Крэмль выганяюць з Паўднёвага Каўказа

• 25.05.2026, 14:18

Асабліва прыкметны гэты працэс у Арменіі.

Расія страчвае Паўднёвы Каўказ, а краіны рэгіёна ўсё актыўней шукаюць альтэрнатывы Маскве. Асабліва прыкметны гэты працэс у Арменіі, якая пасля паразы ў Нагорным Карабаху пачала хутка збліжацца з Еўрасаюзам і пашыраць кантакты з Кітаем, піша CEPA (пераклад — сайт Charter97.org).

Як адзначаюць аналітыкі, дзесяцігоддзямі пазіцыі Крамля ў рэгіёне трымаліся на ваеннай прысутнасці, энергетыцы і ролі пасярэдніка ў канфліктах. Аднак вайна ва Украіне і крызіс вакол Карабаха сур'ёзна падарвалі давер да Масквы як да гаранта бяспекі.

Паваротным момантам для Ерэвана сталі падзеі 2020–2023 гадоў, калі Расія фактычна не ўмяшалася ў канфлікт вакол Карабаха. Пасля гэтага армянскія ўлады пачалі шукаць новыя знешнепалітычныя апоры.

На пачатку мая Арменія прыняла саміт Еўрапейскай палітычнай супольнасці, а потым — першы ў гісторыі саміт ЕС–Арменія. Брусэль абвясціў пра запуск партнёрскай праграмы на €200 млн, а агульны аб'ём еўрапейскіх інвестыцый у краіну можа дасягнуць €2,5 млрд.

Масква рэзка адрэагавала на збліжэнне Ерэвана з ЕС, абвінаваціўшы Арменію ў руху ў «антырасійскую арбіту» і папярэдзіўшы пра магчымыя наступствы.

Адначасова ўзмацняецца ўплыў Кітая. Пекін пашырае эканамічную прысутнасць у Грузіі і Азербайджане праз інфраструктурныя праекты, гандаль і фінансавыя механізмы. Азербайджан ужо стаў адным з ключавых партнёраў Кітая ў рэгіёне, а двухбаковы гандаль у 2025 годзе дасягнуў амаль $5 млрд.

Арменія таксама актывізуе супрацоўніцтва з Пекінам. У Ерэване разлічваюць, што развіццё транспартных калідораў з Азербайджанам і Турцыяй зробіць краіну больш прывабнай для азіяцкіх інвестараў.

Эксперты лічаць, што Расія захоўвае ў рэгіёне галоўным чынам ваенны ўплыў, аднак яе былая манаполія на эканамічныя і палітычныя сувязі паступова знікае.