Як сабакі і каты дапамагаюць Украіне вытрымліваць вайну

• 15.04.2026, 16:23

Гэта глыбокія псіхалагічныя механізмы выжывання.

Вайна ва Украіне паказала нечаканы бок нацыянальнай устойлівасці — ролю хатніх жывёл і ветэрынароў у падтрыманні псіхалагічнай вытрываласці грамадства, піша CEPA (пераклад — сайт Charter97.org).

З пачатку поўнамаштабнага ўварвання многія жыхары адмаўляліся эвакуявацца без сваіх хатніх жывёл. Людзі бралі сабак на рукі, хавалі трусоў у заплечнікі і неслі чарапах разам з дзецьмі, якія перасякалі мяжу. Для многіх прыхільнасць да жывёл станавілася прычынай затрымкі эвакуацыі або поўнай адмовы пакідаць дом.

Эксперты адзначаюць, што такія рашэнні адлюстроўваюць не ірацыянальнасць, а глыбокія механізмы выжывання. Паводле слоў спецыялістаў Гарвардскай медыцынскай школы, ва ўмовах пастаяннай пагрозы людзі часта адчуваюць «псіхічнае здранцвенне» — эмацыйнае падаўленне, якое дазваляе функцыянаваць, але зніжае здольнасць да спачування і пачуццё каштоўнасці жыцця.

Жывёлы дапамагаюць пераадольваць гэты стан. Кантакт з імі вяртае адчуванне цяперашняга моманту і эмацыйную сувязь. Хатнія любімцы становяцца элементам так званага аднаўлення годнасці, дапамагаючы людзям захоўваць псіхалагічную ўстойлівасць ва ўмовах вайны.

На гэтым фоне ўзрастае роля ветэрынарнай сістэмы. Ветэрынары лечаць параненых жывёл, ратуюць хатніх любімцаў з разбураных дамоў і маюць справу з масавай адмовай ад жывёл. Аднак нагрузка на іх надзвычай высокая, уключаючы эмацыйнае выгаранне і маральнае знясіленне.

Паводле ацэнак экспертаў, разбурэнне ветэрынарнай інфраструктуры можа ўзмацняць псіхалагічны крызіс у грамадстве, падрываючы эмацыйныя сувязі паміж людзьмі і жывёламі. У асобных выпадках фіксуюцца таксама выпадкі жорсткага абыходжання з жывёламі на акупаваных тэрыторыях, што разглядаецца як інструмент псіхалагічнага ціску.

Ветэрынарная дапамога павінна разглядацца як частка сістэмы грамадзянскай устойлівасці побач з медыцынай і адукацыяй. Падтрымка прытулкаў і ветэрынарных службаў становіцца важным элементам доўгатэрміновай стабільнасці грамадства ва ўмовах вайны.