Да 300 тысяч ваенных РФ могуць апынуцца ў «Крымскім катле»
- 22.11.2026, 12:41
Важныя наступствы удараў па Керчанскім мосце.
Пасля новых удараў па Крымскім мосце расійскія акупанты сутыкнуліся з праблемамі выкарыстання пераправы, у прыватнасці яе чыгуначнай часткі. Пашкоджанне моста і ўкраінскія ўдары па сухапутных маршрутах паставак могуць істотна ўскладніць забеспячэнне расійскай групоўкі на поўдні Украіны.
Вайсковы эксперт, палкоўнік запасу ЗСУ Раман Світан у эксклюзіўным інтэрв'ю для «24 Канал» ацаніў наступствы атакі і растлумачыў, чаму да 300 тысяч расійскіх вайскоўцаў могуць апынуцца пад пагрозай аператыўнага акружэння.
Расія можа ўпусціць магчымасць аднавіць Крымскі мост
— Генштаб ЗСУ паведаміў, што украінскія ракеты «Нептун» пашкодзілі чыгуначнае палатно Крымскага моста. Трамп таксама заявіў, што Пуцін раззлаваўся на Зяленскага з-за атакі з-за атакі. Наколькі сур'ёзныя пашкоджанні пераправы, ці змогуць расіяне адрамантаваць яе і як гэта адаб'ецца на рэпутацыі Пуціна?
— А як гэта можа паўплываць на яго рэпутацыю? Калі Пуціна спытаюць, куды падзелася бэлька моста, яму нічога не застанецца, як сказаць, што яна патанула. Ён ужо спецыяліст па такіх адказах. Памятаеце падлодку «Курск»? Калі яго спыталі, што адбылося, ён адказаў: «Яна патанула».
Прыблізна такая ж карціна цяпер з Керчанскім мостам. Як мінімум адна бэлька, што падтрымлівала маставыя пераходы над асноўным фарватарам, апынулася ў вадзе. Цяпер расіянам давядзецца даставаць яе адтуль, фактычна па частках, як калісьці падымалі падлодку «Курск». Але ўзнікае пытанне, ці змогуць яны наогул арганізаваць гэтыя работы.
Ці дадуць расіянам магчымасць аднаўляць мост нашы Сілы абароны, якія працягваюць трымаць Керчанскі мост пад агнёвым кантролем? Удары «Нептунамі» яскрава прадэманстравалі, што такая магчымасць у нас застаецца. Гэта так званае акно магчымасцяў, і яно дагэтуль адкрыта.
Расійская супрацьпаветраная абарона цяпер не ведае, адкуль узяць дадатковыя зенітна-ракетныя комплексы і радыялакацыйныя сістэмы, каб павялічыць шчыльнасць абароны ў раёне пераправы. А калі яны не могуць забяспечыць прыкрыццё самога моста, то не могуць паўнавартасна абараніць і рамонтныя брыгады. Пры гэтым работы патрэбныя не толькі для аднаўлення аўтамабільнага або чыгуначнага паведамлення, але і для расчышчэння фарватара.
Па маёй ацэнцы, тысячы суднаў Валга-Донскай групы цяпер заблакіраваныя на поўнач ад Керчанскай пратокі. Яны не могуць нармальна праходзіць гэтым маршрутам, а гэта азначае штодзённыя эканамічныя страты. Прастой суднаў, абмежаванне партавых перавозак, скарачэнне магчымасцяў адгрузкі грузаў — усё гэта стварае для Расіі дадатковыя праблемы.
Ідзе гаворка пра мільённыя страты кожны дзень. І гэта ўжо пытанне не толькі ваеннай лагістыкі, але і эканомікі. Расійскаму кіраўніцтву давядзецца шукаць спосабы як мага хутчэй аднавіць праход суднаў, але зрабіць гэта пад пастаяннай пагрозай новых удараў будзе вельмі складана.
У той жа час я лічу, што ўкраінскія вайскоўцы будуць працягваць працу па канструкцыях пераправы. Калі далейшыя ўдары будуць паспяховымі, то расіяне могуць страціць і другую арку моста над фарватарам. Тады праблемы з выкарыстаннем пераправы стануць яшчэ больш сур'ёзнымі.
Звярніце ўвагу на выкарыстанае ўзбраенне. Канструктарскае бюро «Луч» зноў прадэманстравала магчымасці ўкраінскіх распрацовак. Па маёй ацэнцы, ракеты «Паляніца» ўдзельнічалі ў паразанні пралёту моста, а «Нептуны» адпрацавалі па чыгуначным палатне.
Расіяне цяпер у поўным аб'ёме не змогуць скарыстацца чыгуначным пераходам. І я думаю, што ў найбліжэйшыя ночы там будуць ужыты яшчэ даволі значныя сілы і сродкі, каб канчаткова вывесці з ладу гэтую арку, у тым ліку чыгуначны пераход.
Падрыхтоўка да гэтай аперацыі цягнулася амаль месяц. За гэты час Сілы абароны працавалі над аслабленнем расійскай СПА, знішчэннем радыялакацыйных станцый і падаўленнем сістэм радыёэлектроннай барацьбы, якія прыкрывалі Керчанскі напрамак. Гэта была комплексная падрыхтоўка, вынікі якой мы цяпер бачым.
Я думаю, што ўкраінскія вайскоўцы і далей скарыстаюць створанае акно магчымасцяў. Расіянам давядзецца адначасова шукаць сродкі абароны, спрабаваць аднаўляць пашкоджаныя канструкцыі і забяспечваць праход суднаў. Зрабіць усё гэта ва ўмовах агнявога кантролю з боку Украіны будзе вельмі няпроста.
Керчанскі мост у поўным аб'ёме ўжо працаваць не будзе. А што будзе на гэта адказваць Пуцін, мы яшчэ ўбачым. Цяпер для яго гэта сур'ёзная праблема, таму што далейшыя ўдары могуць давесці справу да канца.
Менавіта магчымасць працягнення ўкраінскіх атак робіць перспектывы хуткага аднаўлення пераправы настолькі сумнеўнымі. Расія можа спрабаваць рамантаваць мост, але ёй давядзецца ўлічваць, што ўкраінскія сродкі паражэння застаюцца здольнымі дасягаць гэты аб'ект.
Да 300 тысяч акупантаў могуць апынуцца ў аператыўным акружэнні
— Ці можна казаць, што Крым ператвараецца для расіянаў у востраў? Што будзе з забеспячэннем вайскоўцаў і грамадзянскага насельніцтва і ці стварае цяперашняя сітуацыя магчымасці для актывізацыі ўкраінскіх дзеянняў на поўдні і дэакупацыі паўвострава?
— Мы з вамі ўжо некалькі гадоў гаворым пра тое, як гэта можа адбывацца. Крым сам па сабе з'яўляецца своеасаблівым аператыўным геаграфічным катлом, паколькі ён заціснуты паміж двума морымі. І калі перакрыць галоўныя шляхі паведамлення, узнікае магчымасць сур'ёзна абмежаваць забеспячэнне расійскіх войскаў на паўвостраве.
На ўсходзе ўваход з Тамані праз Керчанскі мост цяпер пашкоджаны. Паўночны ж напрамак, па маёй ацэнцы, знаходзіцца пад агнявым кантролем украінскіх сродкаў паражэння. Асабліва важны ўчастак ад Бердзянска да Мелітопаля, дзе глыбіня адпаведнай зоны складае прыблізна 100 км.
Такая адлегласць дазваляе непасрэдна кіраваць беспілотнікамі і кантраляваць транспартныя маршруты, па якіх расіяне спрабуюць забяспечваць сваю групоўку. Калі гэтыя маршруты пастаянна пад ударамі, арганізаваць стабільны паток ваенных грузаў становіцца значна складаней. І гэта датычыць не толькі Крыму.
Удар па Керчанскім мосце і кантроль сухапутнага калідора адсякаюць ад паставак з расійскай тэрыторыі не толькі Крым, але і крымска-херсонскую групоўку праціўніка. Часткова гэта датычыць і запарожскай групоўкі, якая знаходзіцца захадней і паўночна-захадней Мелітопаля.
Зараз расіянам вельмі складана арганізаваць паўнавартасную пастаўку вайсковай амуніцыі, боепрыпасаў і іншых рэсурсаў для вядзення як наступальных, так і абарончых дзеянняў. Уявіце сабе маршрут працягласцю прыблізна 500 кіламетраў ад Растова да Алешак або Васільеўкі праз Токмак. Гэты маршрут пастаянна знаходзіцца пад пагрозай украінскіх удараў.
Таму ўзнікаюць праблемы з дастаўкай грузаў у неабходных аб'ёмах. Асабліва калі гаворка ідзе пра вялікую вайсковую групоўку, якая штодня мае патрэбу ў велізарнай колькасці паліва, харчавання, боепрыпасаў і вайсковай тэхнікі. Чым актыўней баявыя дзеянні, тым большая становіцца нагрузка на ўсю сістэму забеспячэння.
Па маёй ацэнцы, колькасць крымска-херсонскай групоўкі, якая можа апынуцца пад пагрозай аператыўнага акружэння, складае прыблізна 250–300 тысяч расійскіх вайскоўцаў. Гэта вельмі вялікая колькасць людзей, якіх неабходна пастаянна забяспечваць усім патрэбным. Прычым падчас наступальных аперацый выдаткі боепрыпасаў і іншых рэсурсаў могуць быць у тры–чатыры разы большыя, чым падчас абароны.
Каля 250–300 тысяч расійскіх вайскоўцаў цяпер могуць апынуцца ў аператыўным акружэнні. А 300 тысяч чалавек трэба карміць, забяспечваць боепрыпасамі і ўсім астатнім. І ў наступальным рэжыме яны выкарыстоўваюць у тры–чатыры разы больш рэсурсаў, чым у абарончым.
Таму для нас вельмі важна ўзмацняць ціск на гэтую групоўку. Пашкоджанне Керчанскага моста і ўскладненне руху па сухапутным калідоры ствараюць перадумовы для далейшага выціскання расійскіх войскаў з паўднёвых акупаваных тэрыторый. І я кажу менавіта пра крымска-херсонскі напрамак, а не толькі пра паўвостраў.
Зараз, на мой погляд, украінскае ваенна-палітычнае кіраўніцтва павінна на ўсіх міжнародных пляцоўках гаварыць не пра замарожванне баявых дзеянняў і не пра адмову ад акупаваных тэрыторый. Задачай павінен заставацца вывад расійскіх войскаў з тэрыторыі Украіны ў міжнародна прызнаныя межы 1991 года.
Калі аператыўнае ачапленне будзе ўзмацняцца, расійскім вайсковым давядзецца вырашаць, як выходзіць з гэтай сітуацыі. Мы ўжо некалькі гадоў гаворым, што кафірам лепш пакінуць украінскую тэрыторыю самастойна, пакуль у іх яшчэ ёсць такая магчымасць.
Інакш праз некаторы час яны проста не змогуць выбрацца з катла. Ім застанецца хіба што перапраўляцца праз Керчанскую пратоку на нейкіх надзіманых сродках у напрамку Тамані. Таму лепш пакідаць нашы акупаваныя тэрыторыі як мага раней.
Я таксама неаднаразова гаварыў пра гістарычныя сувязі Кубані і іншых блізкіх рэгіёнаў з Украінай. Лічу, што на гэтых тэрыторыях захавалася значная ўкраінская моўная і культурная спадчына, у прыватнасці мясцовыя гаворкі і так званая балбатня. І ў мяне ёсць уласнае бачанне іх будучыні, хоць гэта ўжо пытанне значна больш шырокіх гістарычных і палітычных працэсаў.
Але цяпер галоўная вайсковая задача палягае ў тым, каб пазбавіць расійскую групоўку магчымасці стабільна забяспечваць свае сілы на акупаваным поўдні. Удары па Керчанскім мосце і кантроль транспартных маршрутаў ствараюць для гэтага ўмовы, якія трэба выкарыстоўваць.