Новы лідар Венгрыі на сустрэчы з дзяржаўнымі СМІ і прэзідэнтам краіны паабяцаў пазбавіцца ад іх
- 15.04.2026, 19:12
Паводле яго слоў, прапагандысты нанеслі неверагодную шкоду венгерскаму народу.
Петер Мадьяр, лідар партыі «Тіса», што перамагла на выбарах у Венгрыі, не стаў марудзіць з выкананнем свайго абяцання дэмантаваць пабудаваную Віктарам Орбанам сістэму «неліберальнай дэмакратыі». На трэці дзень пасля перамогі ён сустрэўся з праціўнікамі, якія засталіся на сваіх месцах, — падкантрольнымі ўладам дзяржаўнымі СМІ, куды ўваход яму быў забаронены апошнія паўтара года, і прэзідэнтам Венгрыі, стаўленікам Орбана. Усім ім Мадьяр проста заявіў, што іх дні злічаныя.
Мадьяр абвінаваціў прэзідэнта Тамаша Шуйока і дзяржаўныя СМІ ў тым, што яны сталі амаральнымі саўдзельнікамі дзейнасці Орбана і яго партыі «Фідэс», якія пабудавалі сістэму, заснаваную на кумавстве, карупцыі, беспакаранасці і распальванні нянавісці. У двух інтэрв'ю, дадзеных дзяржаўнаму радыё і тэлебачанню, Мадьяр параўнаў іх дзейнасць з прапагандай у Паўночнай Карэі і нацысцкай Германіі, указаўшы на шырокае распаўсюджанне дэзынфармацыі. Шуйок жа, паводле Мадьяра, праявіў маральную няздольнасць і не можа заставацца на пасадзе. Падчас візіту ў офіс прэзідэнта Мадьяр патрабаваў ад яго сысці ў адстаўку пасля прывядзення да прысягі новага ўрада, паведамляе Bloomberg.
Прэзідэнт Венгрыі абіраецца парламентам, і «Фідэс» прызначыла Шуйока на гэты пост два гады таму. Да таго ён восем гадоў узначальваў Канстытуцыйны суд, які Орбан, што 16 гадоў знаходзіўся ва ўладзе, узяў пад свой кантроль. Апазіцыя называла Шуйока і яго папярэднікаў «машынамі для пастаўлення подпісаў» на рашэннях, прынятых рэжымам Орбана. Паводле слоў Мадьяра, Шуйок сказаў, што «разгледзіць» патрабаванне аб адстаўцы.
«Я сказаў яму, што, калі ён не сыдзе, мы ўнясем папраўкі ў Канстытуцыю», — патлумачыў Мадьяр. «Тіса» па выніках выбараў атрымала канстытуцыйную большасць — дзве траціны месцаў у парламенце.
Прэзідэнт таксама згадзіўся паскорыць працэдуру ўхвалення новага складу ўрада. Паводле Канстытуцыі, апошнім днём для гэтага з'яўляецца 12 мая (праз месяц пасля дня выбараў). Хутчэй за ўсё, урад будзе сфарміраваны 6–7 мая, сказаў Мадьяр.
Журналістам дзяржаўных СМІ ён заявіў, што іх вяшчанне будзе спынена. Яно адновіцца пасля рэарганізацыі, каб дзяржаўныя інфармацыйныя службы сталі насамрэч грамадскімі арганізацыямі. У радыёінтэрв'ю, падвяргаючыся пастаянным нападам вядоўцы (які раней куды больш абходліва паводзіў сябе з Орбанам), Мадьяр адказаў яму рэзкай крытыкай. Ён заявіў, што той прадстаўляе арганізацыю, якая сеяла страх і адчай сярод насельніцтва:
«Вы нанеслі неверагодную шкоду венгерскаму народу — паранілі яго душу, усялілі страх у сэрцы дзяцей, бабуль і дзядуль, пажылых людзей. Справа не ўва мне. Гаворка пра права кожнага венгра на дзяржаўныя СМІ, якія вяшчаюць праўду».
Згодна з апублікаваным у лютым даследаваннем Republikon Institute, за апошні год Мадьяра ў вечаровых навінах дзяржаўнага тэлеканала M1 у 96% выпадкаў падавалі ў негатыўным святле. Орбан згадваўся ў станоўчым кантэксце ў 95% выпадкаў. У заяве для Bloomberg напярэдадні выбараў дзяржаўны рэгулятар у сферы камунікацый спаслаўся на «працэдурныя правілы», якія не дазваляюць яму забяспечыць аб'ектыўнае асвятленне палітычных падзей.
Мадьяр таксама заявіў, што верне ў дзяржаўную ўласнасць долі ў двух найбуйнейшых кампаніях краіны — нафтавай MOL і фармацэўтычнай Gedeon Richter. Орбан перадаў гэтыя пакеты фонду, які займаецца прасоўваннем яго ідэалогіі «неліберальнай дэмакратыі».