«Да добрага даходу хутка прывыкаеш»
- 22.11.2026, 10:10
Як жыве беларус, які атрымлівае 14 500 рублёў.
За дзесяць гадоў у IT Ілля прайшоў шлях ад зарплаты ў $300 да $5000, аб’ехаў каля 40 краін і нават паехаў з жонкай у Аргенціну, каб там нарадзілася іх дзіця. Здавалася б, цяпер можна расслабіцца і атрымліваць асалоду ад жыцця. Але ў 33‑гадовага распрацоўшчыка іншыя клопаты: кожны месяц ён адкладае па 5000 рублёў на пагашэнне крэдыту, яшчэ 3000 аддае за машыну і сур’ёзна перажывае, што аднойчы можа страціць цяперашні даход, піша «Онлайнер».
«Пачынаў з $300, а цяпер атрымліваю эквівалент $5000»
У 2016 годзе Ілля скончыў універсітэт і ўладкаваўся распрацоўшчыкам. Першыя гады гарбаціўся па 10—12 гадзін, часам нават без выхадных, затое цяпер можа спакойна сысці сярод працоўнага дня, а да задач вярнуцца толькі ўвечары. За дзесяць гадоў змяніўся не толькі графік, але і зарплата — сёння яна складае каля 14,5 тыс. рублёў па курсе.
— Насамрэч пачынаў я з зусім невялікіх грошай. У першай кампаніі адпрацаваў год і атрымліваў каля $300, потым перайшоў у іншую, дзе зарплата адразу вырасла да $1100. Далей даход павялічваўся даволі хутка: амаль штогод прыбаўлялася прыкладна па тысячы долараў, пакуль не дайшоў да $5000.
Працую я па дагаворы падраду з замежнай кампаніяй. Вакансій менавіта пад мой стэк не так шмат, таму, калі я цяпер захачу змяніць працу, хутчэй за ўсё, давядзецца або пагадзіцца на меншую зарплату, або доўга шукаць адпаведны праект.
На цяперашнім месцы я ўжо два гады, і гэта, напэўна, адна з найлепшых прац, што ў мяне былі. У нас задачы размеркоўваюць прыкладна на дзве тыдні, але на выкананне даюць тры. Можна спакойна працаваць, ніхто не стаіць над душой і не патрабуе зрабіць усё «яшчэ ўчора». Па вечарах і ў выхадныя працаваць не даводзіцца, такое ў нас нават не вітайецца. Таму я магу ўдзень выйсці пагуляць з дзіцём, а потым, калі яно ўжо будзе спаць, спакойна вярнуцца да сваіх працоўных задач.
Куды сыходзяць 14,5 тыс. рублёў
З такой зарплатай, як у нашага героя, здаецца, можна не зважаць на цэннікі ў крамах, вячэраць у рэстаранах хоць кожны вечар і купляць новы айфон, нават калі стары цалкам спраўляецца. Але ў Іллі іншыя забавы — напрыклад, гасіць крэдыт на кватэру.
— Я жанаты, у нас ёсць маленькае дзіця. Жонка цяпер у дэкрэце, таму жывём толькі на маю зарплату. Яшчэ атрымліваем дапамогу па доглядзе за дзіцём — каля 1000 рублёў у месяц, але гэтыя грошы цалкам трацім на малога, у агульны сямейны бюджэт іх нават не ўключаем.
З жніўня ў нас з’явіўся крэдыт на другую кватэру. Да гэтага мы жылі ў студыі, якую жонка купіла яшчэ да нашага шлюбу за свае грошы. Утраіх з дзіцём у ёй ужо цеснавата, таму вырашылі пашырацца. Я паспеў узяць крэдыт пад 1% на льготны перыяд у два гады і цяпер кожны месяц адкладаю па 5000 рублёў на дэпазіт. За два гады там назапасіцца прыстойная сума, якую потым адразу накірую на пагашэнне асноўнага доўгу па крэдыце. А працэнты па дэпазіце за гэты час фактычна пакрыюць працэнты па крэдыце.
Акрамя таго, яшчэ 3000 рублёў у месяц сыходзіць на лізінг аўтамабіля. Прыблізна столькі ж трацім на прадукты і ежу, «камуналка» абыходзіцца недзе ў 300 рублёў, бензін таксама плюс‑мінус 300.
Прадукты мы купляем у звычайных крамах, груба кажучы, што спадабалася — тое і бярэм. З 3000 рублёў на ежу прыкладна 500 сыходзіць на садавіну і гародніну. Часам бярэм якую-небудзь экзотыку, якую прывозяць з цёплых краін. Адзін-два разы на тыдзень стабільна купляем морапрадукты, выходзіць чэк рублёў на 100—150 за раз. А так ямо цалкам звычайную ежу: бульбу, крупы, раз на тыдзень можам прыгатаваць ялавічы стэйк. Часта бярэм нешта гатовае або паўфабрыкаты: каўбаскі, катлеты і гэтак далей. Увогуле, нічога асаблівага.
Дастаўку заказваем рэдка, калі і бярэм нешта, то звычайна піцу або суші. Па рэстаранах цяпер увогуле не ходзім, бо ў нас маленькае дзіця. Бываюць пакупкі на маркетплэйсах або іншыя дробныя выдаткі — на ўсё гэта можна выдзеліць яшчэ 500 рублёў у месяц.
Астатнія грошы я перакладаю ў крыптавалюту, долары або на дэпазіт для пагашэння крэдыту.
Цяпер у мяне няма мэты абавязкова пакідаць нейкую суму на забавы або пакупкі. Наадварот, хочацца за бліжэйшыя два гады назапасіць як мага болей і хутчэй разабрацца з кватэрай. Таму, нягледзячы на зарплату ў 14,5 тыс. рублёў, да канца месяца свабодных грошай у мяне практычна не застаецца.
«Мяне ўвогуле без розніцы, што напісана на бірцы»
А вось па знешнім выглядзе Іллі наўрад ці здагадаешся, колькі ён зарабляе. Брэндавае адзенне і дарагія гадзіннікі яго не надта цікавяць. Хлопец не спяшаецца змяняць рэчы, якія яшчэ нармальна служаць, і, здаецца, зусім не перажывае, што камусьці яго гардэроб пакажацца недастаткова дарагім.
— На адзенне мы асабліва не трацімся. У 2020 годзе накупілі столькі рэчаў, што некаторыя носім дагэтуль. Прычым гэта не якіясьці дарагія брэнды, проста нармальнае адзенне. Мне ўвогуле без розніцы, што напісана на бірцы, галоўнае, каб рэч была якасная. Напрыклад, калі бачу добрую шчыльную майку, якая мне падабаецца, — спакойна куплю. А вось пераплачваць толькі за тое, што на ёй лагатып вядомага брэнда, не бачу ніякага сэнсу.
З тэхнікай прыкладна так жа: майму тэлефону ўжо чатыры гады, у жонкі iPhone 13, ноўтбукам таксама па чатыры-пяць гадоў. Калі ўсё працуе, нашто мяняць? Мы не з тых, хто бяжыць па новы айфон адразу пасля прэзентацыі. Гадзіннік Rolex купляць не збіраюся, мне гэта проста не трэба.
Часам я сам задумваюся, на што ўвогуле можна патраціць столькі грошай за месяц, калі купляць усё толькі для сябе. Ну добра, купіў новы айфон, а ў наступным месяцы што? Яшчэ адзін? Нават калі патраціць 3000 рублёў на прадукты, яшчэ 3000 — на рэстараны, купіць адзенне, усё адно нешта застанецца.
Аб’ехаў 40 краін, а на роды ў Аргенціне патраціў $20 тыс.
Крэдыт на кватэру ў Іллі з’явіўся толькі ў жніўні, таму пажыць шырока ён усё ж паспеў. Праўда, замест атрыбутаў багатага жыцця ён аддаваў перавагу падарожжам. За апошнія гады хлопец аб’ехаў дзясяткі краін і некалькі разоў з’яжджаў з жонкай на зімоўку.
— Мы з жонкай вельмі любім падарожнічаць, я ўжо пабываў прыкладна ў 40 краінах. Напэўна, менавіта паездкі сталі галоўным змяненнем у маім жыцці, калі я пачаў добра зарабляць. Раней таксама хацелася паглядзець свет, але даводзілася сябе абмяжоўваць, а з ростам зарплаты з’явілася магчымасць ездзіць значна часцей і надоўга.
Напрыклад, некалькі разоў мы з жонкай з’язджалі на зімоўку ў В’етнам і іншыя краіны. Пры гэтым стараемся падарожнічаць без лішніх выдаткаў: ніколі не купляем гатовыя туры, самі шукаем квіткі, здымаем жыллё. За тры месяцы на пералёты і пражыванне ў нас сыходзіла каля $5 тыс. на дваіх. Харчаванне ў гэтую суму не ўключаю, бо на прадукты мы б і дома патрацілі прыкладна столькі ж.
Для добрага адпачынку нам неабавязкова пастаянна кудысьці хадзіць і траціць грошы. Нам падабаецца проста гуляць, можам па два-тры гадзіны хадзіць па горадзе. У вольны час я люблю займацца сваімі праектамі, праграміраваць, магу і ў камп’ютарныя гульні пагуляць. Жонка больш захапляецца спортам, ходзіць у трэнажорную залу, на ёгу.
З нязвыклых выдаткаў — роды ў Аргенціне. На гэта ў суме мы патратылі каля $20 тыс. З іх $5 тыс. пайшло на пералёты, $3,5 тыс. — на клініку, яшчэ $2,7 тыс. мы заплацілі лекару. Кватэру здымалі на чатыры месяцы — гэта абышлося ў $4,5 тыс. За афармленне дакументаў аддалі каля $500, а на прадукты за ўвесь час патрацілі прыкладна $4 тыс.
— Як родныя і блізкія ставяцца да вашага заробку?
— Бацькі ў мяне ўвогуле не пытаюцца, колькі я зарабляю. Ёсць праца, добры заробак — ну і малайчына. Дапамогі яны таксама асабліва не просяць, нават калі я прапаную. Зараз вось дапамагаем бацьку дабудаваць дачу. Маме таксама магу дапамагчы, калі нешта трэба, але яна сама пра гэта кажа.
Сябры мне не зайздросцяць, бо ўсе яны са сферы IT, а там заробкамі ў некалькі тысяч долараў асабліва нікога не ўразіш.
— Моцна здзівіліся, калі прыйшла першая высокая зарплата?
— Не магу сказаць, што ў нейкі момант атрымаў $5000 і адчуў сябе багатым або што гэта мяне шакавала. Зарплата расла паступова, і калі я перайшоў з $4500 на $5000, шчыра кажучы, асаблівай розніцы не заўважыў. Напэўна, мне больш запомніўся пераход з $3500 на $4500. Тады мы жылі ў Грузіі, дзе каля тысячы долараў сыходзіла толькі на арэнду жытла, і прырост якраз поўнасцю пакрыў гэтыя выдаткі.
«Да добрага даходу хутка прывыкаеш»
У высокай зарплаты выявіўся нечаканы пабочны эфект: цяпер Ілля баіцца яе страціць. За гады працы ён прывык да пэўнага ўзроўню даходу, а з з’яўленнем дзіцяці і крэдыту стаўкі сталі яшчэ вышэйшыя. Праўда, зусім без запаснога плана распрацоўшчык не застаўся.
— Раней я пастаянна думаў пра тое, як павялічыць зарплату, а цяпер пастаянна думаю, як не страціць тое, што ўжо ёсць. Да добрага даходу хутка прывыкаеш, і вяртацца да былога ўзроўню жыцця зусім не хочацца. Я ж працую над канкрэтным праектам, і калі ён скончыцца або з кампаніяй нешта здарыцца, давядзецца шукаць новую працу. А ці змагу адразу знайсці такую ж зарплату — вялікае пытанне. Пры гэтым іпатэку ніхто не адменіць, плаціць усё роўна давядзецца.
Канешне, зусім без назапашванняў мы не сядзім. У мяне ёсць крыптавалюта і акцыі замежных кампаній — разам гэта каля $50 тыс. То-бок нейкая фінансавая падушка ёсць. У крайнім выпадку можна і машыну прадаць.
— А ёсць нешта, на чым вам усё ж даводзіцца эканоміць?
— Напэўна, не. Жонка чамусьці баіцца траціць грошы, пастаянна пытаецца ў мяне дазволу, а мне самому асабліва нічога і не трэба.
— Хацелася б выйсці, напрыклад, на эквівалент $10 тыс. у месяц?
— Такая мэта ёсць, але пакуль складана, нават незразумела, дзе шукаць працу з такой зарплатай. Я думаў сумяшчаць дзве працы, глядзеў вакансіі, аднак пакуль нічога не знайшоў.
— Калі параўнаць жыццё на свой першы заробак і цяперашні, у чым будзе самая вялікая розніца?
— Калі зарабляў $300, кожны паход у краму — гэта абавязкова глядзець на цэны, выбіраць, што можаш сабе дазволіць. З адзеннем было гэтак жа: пастаянна звяртаў увагу на кошт. А калі зарплата вырасла, ужо пачаў купляць сабе нармальныя новыя рэчы, заказваць тое, што падабаецца.
Калі параўноўваць $1000 і $5000, то самая вялікая розніца для мяне — гэта, як я ўжо казаў, падарожжы. Я заўсёды марыў шмат ездзіць па свеце, і калі зарплата пачала расці, падарожнічаць стала значна прасцей. Калі чалавек не любіць падарожнічаць, то, мне здаецца, яму і $1000 з галавою хопіць для жыцця ў Беларусі.
— Атрымліваецца, грошы ўсё ж зрабілі вас шчаслівей?
— Канешне. Калі б я цяпер атрымліваў $1000, гэтых грошай мне ўвогуле ні на што б не хапала. Я, хутчэй за ўсё, нават на мора раз на год не змог бы з’ездзіць. Гэта былі б шэрыя і нудныя будні. Таму для мяне адназначна лепш зарабляць больш, чым менш.
— Што б вы параілі беларусам, якія хочуць выйсці на высокі даход?
— Я б увогуле не раіў усім запар ісці ў IT толькі дзеля грошай, бо куды важней знайсці тое, чым табе самому падабаецца займацца. У мяне вось ёсць знаёмы, які спрабаваў сябе то там, то сям, а потым пайшоў працаваць на будоўлю — і зразумеў, што гэта яго. Яму сапраўды падабаецца тое, што ён робіць, і цяпер ён зарабляе каля $3 тыс.