«Пуцін з гэтай спіралі выйсці ўжо не зможа»
- 13.05.2026, 16:30
Эксперт патлумачыў, чаму Трамп фактычна выключыў Расію з ліку звышдзяржаў.
Перад вылетам у Кітай Дональд Трамп заявіў, што не дамаўляўся з Пуціным аб перадачы Расіі Данбаса, і фактычна выключыў РФ з ліку звышдзяржаў.
Што азначаюць жорсткія заявы Трампа пра Расію перад сустрэчай з Сі Цзіньпінам? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з дырэктарам Цэнтра даследаванняў нацыянальнай устойлівасці ў Кіеве, былым дарадцам пасольства Украіны ў Канадзе і Кеніі Алегам Белакалосам:
— Я думаю, што ў пэўным сэнсе гэта проста канстатацыя рэаліяў, якія на сёння складаюцца ў свеце. Яны яшчэ не склаліся канчаткова, але ўжо відавочна праглядаюцца. Ідзе гаворка пра тое, што Расія сваёй абсалютна вар'яцкай агрэсіяй супраць Украіны падарвала і працягвае штодня падрываць свой патэнцыял — ваенны, палітычны, эканамічны, дэмаграфічны. Яна ўсё больш скочваецца да статусу эканамічнай паўкаланіі або нават калоніі Кітая.
Таму відавочна, што мы бачым: дзве найбольш магутныя краіны ў свеце на сёння — гэта Злучаныя Штаты і Кітай. Тут асаблівых сумневаў няма.
Што датычыць заявы Дональда Трампа пра Данбас, то, натуральна, ён адказаў у сваёй манеры. Але, вядома, ніякай рэальнай дамоўленасці пра тое, што гэта адміністрацыя будзе гандляваць тэрыторыямі Украіны, быць не можа. Гэта нонсэнс, зрабіць гэта немагчыма і нерэальна.
— Якія пытанні Трамп і Сі Цзіньпін будуць абмяркоўваць у першую чаргу, і ці можа гэтая сустрэча стаць новай «Ялтай»?
— Перш за ўсё, ёсць вялікі блок двухбаковых пытанняў: гандаль, інвестыцыі, тэхналогіі. Ва ўсіх гэтых сферах назапасілася маса адчувальных момантаў: рэдказямельныя металы, гандлёвыя супярэчнасці, энергетычныя пытанні.
Энергетыка адыгрывала і, думаю, будзе працягваць адыгрываць вялікую ролю ў двухбаковых адносінах. Гандаль таксама застаецца адным з найважнейшых накірункаў. То бок пытанняў для абмеркавання ў Трампа і Сі Цзіньпіна сапраўды шмат.
Другі блок — гэта пытанні глабальнай палітыкі. Перш за ўсё, вядома, варта згадаць тое, пра што мала пішуць, але што з’яўляецца балючым пытаннем для Злучаных Штатаў. І, мне здаецца, у перспектыве найбольш балючым. Ідзе гаворка пра праблему Паўночнай Карэі, якая не без дапамогі пуцінскага рэжыму апошнім часам актыўна нарошчвае і ядзерны, і няядзерны патэнцыял.
Тое, што Трамп пра гэта не згадвае, сведчыць пра тое, што ён проста не ведае, што яму сказаць. Гэта мне бачыцца адной з найбольш сур'ёзных праблем знешняй палітыкі Злучаных Штатаў — і сёння, і заўтра, і паслязаўтра.
І, вядома, асобная тэма — гэта вайна, якую пуцінскі рэжым працягвае супраць Украіны. Думаю, гэтыя пытанні таксама будуць абмяркоўвацца. У якім ключы — складана сказаць.
Будзе абмяркоўвацца і сітуацыя вакол Ірана. Мы не ведаем, ці будзе працягнутая аперацыя Злучаных Штатаў і Ізраіля супраць Ірана або ўсё ж удасца выйсці на нейкія мірныя паразуменні.
Я не думаю, што нейкая новая Ялта магчымая. Такога кшталту пагадненні фіксуюць пэўны статус-кво або той статус-кво, які бачыцца рэальным у перспектыве. Давайце ўспомнім Ялту: тады на гарызонце ўжо выразна праглядалася параза нацысцкай Германіі. Сёння такіх відавочных гарызонтаў у міжнароднай палітыцы няма.
Так, візіт, вядома, важны — і з пункту гледжання двухбаковых адносін, і, напэўна, з пункту гледжання абмеркавання надзвычайных пытанняў глабальнай палітыкі. Але сёння, пры ўсёй магутнасці і Злучаных Штатаў, і Кітая, ёсць інтарэсы іншых краін. Той відавочнай гегемоніі, якая была ў 1945 годзе, ужо няма. Сёння два-тры чалавекі не могуць сустрэцца і вырашыць лёс усёй глабальнай палітыкі і ўсіх краін свету.
Ёсць краіны Блізкага Усходу, ёсць Еўрапейскі саюз са сваімі інтарэсамі. Таму я не думаю, што нейкая новая Ялта магчымая.
— Што перамовы ў Пекіне могуць прынесці Украіне?
— Для Украіны, у прынцыпе, прагноз спрыяльны. Калі Вашынгтон і Пекін знойдуць нейкі ўзаемапрымальны варыянт і знізяць градус напружанасці паміж сабой, гэта ўсё ж такі будзе гуляць на карысць Украіны.
Паколькі Кітай сёння — гэта сур'ёзны стрымліваючы фактар для Пуціна, які дзейнічае часам за межамі логікі. А сітуацыя, як я ўжо ўзгадаў, сёння кардынальным чынам адрозніваецца нават ад 2022 года. Сёння ў Маскве, у Крамлі, да голасу з Пекіна ўжо не могуць не прыслухоўвацца.
Кітай можа, калі не абрынуць эканоміку Расіі, то, напэўна, пры жаданні стварыць такія праблемы, якія будуць балючымі для Крамля. Калі ўдасца аслабіць напружанасць паміж Пекінам і Вашынгтонам, тут можна ўбачыць пэўны пазітыў для Украіны.
— Што перамовы Трампа і Сі Цзіньпіна могуць прынесці Пуціну і Расіі?
— Пуціну і Расіі гэтыя перамовы ў дадзены момант нічога не могуць прынесці. Таму што, як я ўжо казаў і працягваю казаць, Крэмль увайшоў у спіраль супрацьстаяння, і рэжым Пуціна з гэтай спіралі выйсці ўжо не зможа. Ён будзе рухацца па гэтай спіралі, пастаянна спрабуючы нейкім чынам аслабіць Украіну, нанесці ёй шкоду. Іншых магчымасцяў, шчыра кажучы, не праглядаецца.
У той канфігурацыі, у якой ён існуе, рэжым Пуціна, з улікам таго, як ён дзейнічае, наўрад ці нешта можа выратаваць. Калі там, у Расіі, у Крамлі, адбудуцца нейкія змены, магчыма, адкроюцца нейкія новыя магчымасці. Але пакуль казаць пра гэта відавочна заўчасна.