Афрыканская ганьба Пуціна

• Юрый Федарэнка
• 13.05.2026, 17:21

З рук Крэмля ўсклізвае яшчэ адна зона ўплыву.

Цягам поўнамаштабнай вайны супраць Украіны агрэсар не толькі губляў унутраныя сілы і рэсурсы, але і імкліва пазбаўляўся знешнепалітычнай вагі ў свеце. Яго сябры-дыктатары ўцякалі са ўласных краін, гібелі або апыналіся ў турмах. Агрэсар практычна страціў уплыў на Блізкім Усходзе, Паўднёвым Каўказе і ў Лацінскай Амерыцы. Чуць не апошнім яго «знешнепалітычным актывам» заставаліся бедныя афрыканскія дыктатуры. Але сёння з рук Крэмля ўсклізвае і гэты скарб.

Адзін з аплотаў Расіі ў Афрыцы — вайсковая хунта ў Малі. Самазваны «прэзідэнт» Асімі Гоіта захапіў уладу ў выніку перавароту ў 2020 годзе. Краіна гадамі знаходзіцца ў стане грамадзянскай вайны. На поўначы Малі паўстанцы сфармавалі Фронт вызвалення Азавада — непрызнанай дзяржавы, што ўзнікла як дзяржава туарэгаў (аднаго з карэнных народаў Паўночнай Афрыкі) яшчэ ў 2012 годзе.

Доўгі час утрымлівацца пры ўладзе Асімі Гоіце ўдавалася пры падтрымцы расійскай тэрарыстычнай структуры — ПВК «Вагнер», якая цяпер трансфармавана ў так званы «Афрыканскі корпус» і падпарадкавана Мінабароны РФ.

Прысутнасць расійскага кантынгенту ў Малі ператварылася ў міжнародную гуманітарную праблему: сусветныя медыя рэгулярна паведамлялі пра масавыя забойствы, згвалтаванні і іншыя злачынствы, учыненыя вагнераўцамі. Людзі ўцякалі цэлымі вёскамі. Як распавёў адзін з уцекачоў: «Гэта палітыка выпаленай зямлі. Салдаты ні з кім не размаўляюць. Усіх, каго бачаць, расстрэльваюць. Без пытанняў, без папярэджання. Людзі нават не ведаюць, за што іх забіваюць».

Але ўсяму ёсць мяжа. 25 красавіка пачалося маштабнае наступ туарэгаў. Расіяне страцілі пазіцыі і пачалі адступаць. З пачатку мая «Афрыканскі корпус» РФ панёс істотныя страты ў жывой сіле і тэхніцы і пакінуў тры буйныя гарады ў Малі. Прарасійскі «міністр абароны» краіны забіты. Сам Асімі Гоіта спрабуе выратаваць сваё жыццё і, падаецца, ужо не разлічвае на дапамогу з боку Масквы.

«Афрыканскі корпус» РФ прысутнічае і ў іншых краінах кантынента — у прыватнасці, у Буркіна-Фасо, Нігеры і Цэнтральна-Афрыканскай Рэспубліцы. Ва ўсіх гэтых дзяржавах сітуацыя нестабільная. Стаўка мясцовых дыктатараў на расіян сябе не апраўдвае: яны не здольныя іх абараніць, затое рэзка павялічваюць колькасць забойстваў, згвалтаванняў і іншых цяжкіх злачынстваў, што падсілкоўвае пратэсныя настроі сярод насельніцтва.

Тое, што крэмлёўскі рэжым губляе пазіцыі ў Афрыцы, непазбежна адаб'ецца і на нашым тэатры ваенных дзеянняў.

Па-першае, падзеі ў Малі — гэта параза расійскай зброі і яшчэ адно сведчанне агульнага знясілення недаімперыі.

Па-другое, Расія губляе кантроль над прыроднымі рэсурсамі гэтай краіны.

Па-трэцяе, ёй будзе ўсё складаней праводзіць вербавальныя кампаніі на кантыненце.

Па-чацвёртае, супрацоўніцтва з афрыканскімі рэжымамі забяспечвала Крэмлю патрэбныя галасы ў ААН і іншых міжнародных структурах. Цяпер гэтае «сяброўства» паступова сыходзіць на нішто.

Цалкам верагодна, што некаторыя з афрыканскіх «лідараў» працягваюць спадзявацца: у выпадку паўстання яны змогуць укрыцца ў Маскве, як гэта ў свой час зрабіў сірыйскі дыктатар Башар Асад. Але рэчаіснасць мае сваю іронію: не выключана, што ўжо праз некалькі гадоў самому Пуціну давядзецца шукаць прытулак недзе ў экватарыяльных лясах.

Недаімперыя набліжаецца да катастрофы. У бездань ляціць усё: яе знешнепалітычныя пазіцыі, эканоміка і, вядома, ваенны патэнцыял. На жаль, гэта не аднамомантны, а расцягнуты ў часе працэс. Працы ў нас яшчэ шмат. Таму трымаем строй, працуем далей. Слава Украіне!

Юрый Федарэнка, «Фэйсбук»