Практычна ўсе найбуйнейшыя кампаніі Расіі сутыкнуліся з абвалам прыбытку і выручкі
- 14.05.2026, 20:49
Санкцыі працуюць.
Узмацненне санкцый, высокія працэнтныя стаўкі і павышэнне падаткаў абвалілі фінансавыя паказчыкі амаль усіх найбуйнейшых кампаній Расіі.
Тры чвэрці «тытанаў» расійскага бізнесу па выніках 2025 года сутыкнуліся з падзеннем выручкі і прыбытку або выйшлі ў страты, паведамляюць «Ведамасці» са спасылкай на справаздачнасць кампаній.
У суме 28 найбуйнейшых прадпрыемстваў страцілі 16,7% выручкі (яна ўпала на 8,6 трлн рублёў), 30,8% чыстага прыбытку (ён знізіўся на 1,9 трлн рублёў) і 20,1% EBITDA (яна скарацілася на 3 трлн рублёў).
Амаль у чатыры разы па выніках года скараціўся прыбытак «Роснефти», у 2 разы — прыбытак «Газпром нефти» і «Татнефти», а «Лукойл» упершыню за тры дзесяцігоддзі сваёй гісторыі атрымаў 1,06 трлн рублёў стратаў.
Павялічылі страты вугальныя кампаніі («Мечел» — у 2 разы, «Распадская» — на 28%); стратнымі сталі Магнітагорскі металургічны камбінат і «Русал», а прыбыткі «Северстали» і НЛМК абваліліся ў 4,7 раза і ў 2 разы адпаведна.
На мяжы чыстай страты скончылі год РЖД (прыбытак манаполіі скараціўся ў 22 разы), 65% прыбытку страціў «Аэрафлот». З чыстай стратай скончылі год найбуйнейшыя транспартныя аператары: «Совкомфлот», які кіруе «ценявым флотам» танкераў, страціў $648 млн, а група Fesco — 3,2 млрд рублёў.
Для кампаній гэта азначае, што надыходзіць эпоха выжывання, адзначае галоўны аналітык «Інго банка» Пётр Арронет. Зніжэнне паказчыкаў — прамы вынік узмацнення санкцыйнага ціску, дысконтаў на сыравіну і сціскання знешніх рынкаў збыту, пералічвае ён.
Пагаршэнне фінансавых вынікаў буйных прамысловых кампаній наўпрост звязана з падзеннем аб’ёмаў вытворчасці ў адпаведных галінах, кажа аналітык Інстытута комплексных стратэгічных даследаванняў Наталля Чуркіна. Напрыклад, выплаўка сталі па выніках года ўпала на 5%, а вытворчасць аўтамабіляў — на 12%.
З 28 асноўных галін прамысловасці мінулы год у мінусе завершыла 21. Дабыццё карысных выкапняў скарацілася на 1,6%, металургія прасела на 2,1%, упершыню за 15 гадоў пачаў скарачацца выпуск харчовых прадуктаў — на 0,5%. Цяжэй за ўсё сітуацыя ў галінах, накіраваных на вытворчасць канчатковай і высокатэхналагічнай прадукцыі, адзначае Чуркіна.
Сярод буйнога бізнесу з гадавой выручкай ад 2 млрд рублёў 156 тысяч кампаній сталі даўжнікамі па падатках, і за год іх колькасць павялічылася на 47%. Інвестыцыйная актыўнасць у прамысловасці скарацілася да 16-гадовага мінімуму, паводле апытання, якое праводзіць ІНП РАН.
Паводле апытання РСПП, у мінулым годзе толькі 19% кампаній працягвалі інвестыцыі ў звычайным рэжыме. Кожная трэцяя (33%) «істотна» іх скараціла, столькі ж — скарацілі «нязначна», а 15% цалкам замарозілі ўсе праекты.
Многія гарадаўтваральныя заводы, а таксама прадпрыемствы ў манагарадах ужо перавялі супрацоўнікаў на няпоўную занятасць, а ў другой палове 2026 года, найбольш верагодна, будуць вымушаныя пачаць звальненні, казаў віцэ-прэзідэнт РСПП Аляксандр Мурычаў: «Адзіная бачная сёння перспектыва для многіх прадпрыемстваў — скарачэнне вытворчасці, супрацоўнікаў, а ў самых крытычных сітуацыях, на жаль, і банкруцтва».
Падзенне прыбыткаў бізнесу б’е па бюджэце, які ўпершыню з савецкіх часоў траціць кожны трэці рубель на вайну. Па выніках студзеня—красавіка яго дэфіцыт павялічыўся да 5,8 трлн рублёў і ў 1,5 раза перавысіў гадавы план. З-за фінансавых праблем кампаній казна можа недабраць сёлета 500 млрд рублёў ПДВ і 100 млрд — падатку на прыбытак, пісалі эксперты Інстытута Гайдара.
Павышэнне падаткаў для латання бюджэтных дзірак яшчэ больш пагоршыць эканоміку кампаній. «Прыбыткі ў 2026 годзе працягваюць падаць, запасу трываласці ў многіх прыватных кампаній ужо няма, малы бізнес „трымаецца“ з апошніх сіл, таму любыя дадатковыя зборы толькі пагоршаць становішча, а каго-небудзь і ўвогуле будзе чакаць банкруцтва», — папярэджвае дырэктар па інвестыцыях УК «Астра» Дзмітрый Палявы.