NYT заўважыла «італіянізацыю» еўрапейскай палітыкі
- 15.11.2026, 16:49
Прыклад Джорджы Мелоні паказаў, што правыя сілы могуць узначаліць урад і атрымаць прызнанне партнёраў.
Еўрапейскія краіны ўсё часцей дапускаюць крайнія правыя партыі да ўдзелу ў кіраванні дзяржавай, паўтараючы шлях Італіі, дзе гэты працэс пачаўся яшчэ ў 1990-я гады. Пра гэта напісаў журналіст The New York Times Джэйсан Хоровіц у артыкуле аб «італіянізацыі» еўрапейскай палітыкі.
Аўтар звязвае пачатак гэтага працэсу з былым прэм’ер-міністрам Італіі Сільвіа Берлусконі. У 1994 годзе ён уключыў крайнія правыя сілы ў кіраўную кааліцыю, парушыўшы пасляваеннае табу на іх удзел у кіраванні краінай. Берлусконі тлумачыў сваё рашэнне неабходнасцю заручыцца падтрымкай гэтых партый для фармавання ўрада. Пазней ён прызнаваў, што тым самым легітымізаваў іх.
«Мы ўпусцілі іх у ўрад у 1994 годзе і легітымізавалі іх», — цытуе Хоровіц словы Берлусконі.
Як піша NYT, італьянская палітычная сістэма дазволіла крайнім правым паступова выйсці з палітычнай ізаляцыі і замацавацца ва ўладзе. Адным з вынікаў гэтага працэсу стала абранне Джорджы Мелоні прэм’ер-міністрам у 2022 годзе. У маладосці Мелоні належала да палітычнага руху, звязанага са спадчынай Мусаліні, аднак пазней ёй удалося ўзначаліць урад і наладзіць адносіны з еўрапейскімі партнёрамі.
У матэрыяле адзначаецца, што палітыка Мелоні ў цэлым аказалася блізкай да курсу ўмераных кансерватараў: яна захавала падтрымку Украіны і не стала выступаць супраць Еўразвязу, ад фінансавай дапамогі якога залежыць Італія. Пры гэтым яе знаходжанне ва ўладзе паказала іншым крайнім правым палітыкам, што яны могуць прыйсці да кіравання краінай і атрымаць прызнанне за мяжой.
Акрамя таго, у Іспаніі на маючых адбыцца выбарах ультраправая партыя Vox, якая выступае супраць міграцыі і Еўразвязу, можа ўвайсці ў ўрад разам з кансерватарамі. Яе прадстаўнік Карлас Флорэс назваў Мелоні прыкладам для пераймання і выказаў надзею, што іспанскія правыя змогуць паўтарыць яе палітычны шлях.
Правыя і ультрапраўыя партыі ў апошнія гады ўмацавалі пазіцыі ў еўрапейскай палітыцы. Пасля выбараў у Еўрапарламент у чэрвені 2024 года тры фракцыі, што аб’ядноўваюць такія сілы, атрымалі ў суме 187 з 720 месцаў. Пры гэтым правыя партыі ўвайшлі ў ўрады некалькіх краін ЕС, у тым ліку Італіі, Венгрыі, Харватыі і Фінляндыі.
У 2026 годзе гэтая тэндэнцыя праявілася і на нацыянальным узроўні. У верасні «Альтэрнатыва для Германіі» (АдГ) перамагла на выбарах у зямельныя парламенты Саксоніі-Ангальт і Мекленбурга — Пярэдняй Памераніі, набраўшы адпаведна 43,8 і 38,2% галасоў. На гэтым фоне ў Еўрапейскай народнай партыі (ЕНП) пачалі абмяркоўваць, як рэагаваць на ўзмацненне правых: у прыватнасці, ці варта захоўваць папярэдні курс або ссоўвацца ўправа па пытаннях міграцыі і дэпартацый.
Адначасова ў Еўропе абмяркоўваюць магчымасць супрацоўніцтва з партыямі, якіх раней стараліся не дапускаць да ўдзелу ва ўладзе. У верасні саюзнік Джорджы Мелоні Нікола Пракачыні заклікаў інстытуты ЕС быць гатовымі да ўзаемадзеяння з французскім «Нацыянальным аб’яднаннем» Марын Ле Пен у выпадку яе перамогі на прэзідэнцкіх выбарах. У якасці прыкладу ён прывёў адносіны Бруселя з урадам Мелоні. Аднак у ЕНП выступілі супраць такога збліжэння.