«Лукашэнка кажа пра мабілізацыю, бо зразумеў намёк Пуціна»
- 14.05.2026, 10:21
Украінскі дыпламат растлумачыў, што можа стаяць за новымі ваеннымі заявамі дыктатара.
Лукашэнка заявіў пра «мабілізацыю» і сказаў, што Беларусь павінна рыхтавацца да вайны. Ва Украіне ўжо папярэджвалі, што Крэмль можа зноў выкарыстоўваць рэжым Лукашэнкі для атакі на суседнія краіны.
Што значаць словы Лукашэнкі пра «мабілізацыю» і падрыхтоўку арміі да вайны? Сайт Charter97.org задаў гэта і іншыя актуальныя пытанні ўкраінскаму дыпламату і палітолагу, дырэктару Цэнтра абаронных стратэгій Аляксандру Хару:
— Цяжка рацыянальна растлумачыць гэта паводзіны Лукашэнкі па простай прычыне: калі Беларусі хтосьці і пагражае ваенным або іншым шляхам, дык гэта Расійская Федэрацыя, якая з'яўляецца агрэсарам супраць Украіны і ўцягнула ў гэта Беларусь.
Фактычна дыктатар Лукашэнка згадзіўся стаць міжнародным злачынцам, дазволіўшы выкарыстоўваць сваю тэрыторыю і інфраструктуру для атакі на Украіну. Гэта не мая эмацыйная ацэнка, гэта ацэнка рэзалюцыі 31/14 Генеральнай Асамблеі ААН, якая вызначыла, што з'яўляецца агрэсіяй, у тым ліку прадастаўленне сваёй тэрыторыі трэцяму боку для акту агрэсіі.
— Што можа рыхтаваць Пуцін, выкарыстоўваючы рэжым Лукашэнкі? Ці можа Крэмль зноў выкарыстаць Беларусь у вайне супраць Украіны?
— Ніякая Польшча, Літва, Эстонія ці іншыя еўрапейскія дзяржавы дакладна не збіраюцца нападаць на Беларусь. Іншая справа, калі Расійская Федэрацыя мае планы гарызантальнай эскалацыі, то-бок перанесення канфлікту або пачатку канфлікту на тэрыторыі іншых дзяржаў дзеля таго, каб адцягнуць увагу ад сваіх праблем ва Украіне.
Або эскалаваць такім чынам, каб урэшце дасягнуць новага статус-кво з большымі пазітыўнымі момантамі для Расійскай Федэрацыі. Тады, натуральна, Беларусь можа быць выкарыстаная як тэрыторыя, а яе рэсурсы, у тым ліку людскія і ваенныя, — каб дасягнуць такой мэты і выкарыстоўваць яе як інструмент эскалацыі.
Іншых прычын беларусам перажываць праз вайну, акрамя таго, што Расія будзе іх уцягваць і ўжо спрабавала ўцягваць у вайну, няма. Па вялікім рахунку, іншых рэальных пагроз па перыметры сваіх межаў у беларусаў няма.
Калі Лукашэнка гаворыць пра кропкавую мабілізацыю, магчыма, ён спрабуе рэагаваць на тое, як змяніўся характар вайны ва Украіне за гэтыя пяць гадоў. Зразумела, што савковасці, якой было даволі шмат у Расіі ў 2022–2023 гадах, цяпер стала крыху менш. І я ўпэўнены, што яе дастаткова ў беларускіх узброеных сілах, бо мы выдатна разумеем, што гэта за кіраўніцтва. То-бок вышэйшае ваеннае кіраўніцтва беларускай арміі — гэта людзі, якія вучыліся ў Расіі, выхаваныя на Другой сусветнай вайне і гэтак далей. Яны мысляць катэгорыямі расійскіх батальённа-тактычных груп, строю, шырокіх калонаў і гэтак далей. А вайна кардынальна змянілася, і, адпаведна, трэба ўносіць карэктывы.
Няма сэнсу пагражаць суседзям шырокамаштабнымі вучэннямі, як Пуцін і яго падручны Лукашэнка на працягу апошніх дзесяцігоддзяў. У гэтым няма сэнсу. Натуральна, трэба рыхтаваць свае ўзброеныя сілы да сучаснага канфлікту.
І тут мае сэнс перагледзець войска. Але гэта не называецца кропкавай мабілізацыяй. Гэта павінна называцца рэфармаваннем сектара бяспекі і абароны. Рэфармаваннем Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь для таго, каб адказваць сучасным умовам. Але дакладна гэта не мабілізацыя.
Цалкам магчыма, якраз Пуцін намякнуў, а Лукашэнка зразумеў, што можа адбыцца пашырэнне канфлікту і ўцягванне Беларусі ў канфлікт. І, адпаведна, яму трэба нешта рабіць. Хоць я не раз пра гэта казаў: Лукашэнка, вядома, злачынца, але не ідыёт. Ён выдатна разумее, што «стабільнасць» і ягоны рэжым трымаюцца, але яны могуць пацярпець, калі Беларусь афіцыйна або нейкім іншым чынам стане часткай агрэсіі супраць Украіны.
Бо адна гісторыя — гэта генералітэт, які можа бачыць свет дакладна так, як і ў Маскве. А другая — беларусы, якія складаюць армейскія падраздзяленні, могуць зусім так не думаць і не ўяўляць такой сітуацыі, калі беларусы звернуць зброю супраць украінцаў.
І ў любым выпадку, якой бы ні была магутнай краіна, першыя труны, што прыходзяць у яе, пачынаюць падтачваць падтрымку рэжыму. І тут няма розніцы — дэмакратычны рэжым, аўтарытарны ці таталітарны. У любым выпадку — гэта сур'ёзны ўдар.
Думаю, гэта ключавы момант, чаму Лукашэнка ў 2022 годзе і пазней не далучыўся да Пуціна. Тэарэтычна ён мог бы далучыцца, калі б расіяне ўжо зайшлі ў Кіеў і фактычна ад украінскай дзяржаўнасці нічога не засталося. Лукашэнка мог бы паказаць сцяг: маўляў, ён таксама быў такім саюзнікам, які дапамагаў і быў гатовы рызыкаваць.
Але гэтага не адбылося. Таму мы не бачым афіцыйных беларускіх падраздзяленняў на тэрыторыі Украіны, якія ваююць супраць Украіны. Слава Богу, што мы бачым беларусаў, якія змагаюцца за сваю і нашу свабоду ў палку імя Кастуся Каліноўскага. І, натуральна, яны тэарэтычна могуць быць пагрозай Лукашэнку. У любым выпадку, калі гаварыць пра нейкую кропкавую мабілізацыю, то яна дакладна не рыхтуецца пад пагрозы такога тыпу.
З боку Украіны мы адназначна не збіраемся наносіць ніякіх удараў па Беларусі, хоць рэжым Лукашэнкі заслугоўвае адказу. Праз тэрыторыю Беларусі ляцяць дроны і ракеты, і, па вялікім рахунку, ваенная інфраструктура Беларусі ўключаная ў дапамогу Расіі. Я ўжо не кажу пра абыход санкцый і гэтак далей. Але ў любым выпадку ў Украіны няма агрэсіўных планаў у дачыненні да Беларусі — ні яе знішчэння, ні анексіі. Таму, калі Лукашэнка кажа пра кропкавую мабілізацыю, мне незразумела, пра што ён гаворыць.
Ніхто Беларусі не пагражае, калі яна не стане пагрозай камусьці іншаму — Украіне альбо членам Еўрапейскага саюза і НАТА — як інструмент Расійскай Федэрацыі. Тады, вядома, Лукашэнку давядзецца кагосьці мабілізаваць.