У Беларусі за апошнія гады ліквідавалі 40 праваслаўных прыходаў
- 15.11.2026, 18:53
Маштабная хваля юрыдычных чыстак закранула структуры БПЦ ва ўсіх абласцях краіны.
Маштабная хваля юрыдычных чыстак закранула структуры Беларускай праваслаўнай царквы ва ўсіх абласцях краіны. З канца 2023 года дзесяткі рэлігійных абшчын афіцыйна пазбавіліся рэгістрацыі або апынуліся ў працэсе прымусовага закрыцця.
Як вынікае з сабраных звестак ініцыятывы «Хрысціянская візія», у перыяд з лістапада 2023 года па 13 лістапада 2026 года ў Беларусі зафіксавана 40 выпадкаў ліквідацыі прыходаў Беларускай праваслаўнай царквы. Аналіз звестак з Адзінага дзяржаўнага рэгістра (ЕГР) і падатковых баз паказвае, што 34 рэлігійныя абшчыны ўжо канчаткова пазбаўлены юрыдычнага статусу. Яшчэ шэсць арганізацый на дадзены момант праходзяць афіцыйную працэдуру спынення дзейнасці.
Працэс закрыцця закрануў усе рэгіёны краіны без выключэння. Найбольш ліквідаваных абшчын прыпадае на Гродзенскую вобласць, дзе юрыдычны статус страцілі дзевяць прыходаў. У Брэсцкай, Мінскай і Магілёўскай абласцях зафіксавана па сем такіх выпадкаў, а ў Віцебскай і Гомельскай — па пяць.
Паводле выпісак з дзяржаўных рэгістраў, пад юрыдычны нож трапляюць пераважна невялікія сельскія абшчыны. Сярод іх — прыходы ў вёсках Дзятлавічы Ваўкавыскага раёна, Вялікая Свеніца і Яцвеск Свіслацкага раёна, Зарэчча Рагачоўскага раёна, Шыхаў Жлобінскага раёна, а таксама Панятычы на Вілейшчыне. Зыходзячы з дакументаў, многія з гэтых рэлігійных абшчын атрымалі афіцыйную рэгістрацыю яшчэ на пачатку 1990‑х гадоў, аднак цяпер мясцовыя выканкамы і падатковыя інспекцыі ініцыявалі іх закрыццё.
Усе шэсць незавершаных працэдур ліквідацыі, якія фіксуюцца ў цяперашні час, датычацца прыходаў Брэсцкай і Магілёўскай абласцей. Пры гэтым у шэрагу выпадкаў рашэнні аб ліквідацыі выносяць не мясцовыя органы ўлады, а судовыя інстанцыі. Так, рашэнне аб спыненні дзейнасці рэлігійнай абшчыны ў вёсцы Несята Клічаўскага раёна было прынята Магілёўскім абласным судaм 25 чэрвеня 2026 года. Роўна праз месяц, 26 ліпеня 2026 года, гэты ж суд пастанавіў ліквідаваць праваслаўны прыход у вёсцы Цяцерына Круглянскага раёна.
Афіцыйныя падставы і матывацыйныя часткі для вынясення падобных судовых рашэнняў у адкрытых базах даных не публікуюцца. Даследчыкі адзначаюць, што сабраныя звесткі адлюстроўваюць выключна дакументальна выяўленыя факты і не з’яўляюцца вычарпальнай статыстыкай па агульным скарачэнні колькасці структураў БПЦ у краіне.