Naval News: Стаіць пытанне аб сыходзе флоту РФ з Чорнага мора

• 10.04.2026, 7:40

Баланс сіл змяніўся.

Праблемы Расіі ў Чорным моры выглядаюць сур'ёзнымі, але насамрэч яны глыбейшыя і больш сістэмныя, чым здаецца на першы погляд. Гаворка ідзе не проста пра страты караблёў або часовыя няўдачы, а пра фундаментальную змену балансу сіл, якая ставіць пад сумнеў сам факт прысутнасці расійскага флоту ў рэгіёне, піша Naval News.

З пачатку паўнамаштабнай вайны Расія фактычна страціла кантроль над значнай часткай Чорнага мора. Калі ў 2022 годзе Масква дамінавала на моры, то сёння сітуацыя змянілася кардынальна: Украіна, не маючы паўнавартаснага флоту, змагла навязаць новыя правілы гульні і пазбавіць праціўніка свабоды дзеянняў, гаворыцца ў публікацыі.

Расійскія караблі больш не могуць бяспечна дзейнічаць у заходняй частцы Чорнага мора і паблізу ўкраінскага ўзбярэжжа. Любае іх з'яўленне там звязана з высокай рызыкай удараў — як ракетных, так і з выкарыстаннем марскіх беспілотнікаў. Гэта азначае, што флот перастаў выконваць свае ключавыя функцыі: ціск на ўзбярэжжа Украіны, кантроль марскіх камунікацый, падтрымка аперацый з мора, адзначаецца ў матэрыяле.

Фактычна Расія страціла ініцыятыву і вымушаная дзейнічаць рэактыўна. Адным з найбольш прыкметных наступстваў стала паступовае выцісканне флоту з Крыму. Севастопаль, які доўгія гады лічыўся галоўным апорным пунктам Расіі ў рэгіёне, перастаў быць бяспечнай базай. Пастаянныя ўдары па інфраструктуры, караблях і сістэмах СПА прымусілі Маскву перакідваць караблі ў Наварасійск. Але гэтае рашэнне стварае новыя праблемы: павялічваецца адлегласць да зоны баявых дзеянняў, зніжаецца аператыўнасць, ускладняецца лагістыка. Такім чынам, нават захаваўшы частку флоту, Расія страчвае яго эфектыўнасць, гаворыцца ў матэрыяле.

На першы погляд перанос базы ў Наварасійск выглядае лагічным. Аднак гэты порт не здольны цалкам замяніць Севастопаль. Ён горш абаронены геаграфічна і менш зручны для праекцыі сілы ў заходняй частцы Чорнага мора. Акрамя таго, сама канцэнтрацыя караблёў у адным месцы стварае дадатковыя рызыкі — асабліва з улікам развіцця ўкраінскіх далёкабойных сродкаў паражэння. У выніку Расія аказваецца ў сітуацыі, калі нават «бяспечныя» зоны паступова перастаюць імі быць, адзначаюць аналітыкі.

Асобная праблема — абмежаванасць манеўру. Чорнае мора фактычна ператвараецца для расійскага флоту ў замкнёную прастору. Магчымасці перакідкі караблёў абмежаваныя, а выхад на іншыя тэатры ваенных дзеянняў ускладнены. Нават тэарэтычныя варыянты адыходу — напрыклад, праз унутраныя водныя шляхі — маюць сур'ёзныя абмежаванні па памерах караблёў і тэхнічных параметрах. Гэта стварае эфект «пасткі»: флот не можа эфектыўна дзейнічаць, але і цалкам сысці не здольны, піша выданне.

Ключавы фактар зменаў — з'яўленне і масавае прымяненне марскіх беспілотнікаў. Украіна зрабіла стаўку на асіметрычную стратэгію, дзе танныя і шматлікія сродкі здольныя наносіць шкоду больш дарагім і складаным сістэмам. Гэта змяніла саму логіку марской вайны: буйныя караблі сталі ўразлівымі, кошт абароны вырас, традыцыйныя перавагі флоту нівелююцца. Расія, нягледзячы на спробы адаптацыі, пакуль не змагла эфектыўна адказаць на гэтую пагрозу, гаворыцца ў публікацыі.

Нават калі Расія паспрабуе аднавіць флот, ёй давядзецца ўлічваць новую рэальнасць: уразлівасць буйных караблёў, эфектыўнасць дронаў, абмежаванасць базавання. Гэта азначае, што ранейшая мадэль марскога дамінавання ўжо не працуе. І, як падкрэсліваюць аналітыкі, Расія пакуль не прадэманстравала, што здольная адаптавацца да гэтых змяненняў.