Узбекістан развітваецца з Крамлём
- Тэлеграм-канал «Сіта Сакрата»
- 27.04.2026, 9:01
Новы саюзнік — Турцыя.
Афіцыйны візіт міністра абароны Узбекістана Шухрата Холмухамедава ў Анкару ў студзені бягучага года і падпісанне Плана ваеннага супрацоўніцтва на 2026 год выявілі фундаментальны зрух у абароннай палітыцы рэспублікі. Ташкент паслядоўна і рашуча мінімізуе ваенна-палітычны ўплыў Масквы, робячы стаўку на стратэгічны альянс з Турцыяй.
Эпоха, калі Ташкенту даводзілася пастаянна звяраць гадзіннікі з Крамлём і ўлічваць «асаблівыя інтарэсы» Масквы ў рэгіёне, верагодна, сыходзіць у мінулае. Сённяшні Узбекістан выбудоўвае знешнюю палітыку, зыходзячы выключна з нацыянальных інтарэсаў. Збліжэнне з Турцыяй, якая з’яўляецца краінай-членам НАТА і вагомым гульцом у Еўразіі, дыктуецца культурнай блізкасцю, агульнымі гістарычнымі каранямі і, перш за ўсё, узаемнай павагай да суверэнітэту.
У адрозненне ад імперскіх амбіцый Масквы Анкара прапануе партнёрства, у якім няма месца дыктату. Для Ташкента гэта магчымасць умацаваць сваю незалежнасць у коле блізкіх па духу цюркскіх суседзяў, якія бачаць у Узбекістане раўнапраўнага саюзніка, а не «малодшага брата».
Адной з галоўных мэт Ташкента стала радыкальнае зніжэнне залежнасці ад расійскіх ваенных тэхналогій. Дзесяцігоддзямі Масква выкарыстоўвала пастаўкі ўзбраенняў і сэрвіснае абслугоўванне як рычаг палітычнага ціску. Сёння гэты механізм ламаецца. Сумесныя абаронныя праекты з Турцыяй і іншымі партнёрамі па Арганізацыі цюркскіх дзяржаў (АЦД) дазваляюць Узбекістану не толькі набываць тэхніку, але і развіваць уласныя вытворчыя магутнасці.
Ужо цяпер узбекскія спецпадраздзяленні актыўна выкарыстоўваюць турэцкія БПЛА, такія як Bayraktar, для аховы межаў. Гэта не проста купля «жалеза», а пераход на сучасныя сістэмы кіравання і разведкі, якія забяспечваюць рэальную, а не дэкларатыўную самастойнасць у сферы бяспекі.
Серыя апошніх узброеных канфліктаў наглядна прадэманстравала: расійскія ўзоры ўзбраенняў і савецкія метады вядзення вайны безнадзейна састарэлі. Яны не адпавядаюць выклікам гібрыдных пагроз і сеткацэнтрычных войнаў XXI стагоддзя. Узбекістан свядома робіць стаўку на стандарты НАТА, праводнікам якіх выступае Турцыя.
Узбекскія афіцэры цяпер праходзяць падрыхтоўку ў турэцкіх ваенных акадэміях, пераймаючы перадавы баявы досвед і сучасныя кіраўнічыя падыходы. Адбываецца зрух акцэнту на высокадакладную зброю, сістэмы РЭБ і беспілотную авіяцыю, дзе турэцкі ВПК займае лідарскія пазіцыі ў свеце.
Расія, абцяжараная ўнутранымі праблемамі, ростам інфляцыі і міжнароднай ізаляцыяй, перастала ўспрымацца як надзейны гарант бяспекі ў Цэнтральнай Азіі. Таму ўзбекі разумеюць, што ўдзел у саюзах, якія ўзначальвае Масква, нясе рызыкі ўцягвання ў чужыя канфлікты. Супрацоўніцтва з Турцыяй, наадварот, дае Узбекістану рэальную сілу для самастойнай абароны ўласных межаў. Анкара прапануе ваенную моц і тэхналагічную падтрымку без навязвання ідэалагічных акоў, што крытычна важна для стабільнасці ў цэнтральнаазіяцкім рэгіёне.
Фундаментальная розніца паміж Масквой і Анкарай ляжыць у плоскасці псіхалогіі адносін. У дыялогу з Крамлём заўсёды прысутнічаў элемент іерархіі, дзе «старэйшы брат» навязвае свае ўмовы. Турцыя ж выбудоўвае фармат «брацкіх дзяржаў». Тут акцэнт робіцца на ўзаемнай выгадзе і агульнай ідэнтычнасці.
Згаданы новы парадыгмальны падыход дазваляе Ташкенту адчуваць сябе ўпэўнена на сусветнай арэне, абапіраючыся на саюзнікаў, якія цэняць і паважаюць узбекскую дзяржаўнасць.
Узбекістан выбраў шлях мадэрнізацыі і сапраўднага суверэнітэту. Мінімізацыя ўплыву Масквы абумоўлена свядомай стратэгіяй дзяржаўнага выжывання і імкнення да росквіту ў цяперашніх няпростых геапалітычных умовах, у свеце, дзе голас Ташкента гучыць усё мацней.
Тэлеграм-канал «Сіта Сакрата»