Крэмль страціў уплыў у Еўрасаюзе пасля падзення Орбана
- 21.05.2026, 14:53
У Еўрасаюзе фармуецца новы палітычны кансэнсус.
Паражэнне былога прэм'ер-міністра Венгрыі Віктара Орбана на парламенцкіх выбарах у Венгрыі стала адной з самых абмяркоўваных палітычных падзей у Еўропе. Новым прэм'ер-міністрам краіны стаў кансерватар Петер Мадзяр, які пабудаваў сваю кампанію на крытыцы карупцыі і эканамічных праблем унутры краіны, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).
Шмат еўрапейскіх палітыкаў і аналітыкаў убачылі ў паражэнні Орбана аслабленне глабальнага правага папулізму. Аднак эксперты лічаць, што гаворка ідзе не пра крах нацыяналістычных настрояў, а пра іх трансфармацыю.
Мадзяр захаваў акцэнт на суверэнітэце Венгрыі і нацыянальных інтарэсах, але дыстанцыяваўся ад цесных сувязяў Орбана з Дональдам Трампам і Уладзімірам Пуціным. Гэта можа стаць сігналам для іншых правых партый Еўропы, якія ўсё часцей асцерагаюцца асацыяцый з Трампам і Крэмлём.
Паражэнне Орбана стала асабліва балючым для Масквы. Венгрыя доўгі час блакавала частку рашэнняў Еўрасаюза па падтрымцы Украіны і лічылася галоўным саюзнікам Расіі ўнутры Еўрасаюза. Цяпер у Еўропе чакаюць, што Будапешт перастане блакаваць выдзяленне дапамогі Кіеву.
Адначасова ў Еўрасаюзе фармуецца новы палітычны кансэнсус. Нават цэнтрысцкія партыі ўзмацняюць рыторыку аб абароне нацыянальных інтарэсаў, міграцыйным кантролі і ўмацаванні абароны Еўропы. Пры гэтым еўрапейскія правыя паступова становяцца менш эўраскептычнымі і ўсё часцей разглядаюць пагрозы з боку Расіі, Кітая і ЗША як больш сур'ёзныя, чым уплыў Бруселя.
Паражэнне Орбана можа паскорыць пераасэнсаванне будучыні самога Еўрасаюза. На фоне пагаршэння адносінаў з Вашынгтонам і росту пагроз з боку Расіі еўрапейскія лідары ўсё часцей гавораць не пра стварэнне «федэральнай Еўропы», а пра саюз моцных нацыянальных дзяржаў. Нават правыя партыі, якія раней выступалі супраць Еўрасаюза, паступова адмаўляюцца ад ідэяў выхаду з Еўрасаюза або адмовы ад еўра. Замест гэтага яны робяць стаўку на ўмацаванне еўрапейскай аўтаноміі ў абароне, тэхналогіях і энергетыцы. Сімвалам такога новага курса ўсё часцей называюць прэм'ер-міністра Італіі Джорджа Мелоні, якая спалучае жорсткую ўнутраную палітыку з падтрымкай Украіны і супрацоўніцтвам з Бруселем.