Коул паслаў Лукашэнку сігнал
- 11.06.2026, 10:39
Вашынгтону не падабаецца працяг рэпрэсій.
Джон Коул, спецпрадстаўнік прэзідэнта ЗША па Беларусі, запэўнівае, што працэс вызвалення беларускіх палітычных зняволеных не прыпынены. Але цяпер ён не анансуе тэрміны свайго візіту ў Мінск. Нядаўна Коул на гэтым абпёкся, піша палітычны аналітык Аляксандр Класкоўскі на «Пазірку».
Дык што можа быць каменем спатыкнення на перамовах Мінска з Вашынгтонам? Хутчэй за ўсё, тут не адзін пункт.
Па-першае, лік тых, каго вызваляюць. З кожным прыездам амерыканцаў у Мінск ён павялічваўся. У чэрвені 2025 года — 14, у верасні — 52, у снежні — 123, у сакавіку 2026-га — 250.
Натуральна меркаваць, што Коул хоча працягнуць гэты рух па нарастаючай. Лукашэнка ж, са свайго боку, жорстка таргуецца за жывы тавар, баіцца прадаць занадта танна. Да таго ж яму раз за разам даводзіцца апраўдвацца перад сваімі сілавікамі, частка якіх ад вызвалення ворагаў рэжыму відавочна не ў захапленні.
Па-другое, спрэчка можа ісці вакол персаналій. Кажуць, што Лукашэнка і яго спецслужбы то і справа ператасоўваюць спісы кандыдатаў на памілаванне.
Матывы могуць быць розныя. Вось Сяргея Ціханоўскага летась выпусцілі, відаць, у разліку на тое, што ён унясе смуту ў палітычную эміграцыю, паспрабуе пазмагацца за лідарства з жонкай.
А вось іншы прыклад: у снежні памілавалі Віктара Бабарыку, але пакінулі за кратамі яго сына Эдуарда. Тут, хутчэй за ўсё, спрацавала такая цынічная логіка: пакуль сын у закладніках, бацька будзе асцерагацца занадта смела дзейнічаць на палітычным полі.
Па-трэцяе, закавыкай магло стаць умова, каб рэжым даваў памілаваным магчымасць заставацца ў краіне. Амерыканскія перамоўшчыкі пачалі ціснуць у гэтым пытанні. У выніку 235 з 250 вызваленых у сакавіку пазбеглі традыцыйнага для папярэдніх этапаў выдварэння. Але, магчыма, Лукашэнка палічыў гэта занадта шырокім жэстам і ўключыў задні ход.
Да таго ж палітычных зняволеных часта выпраўляюць з краіны без дакументаў (ці постфактум анулююць іх пашпарты). Амерыканцы, верагодна, настойваюць, каб рэжым спыніў гэтыя дробныя падласці.
Нарэшце, Коул у сакавіку даў зразумець, што Вашынгтону не падабаецца працяг рэпрэсій. І вось гэтая задачка для Лукашэнкі, напэўна, самая цяжкая.
Разам з тым ён відавочна даражыць шанцам заключыць «вялікую здзелку» з Трампам. Для Коўла ж гэта справа гонару — выканаць заданне свайго прэзідэнта.
Канечне, амерыканцы разумеюць, што, па вялікім рахунку, беларускага аўтакрата не пераробіш. Але можна дапусціць, што гаворка ідзе пра істотнае аслабленне рэпрэсій.
І вось тут Лукашэнка разрываецца паміж двума жаданнямі. З аднаго боку — надзейна трымаць краіну ў кулаку. З другога — атрымаць запрашэнне ў госці да Трампа і іншыя выгоды, якія абяцае «вялікая здзелка».