«Расійскія караблі ператварыліся ў музейныя экспанаты»
- 20.04.2026, 15:53
Украіна ўстанавіла поўны кантроль над Чорным морам.
Галоўнае ўпраўленне разведкі Мінабароны Украіны апублікавала відэа ўдару па расійскіх вялікіх дэсантных караблях «Ямал» і «Мікалай Фільчанкоў» у Севастопальскай бухце. На кадрах бачны дакладныя траплянні па караблях, а ўкраінская разведка сцвярджае, што абодва яны выведзеныя з ладу.
Якія пашкоджанні, судзячы па кадрах, маглі атрымаць расійскія караблі?
Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з украінскім ваенна-палітычным аглядальнікам групы «Інфармацыйны супраціў» Аляксандрам Каваленкам:
— Гэта караблі яшчэ савецкай пабудовы: праекты 775 і 1171. Кожнаму з іх ужо прыкладна па паўстагоддзя. Яны даволі старыя. Але галоўнае ў тым, што фактычна на сённяшні дзень можна казаць: Расія пазбаўленая магчымасці паўнавартасна, масава вырабляць вялікія дэсантныя караблі, якія б цалкам задавальнялі яе патрэбы.
Адзіны праект, які ў іх ёсць на сёння і які яны спрабуюць хоць як-небудзь рэалізаваць, — гэта праект 11711, галоўны карабель «Іван Грэн». Але гэта вельмі няўдалы праект вялікага дэсантнага карабля. Таму Расія застаецца цалкам і поўнасцю залежнай ад савецкай спадчыны. Менавіта савецкія караблі на сённяшні дзень выконваюць асноўную задачу па перавозцы як транспартных сродкаў, так і грузаў фактычна для ўсіх флотаў Расіі: Балтыйскага флоту, Ціхаакіянскага флоту, Чарнаморскага (ужо не флот, а флатылія).
Таму для Расіі гэта вельмі балючы ўдар. Але пытанне ў тым, наколькі ён не проста балючы, а наколькі сапраўды разбуральны. Удар дронаў прыйшоўся ў камандную рубку, у першую чаргу ў зону, дзе сканцэнтраваныя асноўныя прыборы і сістэмы кіравання караблём. І пры атрыманні адпаведных пашкоджанняў патрабуецца іх замена і рамонт.
Для Расіі гэта амаль немагчыма. Яна не можа вельмі хутка, у максімальна кароткія тэрміны, цалкам гэта кампенсаваць. Таму менавіта ўдар па капітанскай рубцы, якая фактычна з’яўляецца камандным пастом, для карабля ў пэўным сэнсе часам нават больш згубны і разбуральны, чым удар, пасля якога адбылося затапленне нейкага з адсекаў і гэтак далей.
Разбурэнне і пашкоджанне сістэмы кіравання, комплексаў, радараў, усяго набору радыёлакацыйных сродкаў, якія ўсталёўваюцца менавіта на гэтай надбудове, — гэта вельмі адчувальна. Для Расіі заўсёды адчувальнае знішчэнне любой мікраэлектроннай базы.
Напрыклад, барацьба Украіны супраць сродкаў супрацьпаветранай абароны Расіі стала паспяховай перш за ўсё дзякуючы таму, што ЗСУ не проста арыентаваліся на знішчэнне пускавых установак расійскіх зэнітна-ракетных комплексаў, а ад пачатку білі па самым балючым для Расіі — па тым, што яна не можа хутка кампенсаваць, аднавіць і адрамантаваць. Гэта радыёлакацыйныя сістэмы, радыёлакатары. Аналагічна і тут. Карабель нават можа быць на хаду, яго можна будзе кудысьці пераправіць, хаця, наколькі мне вядома, яны і раней атрымлівалі пэўныя пашкоджанні падчас удараў і цяпер не могуць паўнавартасна выконваць свае баявыя задачы.
Удар у капітанскую рубку прыводзіць да таго, што значная частка прыбораў кіравання, сістэм кіравання выходзіць з ладу. Гэта цяпер будзе проста музейны экспанат.
— Якія наступствы для РФ будзе мець тое, што Чарнаморскі флот ужо не можа паўнавартасна выкарыстоўвацца ў вайне?
— Для РФ гэта поўная страта кантролю над Чорным морам. Расія цяпер не можа кантраляваць Чорнае мора, у яе няма такой магчымасці і няма сіл. Магчыма, гэта прагучыць занадта смела, але я магу сказаць, што поўны кантроль над Чорным морам цяпер ажыццяўляе менавіта Украіна.
Так, як мы можам кантраляваць Чорнае мора, не можа сабе дазволіць ніводная іншая краіна, якая абмываецца яго водамі. Нават Турцыя, у якой, можна сказаць, на сёння самы магутны флот, менавіта ваенна-марскія сілы. Турцыя з’яўляецца на сёння наймацнейшай у акваторыі Чорнага мора ў рэгіёне.
Але калі гаварыць менавіта пра магчымасці кантролю Чорнага мора, то яны не могуць кантраляваць яго так, як гэта можа сабе дазволіць Украіна. Таму для Расіі з 2022 года гэта стала планамерным, крок за крокам адступленнем да фармату страты кантролю над Чорным морам. І Расія сапраўды яго страціла ў далейшы перыяд. І ўжо ніколі не зможа аднавіць.