Наталля Радзіна: Беларусы будуць удзячныя Зяленскаму, калі Лукашэнку сапраўды выкрадуць
- 20.04.2026, 16:23
Дыктатару ўсё цяжэй утрымліваць уладу.
Прэзідэнт Уладзімір Зяленскі заявіў, што паводле звестак украінскай выведкі, на мяжы Беларусі ідзе будаўніцтва дарог у бок тэрыторыі Украіны і наладжваюцца артылерыйскія пазіцыі.
У той жа час у нашай краіне заклікаюць на службу афіцэраў запасу.
Ці сапраўды існуе пагроза для Украіны з тэрыторыі Беларусі? Што стаіць за словамі Лукашэнкі пра «вялікую здзелку» з ЗША? Як Кіеў можа дапамагчы змяніць уладу ў Беларусі?
Пра гэта і не толькі ў інтэрв'ю ўкраінскаму Radio NV распавяла галоўная рэдактарка сайту Charter97.org Наталля Радзіна.
Беларуская журналістка лічыць, што ў Расіі на гэты момант няма рэсурсаў для новага наступу з нашай краіны:
— Галоўная мэта — спроба трымаць Украіну ў напружанні, каб Кіеў трымаў свае войскі на мяжы з Беларуссю, а яны не былі накіраваныя на Данбас, дзе знаходзяцца асноўныя расійскія сілы.
Галоўных сігналаў трывогі — масавай мабілізацыі, а не проста збораў, абмежаванняў на выезд мужчын, разгортвання ўдарных груповак — мы пакуль не назіраем.
Калі Пуцін вырашыць сёння адкрыць другі фронт супраць Украіны (пра гэта ўжо кажа шэраг экспертаў, у тым ліку былы міністр замежных спраў Украіны Дзмітро Кулеба), то Расіі спатрэбіцца значна больш рэсурсаў, чым мае беларускае войска. Па-першае, войска Беларусі адносна невялікае, а па-другое, яно небаяздольнае, не ўдзельнічала ні ў якіх ваенных дзеяннях.
Калі яна ўсё ж будзе накіраваная ва Украіну, разам з ёй будуць уваходзіць расійскія вайскоўцы. Ці ёсць у Расіі сёння такія рэсурсы? Я сумняваюся, шчыра кажучы. Гледзячы, як разгортваюцца баявыя дзеянні на Данбасе, што адбываецца ў самой Расіі, відавочна, што ў яе сёння такіх магчымасцяў няма.
Ці можа Лукашэнка перашкодзіць планам Расіі? Наталля Радзіна звяртае ўвагу на татальную залежнасць беларускага дыктатара ад Крамля:
— Лукашэнка канчаткова развітаўся са сваёй суб'ектнасцю ў 2020 годзе, калі з дапамогай Расіі падавіў масавае паўстанне беларусаў у краіне пасля прэзідэнцкіх выбараў, якія ён з трэскам прайграў. З таго часу Лукашэнка знаходзіцца ў закладніках у Пуціна. Ён абсалютна ад яго залежны — і 2022 год, і ўварванне расійскіх войскаў ва Украіну з тэрыторыі Беларусі гэта пацвердзілі. Мы памятаем, як сам Лукашэнка, яго чыноўнікі, уключаючы міністра абароны, запэўнялі ўкраінскі бок, што ніякага ўварвання ў вашу краіну з тэрыторыі Беларусі не будзе, аднак гэта адбылося і сведчыць пра тое, што Лукашэнка несамастойны.
Таму арыентавацца на нейкія ягоныя заявы і верыць яму не варта. Ён, вядома, хацеў бы, каб да яго ўсе прыслухоўваліся. Адсюль гэтыя гучныя заявы, што «вайна непазбежная», што «вось-вось на нас могуць напасці як з Украіны, так і з тэрыторыі краін НАТА», а «мы гатовыя да неадкладнага адказу», што «ў нас ёсць ядзерная ракета» і іншае. Мне падаецца, што гэта не больш як гучныя словы і спроба прыцягнуць да сябе ўвагу.
Галоўная рэдактарка сайту Charter97.org указала на першапрычыны мілітарысцкай рыторыкі дыктатара:
— Насамрэч для Лукашэнкі сёння надзвычай важныя дзве рэчы. Па-першае, самому ўтрымацца ва ўладзе. Гэта не так проста, улічваючы, што беларускі народ абсалютна нелаяльны да дыктатара. Сёння Лукашэнка трымаецца ва ўладзе выключна дзякуючы сіле. Каб утрымліваць усе каральныя структуры, якія ёсць сёння ў Беларусі і тэрарызуюць насельніцтва, яму патрэбныя рэсурсы. Гэтыя грошы Лукашэнку дае Расія.
Другі момант, які яму надзвычай важны, — гэта скасаванне санкцый Захаду, што былі ўведзеныя як у 2020 годзе, пасля падаўлення народнай рэвалюцыі, так і ў 2022 годзе, пасля ўступлення беларускага рэжыму ў вайну супраць Украіны. І сёння ён спрабуе праз размовы з прэзідэнтам Трампам, праз заігрыванне з ЗША, праз пагрозы Украіне, праз пагрозы еўрапейскім краінам вытаргаваць скасаванне санкцый.
Лукашэнка неаднаразова заяўляў пра «вялікую здзелку» з ЗША. Што стаіць за гэтымі словамі дыктатара? Наталля Радзіна кажа, што пра гэтую «здзелку» пакуль распавядае толькі Лукашэнка, але не выключае, што амерыканскі прэзідэнт можа пайсці на пэўныя дамоўленасці з дыктатарам:
— Мы разумеем, што прэзідэнта Трампа наўрад ці моцна цікавяць лёсы палітвязняў. Гэта перадусім бізнэсовец, які арыентуецца на прамую выгаду. Трампа, хутчэй за ўсё, цікавяць калійныя ўгнаенні ў Беларусі. І пад «вялікай здзелкай» Лукашэнка, магчыма, разумее таксама продаж ЗША аднаго з калійных прадпрыемстваў.
Гэта Нежынскі горна-абагачальны камбінат, які, як і «Беларуськалій», найбуйнейшае беларускае прадпрыемства па вытворчасці калійных угнаенняў, знаходзіцца ў Мінскай вобласці.
Праўда, гэты камбінат знаходзіцца ў недабудаваным выглядзе. Магчыма, ідзе гаворка непасрэдна пра продаж гэтага прадпрыемства ЗША. Магчыма, для Трампа гэта нешта кшталту здзелкі з Украінай па рэдказямельных металах. Відаць, Лукашэнка разлічвае, што зможа зацікавіць прэзідэнта ЗША гэтым недабудаваным калійным камбінатам. У абмен, думаю, ён запатрабуе поўнага скасавання санкцый не толькі ЗША, але і Еўразвязу.
Бо скасаванне санкцый Еўропай — гэта тое, чаго імкнецца дасягнуць беларускі дыктатар. На шчасце, пакуль безвынікова. Санкцыі, што цяпер дзейнічаюць у дачыненні да Беларусі з боку Еўразвязу, непасрэдным чынам вельмі моцна ўплываюць на сітуацыю. Выдаткі велізарныя, бо Еўразвяз заўсёды быў найбуйнейшым гандлёвым партнёрам Беларусі побач з Расіяй. І ў некаторыя гады, уласна кажучы, гандаль з ЕС ішоў нават актыўней, чым з РФ. Для Беларусі, вядома, страта еўрапейскага рынку, асабліва для нафтапрадуктаў і тых жа калійных і азотных угнаенняў (асноўныя артыкулы экспарту Беларусі), — гэта вельмі істотна. І таму, вядома ж, Лукашэнку вельмі хацелася б вярнуцца да былога актыўнага гандлю з Еўропай, бо тая самая залежнасць ад Расіі, якая ўзрасла ў апошнія гады, усё адно не кампенсуе дэфіцыт сродкаў, што ўзнік у выніку заходніх санкцый.
Вядучая задала пытанне пра змяненне рыторыкі Кіева адносна рэжыму Лукашэнкі і магчымую сустрэчу Уладзіміра Зяленскага са Святланай Ціханоўскай. Наталля Радзіна заклікае Украіну перайсці ад сімвалічных жэстаў да рэальнай стратэгіі ў дачыненні да Беларусі:
— Наколькі я разумею, сустрэча прэзідэнта Зяленскага з былой кандыдаткай у прэзідэнты Беларусі Святланай Ціханоўскай адкладзеная. Планавалася яе паездка ў Кіеў, але яна была скасаваная і перанесеная на нявызначаны тэрмін. Шчыра кажучы, я пакуль не бачу ніякай карысці ад гэтай сустрэчы. Я не разумею, якім чынам гэта сёння можа прыблізіць Беларусь да вызвалення.
У Святланы Ціханоўскай было вельмі шмат падобных сустрэч з лідарамі Еўропы, а таксама з прэзідэнтам ЗША Джо Байдэнам. Аднак сітуацыя ў Беларусі застаецца такой жа складанай.
Мне падаецца, што для Украіны сёння важней разам з Еўропай працаваць над рэальнай стратэгіяй адносна Беларусі. І думаць, якім чынам вырваць гэты ваенны плацдарм, у які, на жаль, ператварылася мая краіна, з лап Пуціна. І тут павінны быць рэальныя стратэгіі.
За апошнія гады, у тым ліку і Украінай, былі ўпушчаныя многія магчымасці для змянення сітуацыі ў Беларусі. Патрэбная была б большая падтрымка ў 2020 годзе. Не трэба было закупляць у такіх аб'ёмах нафтапрадукты з Беларусі пасля падаўлення рэвалюцыі. Тады ж можна было сустрэцца са Святланай Ціханоўскай — гэта мела сэнс. Трэба было ўводзіць жорсткія санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі, а не толькі ў 2022 годзе, калі ўжо пачалася вайна. А ўжо ў 2022 годзе неабходна было, вядома, актыўна падтрымаць беларускі добраахвотніцкі рух. На базе палка Каліноўскага ствараць сур'ёзнае вайсковае падраздзяленне. Рыхтаваць беларусаў да спецаперацый на тэрыторыі Беларусі, да вызвалення іх уласнай краіны. І тады б ва Украіну, паверце мне, паехалі б многія беларусы. Гэта зроблена не было. Таму, мне падаецца, цяпер вельмі важна зрабіць працу над памылкамі.
Наталля Радзіна лічыць, што зменаў у Беларусі можна дамагчыся ў тым ліку моцным ціскам на Расію:
— Згодная з прэзідэнтам Зяленскім, што такой палітыкай Захаду, калі ЗША працягваюць змякчэнне санкцый супраць расійскай нафты, заахвочваецца вайна, якую РФ вядзе сёння супраць Украіны, заахвочваецца акупацыя Беларусі, якая мае месца сёння, падтрымка Крэмлём прарасійскай марыянеткі Лукашэнкі.
Таму патрэбны яшчэ больш жорсткі, татальны ціск на Расію, падтрымка Украіны — усебаковая, вайсковая, фінансавая, магчымасць біць не толькі дронамі, але і далёкабойнымі ракетамі па ўсёй тэрыторыі Расіі, уключна з Масквой. Вось гэта рэальны шанец для таго, каб і Украіна перамагла, і Беларусь стала свабоднай.
Як Украіна павінна рэагаваць на правакацыі з боку рэжыму Лукашэнкі? Наталля Радзіна лічыць, што Кіеў павінен папярэдзіць беларускага дыктатара пра наступны ваенны адказ:
— Сёння трэба вельмі выразна сказаць Лукашэнку, што ў выпадку, калі будуць працягвацца правакацыі з тэрыторыі Беларусі, калі па-ранейшаму з беларускай тэрыторыі будуць наводзіцца ракеты на Украіну, паследуе адказ. Мы ведаем, што на тэрыторыі Беларусі працуюць дзве расійскія вайсковыя базы — радыёлакацыйная станцыя ў Ганцавічах і вузел сувязі Ваенна-марскога флоту Расіі ў Вілейцы.
Калі беларускія ўлады і далей будуць прадастаўляць паветраную прастору для ракет і дронаў, калі на тэрыторыі Беларусі будуць размяшчацца станцыі і рэтранслятары, якія наводзяць дроны на Украіну, калі беларускія аператары будуць прадастаўляць роўмінг для расійскіх дронаў, гэта падстава для адказных дзеянняў з боку ЗСУ.
І тут, мне падаецца, лепш не жартаваць адносна таго, што Лукашэнку выкрадуць, а ўсё ж казаць выразна і ясна, што будуць адказы, будуць удары не толькі па НПЗ, будуць удары па ваенных аб'ектах, і толькі паспрабуйце рыпнуцца ў бок Украіны.
Але калі казаць сур'ёзна пра тое, што сказаў прэзідэнт Украіны адносна Лукашэнкі і яго выкрадання па прыкладзе венесуэльскага дыктатара Нікаласа Мадуры, то беларусы будуць вельмі ўдзячныя Украіне, калі гэта адбудзецца.