G7, Трамп і новая логіка вайны

• Пятро Алешчук
• 19.06.2026, 10:25

Прэзідэнту ЗША цяпер патрэбныя поспехі.

Галоўнай падзеяй тыдня стаў саміт Вялікай сямёркі. На гэты раз ад яго не было завышаных чаканняў, але ўсё ж ён аказаўся прадуктыўным для Украіны. Спачатку з'явілася інфармацыя пра ўдзел у ім прэзідэнта Украіны, потым стала вядома пра яго сустрэчу з прэзідэнтам ЗША. Затым гэта сустрэча прайшла ў трохбаковым фармаце з удзелам прэзідэнта Францыі.

Відавочна, далёка не ўсе дасягнутыя дамоўленасці можна адразу агучваць публічна, але ўжо цяпер ёсць заявы, якія заслугоўваюць увагі. Найбольш цікавая з іх тычыцца магчымай вытворчасці ракет для комплексаў Patriot ва Украіне. Уладзімір Зяленскі паведаміў, што пытанне ліцэнзій будзе вывучацца на тэхнічным узроўні паміж дэлегацыямі. Гэта яшчэ не рашэнне, але гэта ўжо надзея на тое, што такое рашэнне можа з'явіцца.

Яшчэ адзін важны тэзіс прагучаў падчас сустрэч з партнёрамі. Канстатацыя таго, што Расія не перамагае ў вайне супраць Украіны. Для Дональда Трампа гэта можа быць асабліва важна. Ён не на баку Украіны ў звыклым сэнсе, але для яго важна разумець, хто выглядае мацнейшым. Гэта важна і для яго асабіста, і для амерыканскай дыпламатыі.

Доўгі час лагіка перамоў была іншай. Амерыканцы сустракаліся з расіянамі. Расіяне казалі ім прыблізна наступнае: маўляў, аддайце нам усё, інакш мы ўсё роўна ўсё гэта захопім. Потым у тым жа духу выбудоўвалася камунікацыя ЗША з Украінай. Адсюль і ўзнікала ідэя, што Украіне трэба штосьці аддаць Расіі, нават звыш таго, што Расія ўжо захапіла. Бо расійскі бок пастаянна паўтараў, што інакш умовы будуць яшчэ горшыя.

Менавіта так будаваўся перамоўны працэс пры пасярэдніцтве ЗША. Вясной гэты працэс фактычна спыніўся. Цяпер паўстае пытанне аб яго магчымым аднаўленні, але ён ужо не можа ісці на старой аснове. У Расіі няма матэрыяльных доказаў таго, што яна «ўсё захопіць». Больш таго, сітуацыя змянілася. Украіна наносіць удары па расійскай інфраструктуры. Мова не толькі пра аб'екты побач з фронтам, але і пра дальнабойныя ўдары па тэрыторыі Расіі.

Калі ўжо «прылятае» па нафтаперапрацоўчым заводу на тэрыторыі Масквы, гэта шмат пра што сведчыць. Такія ўдары маюць не толькі ваенны сэнс, але і палітычны эфект. Расіяне любяць прывязваць удары да дат і важных падзей, але ўкраінскі бок таксама ўмее працаваць з сімваламі.

Удары па Санкт-Пецярбургу прыйшліся на час любімага пуцінскага эканамічнага форуму. Удар па Маскве падчас саміту Вялікай сямёркі таксама наўрад ці быў выпадковасцю. Гэта быў аргумент, і ён паказвае, што ў Расіі няма цалкам абароненых тэрыторый. Дастаць можна амаль паўсюль. Галоўнае, каб была мэта, жаданне і рэсурс.

Такія рэчы маглі абмяркоўвацца і падчас сустрэч на палях саміту. Але акрамя гучных медыйных удараў ёсць і менш прыкметная сістэмная праца. Яна датычыць расійскіх аб'ектаў нафтатранспартнай і нафтаперапрацоўчай інфраструктуры. Напрыклад, дроны СБУ паразілі базу «Тэмп» у Яраслаўскай вобласці. Гэта стратэгічны аб'ект нафтавага рэзерву і, гэтак жа як удар па НПЗ у Маскве, частка стратэгіі адразання расійскай сталіцы ад паліва і нафтапрадуктаў.

Наступным разам, калі расійскія прадстаўнікі будуць распавядаць амерыканцам, што яны ўсіх перамагаюць і заўтра перамогуць яшчэ раз, гэта будзе гучаць усё менш пераканаўча. Менавіта ў гэтым і палягае сэнс таго, што адбываецца.

На гэтым фоне важная і заява Дональда Трампа. Ён сказаў, што пасля пагаднення па Іране можа пераключыць увагу на іншую вайну і засяродзіцца на Украіне. Можна дапусціць, што ён сказаў гэта таму, што журналісты спыталі яго пра гэта ў прысутнасці прэзідэнта Украіны. Трамп сапраўды любіць казаць тое, што ад яго хочуць пачуць у пэўны момант.

Але ёсць і іншая версія. Ён сапраўды можа зацікавіцца завяршэннем расійска-ўкраінскай вайны. Прычыны прагматычныя. Умовы завяршэння гісторыі з Іранам выглядаюць далёка не бліскуча. За гэта яго будуць крытыкаваць, і яму трэба было тэрмінова разблакаваць Армузскі праліў. Пры высокай цане на нафту ісці на выбары ў Кангрэс было б вельмі рызыкоўна. Таму ён выбраў просты шлях. Ён заключыў сумніўную здзелку, каб выйсці з крызісу, які сам жа стварыў.

Калі ў цябе ёсць непрыемная гісторыя, яе трэба нечым перакрыць. Пажадана поспехам, таму Трампу цяпер патрэбныя поспехі. Яму трэба перакрыць праблемы, якія ён стварыў сабе, сваёй партыі і свайму атачэнню, таму яго цікавасць да расійска-ўкраінскай вайны можа быць рэальнай.

Завышаных чаканняў, вядома, быць не павінна. Сёння Трамп добра пагутарыў з прэзідэнтам Украіны, заўтра яму можа патэлефанаваць Пуцін. У гэтым і ёсць праблема: ад Трампа можна чакаць чаго заўгодна. Але і ягоны рэальны інтарэс да завяршэння расійска-ўкраінскай вайны таксама нельга адмаўляць.

Пятро Алешчук, доктар палітычных навук, прафесар КНУ імя Тараса Шаўчэнкі, спецыяльна для сайта Charter97.org