Вайна можа пакласці канец нафтаваму панаванню Ірана ў Армузскім праліве

• 27.04.2026, 15:59

Свет шукае альтэрнатыву.

Ваенны канфлікт з Іранам зноў паказаў уразлівасць Армузскага праліва — ключавога маршруту, праз які праходзіць да пятай часткі сусветных паставак нафты і газу. Пасля пагроз Тэгерана перакрыць праліў і фактычнага спынення руху сотняў танкераў глабальны энергетычны рынак апынуўся пад ціскам, піша DW (пераклад — сайт Charter97.org).

Падобныя рызыкі ўжо праяўляліся ў 1980-х падчас ірана-ірацкай вайны, але цяперашні крызіс прымусіў краіны рэгіёну паскорыць пошук альтэрнатыў. Саудаўская Аравія і ААЭ ўжо выкарыстоўваюць абходныя трубаправоды, што дазваляюць часткова абмінаць праліў, аднак іх магутнасцяў недастаткова. Паводле ацэнак экспертаў, каб цалкам замяніць ранейшыя аб’ёмы экспарту, прапускную здольнасць давядзецца як мінімум удвая павялічыць.

Краіны Персідскага заліва разглядаюць будаўніцтва новых трубаправодаў і пашырэнне экспартных тэрміналаў. Паралельна абмяркоўваюцца буйныя рэгіянальныя праекты — у прыватнасці, пракладка нафтаправода з Ірака да турэцкага порта Джэйхан або да Чырвонага мора праз Іарданію.

Аднак не ўсе дзяржавы маюць альтэрнатыву. Кувейт, Катар і Бахрэйн па-ранейшаму цалкам залежаць ад Армузскага праліва, што робіць іх уразлівымі да будучых крызісаў.

На фоне гэтых рызык найбуйнейшыя эканомікі свету — ЕС, Кітай і Індыя — нарошчваюць інвестыцыі ў аднаўляльную энергетыку, імкнучыся знізіць залежнасць ад нестабільных паставак.

Эксперты адзначаюць, што ў краін рэгіёну ёсць фінансавыя рэсурсы для рэалізацыі інфраструктурных праектаў. Галоўным пытаннем застаецца палітычная воля. Менавіта яна вызначыць, ці стане цяперашні крызіс пачаткам канца панавання Армузскага праліва ў сусветнай энергетыцы.