У Расіі пачаліся праблемы з палівам для самалётаў
- 12.06.2026, 18:38
Пасля удараў па НПЗ дэфіцыт дабраўся да авіяцыі.
Услед за крызісам на рынку бензіну, які ахапіў больш за 20 рэгіёнаў — ад Крыму да Сібіры, — у Расіі ўзніклі праблемы з авіяпалівам.
Некалькі буйных аэрапортаў выпусцілі паведамленні для пілотаў (NOTAN) аб абмежаваннях на запраўку паветраных суднаў, звярнуў увагу тэлеграм-канал «Авиационная антресоль». Ліміты на авіякерасін устанавілі, у прыватнасці, Махачкала, Мінеральныя Воды, Краснадар, Астрахань і Ніжні Ноўгарад.
Запраўка выконваецца ў аб'ёме, неабходным для выканання рэйса паводле плана палёту. Напрыклад, аэрапорт Махачкалы ўстанавіў ліміт 8 тон паліва для рэйсаў у Дубай, 3,5 тоны — у Мінск, 4 тоны — у Ташкент. «Запраўка чартэрных рэйсаў ажыццяўляецца па дадатковай дамове», — гаворыцца ў паведамленні.
Праблемы з авіяпалівам на расійскім рынку пачалі ўзнікаць яшчэ ў канцы мая пасля рэкорднай серыі налётаў на НПЗ, у выніку якой за месяц пацярпелі 16 заводаў, а нафтаперапрацоўка ў Цэнтральнай Расіі практычна спынілася.
Паводле крыніц «Коммерсанта», на апошнім тыдні мая авіякампаніі атрымалі лісты ад пастаўшчыкоў паліва аб немагчымасці запраўляць самалёты па заключаных кантрактах у аэрапортах Санкт-Пецярбурга, Екацярынбурга, Уфы і яшчэ некалькіх гарадоў з меншым аб'ёмам перавозак.
Біржавыя продажы авіякерасіну практычна спыніліся: з 4 мая, паводле даных Санкт-Пецярбургскай таварна-сыравіннай біржы, здзелак па «паліве для рэактыўных рухавікоў» не заключалася. Пры гэтым цэны на аптовым рынку ўзляцелі да рэкордных 113 тысяч рублёў за тону — на 52% у параўнанні з пачаткам сакавіка.
«Ідзе гаворка пра практычна поўную адсутнасць прапановы», — апісваў крыніца «Коммерсанта» сітуацыю на біржавых таргах. Паводле яго даных, напрыклад, 1 чэрвеня было прададзена ўсяго «тры цыстэрны на ўсю краіну».
На пачатку чэрвеня адбылася тэрміновая нарада ў Мінэнерга, пасля якой пастаўшчыкі паліва аператыўна даставілі керасін у буйныя гарады, дзе ўводзіліся абмежаванні, з рэгіянальных аэрапортаў. Урад забараніў вываз авіякерасіну на экспарт з 1 чэрвеня па 30 лістапада для «забеспячэння стабільнай сітуацыі на ўнутраным рынку паліва».
Крыніцы «Коммерсанта» сцвярджаюць, што дзеянні Мінэнерга звязаныя з пагрозай дэфіцыту авіякерасіну ў Расіі.
Колькі менавіта паліва для авіяцыі вырабляецца ў краіне, дакладна невядома. З 2024 года Расстат засакрэціў статыстыку выпуску нафтапрадуктаў, спасылаючыся на пагрозу спекуляцый. Апошнія даступныя даныя паказвалі, што НПЗ выпрацоўваюць каля 11 млн тон авіякерасіну на год. Даныя па экспарце таксама непразрыстыя, бо мытная статыстыка закрытая. Паводле ацэнак, керасіну вывозілася на 500–600 тысяч тон у год і яшчэ 300 тысяч тон па міжурадавым пагадненні з Казахстанам, ацэньвае аналітык Freedom Finance Уладзімір Чарноў.
Для Расіі забарона экспарту можа стаць ахоўнай мерай, якая не дазволіць вывесці паліва з унутранага рынку і сфармаваць на ім дэфіцыт, лічыць Чарноў.