перавагі. Напрыклад, пратакол DASH найлепш абараняў сардэчную цягліцу ад старэння, тады як рацыён MIND мэтанакіравана захоўваў памяць і кагнітыўныя функцыі.
«Гэты ўплыў нельга назваць каласальным, аднак ён вымяральны і мае вырашальнае значэнне для прафілактыкі ўзроставых захворванняў. Людзям зусім не абавязкова заганяць сябе ў жорсткія рамкі аднаго меню: можна падабраць падыход з улікам уласных смакоў, культурных традыцый і кашалька», — адзначыла аўтарка даследавання Монік Брэтелер.
Высветлілася, што амаль ніхто з удзельнікаў не выконваў рэкамендацыі ў поўнай меры. Аднак нават выбар адной сістэмы харчавання істотна скарачаў разрыў паміж біялагічным і пашпартным узростам.
Атрыманыя вынікі навукоўцы дадаткова праверылі на незалежнай кантрольнай групе з 1034 чалавек, дзе высновы пра запаволенне эпігенетычных гадзіннікаў пацвердзіліся на ўсе сто працэнтаў.