Трамп нечакана змяніў рашэнне аб вывадзе вайскоўцаў ЗША з Еўропы
- 15.11.2026, 9:33
Усходні фланг НАТА будзе мацнейшы.
Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп неаднаразова даваў зразумець, што Еўропа больш не можа спадзявацца на амерыканскую абарону і павінна самастойна клапаціцца пра сваю бяспеку, павялічваючы выдаткі на абарону. Аднак вайна з Іранам прадэманстравала, наколькі самой Амерыцы патрэбныя еўрапейскія вайсковыя базы, лагістычныя маршруты і паветраная прастора саюзнікаў. Падобна на тое, што, сутыкнуўшыся з уласнымі стратэгічнымі патрэбамі, адміністрацыя Трампа перагледзела падыход: цяпер чакаецца, што скарачэнне кантынгенту будзе значна меншае — каля 5 тысяч вайскоўцаў, а не 25 тысяч, як баяліся еўрапейцы.
Пра гэта 14 лістапада паведаміла агенцтва Bloomberg са спасылкай на крыніцы, дасведчаныя пра хаду абмеркаванняў у амерыканскай адміністрацыі.
Адзін з суразмоўцаў агенцтва адзначыў, што саюзнікам варта быць гатовымі да выводу прыблізна 5 тысяч амерыканскіх вайскоўцаў, а не 25 тысяч, як гэта планавалася яшчэ зусім нядаўна.
Адна з прычын перагляду планаў — павелічэнне абаронных выдаткаў еўрапейскіх членаў НАТА. У Вашынгтоне станоўча ацанілі той факт, што саюзнікі пачалі больш актыўна ўкладаць сродкі ў уласную абарону і паступова бяруць на сябе большую адказнасць за бяспеку Еўропы.
Яшчэ адным важным фактарам стала сітуацыя на Блізкім Усходзе. Паводле даных Bloomberg, кіраўніцтва Пентагона ўсвядоміла, наколькі амерыканскія ўзброеныя сілы, дыслакаваныя ў Еўропе, важныя для праецыравання ваеннай магутнасці ЗША ў іншых рэгіёнах. У прыватнасці, амерыканскае войска актыўна выкарыстоўвае еўрапейскую інфраструктуру падчас аперацый на фоне зацягнутага канфлікту з Іранам.
Раней у гэтым месяцы пасол ЗША пры НАТА Мэцью Вітакер таксама выказаўся адносна магчымога скарачэння кантынгенту. Паводле яго слоў, амерыканскія войскі ў Еўропе знаходзяцца ў патрэбных месцах, і ён не чакае маштабнага вываду вайскоўцаў.
«У нас тут шмат рэсурсаў, размешчаных менавіта там, дзе трэба. Я не чакаю нічога маштабнага», — заявіў Вітакер.
Якія краіны могуць страціць амерыканскіх вайскоўцаў
Паводле Bloomberg, маючае адбыцца скарачэнне амерыканскага ваеннага кантынгенту ў Еўропе можа па-рознаму адбіцца на краінах НАТА. Найбольш верагодна, што больш за ўсё вайскоўцаў выведуць з Германіі, бо менавіта там сканцэнтраваная найбольшая колькасць вайскоўцаў ЗША ў Еўропе. А на ўсходнім флангу Альянсу амерыканскую прысутнасць, наадварот, могуць узмацніць. Ідзе пра краіны, што мяжуюць з Расіяй, бо яны гатовыя часткова пакрываць выдаткі на размяшчэнне амерыканскіх вайскоўцаў на сваёй тэрыторыі.
Варта адзначыць, што скарачэнне амерыканскай прысутнасці ў Германіі ўжо стала прычынай напружанасці ў адносінах паміж Берлінам і Вашынгтонам. Раней Пентагон заяўляў пра намер вывесці адтуль каля 5 тысяч вайскоўцаў, а таксама адмяніў запланаванае размяшчэнне асобных падраздзяленняў. Цяпер у межах больш шырокага перагляду ваеннай стратэгіі ЗША могуць зноў змяніць дыслакацыю сіл у Еўропе. У той жа час Bloomberg не прыводзіць канкрэтную колькасць вайскоўцаў, якіх плануецца вывесці менавіта з Германіі ў межах новага рашэння.
Дарэчы, адной з найбольш актыўных у пытанні дыслакацыі амерыканскіх вайскоўцаў на сваёй тэрыторыі з'яўляецца Польшча. Так, Варшава прапануе не толькі аплачваць утрыманне вайскоўцаў ЗША ў памеры каля 15 тысяч долараў у год на кожнага вайскоўца, але і прафінансаваць інфраструктуру для пастаяннай ваеннай базы.
Да падобнай мадэлі далучылася і Літва: яна прапанавала аплаціць будаўніцтва новай базы для амерыканскіх вайскоўцаў. У лістападзе пра гатоўнасць падзяліць выдаткі на размяшчэнне амерыканскага кантынгенту заявіла таксама Румынія. Бухарэст зацікаўлены не толькі ў тым, каб захаваць амерыканскія войскі, але і, па магчымасці, павялічыць іх колькасць на сваёй тэрыторыі.
Калі Трамп прыме канчатковае рашэнне
Нягледзячы на перагляд планаў, канчатковага рашэння аб маштабах скарачэння амерыканскага кантынгенту пакуль няма. Прадстаўнік Пентагона паведаміў Bloomberg, што адпаведны перагляд працягваецца, і на дадзены момант ведамству няма чаго абвяшчаць.
Намеснік міністра абароны ЗША па пытаннях палітыкі Элбрыдж Колбі павінен падрыхтаваць афіцыйны даклад з прапановамі па змяненні ваеннай прысутнасці ЗША ў Еўропе і перадаць яго кіраўніку Пентагона Піту Хэгсету. Чакаецца, што да 1 снежня Хэгсет прадставіць прэзідэнту Дональду Трампу канчатковыя рэкамендацыі. Менавіта тады Трамп і прыме канчатковае рашэнне.
Якія абмежаванні ўвёў Кангрэс ЗША
На магчымасці адміністрацыі Трампа скарачаць ваенную прысутнасць у Еўропе ўплываюць і заканадаўчыя абмежаванні. У мінулым годзе Кангрэс ЗША прыняў закон, які забараняе Пентагону скарачаць колькасць амерыканскіх вайскоўцаў у Еўропе ніжэй за 76 тысяч на працягу доўгага перыяду без выканання пэўных патрабаванняў.
У прыватнасці, перад скарачэннем кантынгенту амерыканскае абарончае ведамства павінна правесці ацэнку рызык для бяспекі ЗША і саюзнікаў, пракансультавацца з партнёрамі і прадставіць адпаведныя справаздачы Кангрэсу. Акрамя таго, без захавання ўстаноўленай працэдуры Пентагон не можа проста закрыць ваенныя базы або вывесці асноўныя сістэмы ўзбраення.
Цяперашні перагляд ваеннай прысутнасці ўлічвае ацэнку рызык, падрыхтаваную камандуючым Еўрапейскім камандаваннем Узброеных сіл ЗША Алексусам Грынкевічам, а таксама пазіцыі саюзнікаў па НАТА.
Яшчэ адным фактарам, які можа абмежаваць магчымасці Трампа, Bloomberg называе вынікі прамежкавых выбараў у Кангрэс ЗША, што адбыліся 3 лістапада. Паводле ацэнкі агенцтва, пераход кантролю над Кангрэсам да дэмакратаў можа ўскладніць маштабнае скарачэнне ваенных выдаткаў і кантынгенту за мяжой.
Такім чынам, гаворка цяпер ідзе не пра канчатковую адмову ЗША ад скарачэння войскаў у Еўропе, а пра перагляд яго маштабаў. Калі агучаныя Bloomberg ацэнкі пацвердзяцца, амерыканскі кантынгент на кантыненце скараціцца прыблізна на 5 тысяч вайскоўцаў замест 25 тысяч, якіх раней баяліся еўрапейскія саюзнікі.