«У Дубне яшчэ шмат да жаху цікавага»
- Аляксей Копыцька
- 23.06.2026, 10:31
Украіна б'е па ядры расійскага ВПК.
Варонеж. Дубна.
Каб мець арыенціры пры ўспрыманні навін.
1. Паветраныя сілы Украіны ў межах сумеснай аперацыі з іншымі структурамі Сіл абароны Украіны нанеслі ракетны ўдар па адным з ваенных заводаў у Варонежы, дзе вырабляецца электроніка для АТРК «Іскандэр» (КР «Іскандэр-К»), ракет Х-101 і ЗРПК «Панцыр С-1». Пападанне вельмі сур'ёзнае. Варта ўдакладніць пару момантаў.
У сетцы пачалася блытаніна з назвамі прадпрыемстваў — гучалі «ВЗПП-Мікрон» і «ВЗПП-С». Што не дзіўна, бо па сутнасці — гэта злучаныя сасуды, праходная якіх выглядае так, як на малюнку 1.
«Варонежскі завод паўправадніковых прыбораў — Мікрон» з'яўляецца часткай карпарацыі «Элемент» (больш за 30 высокатэхналагічных прадпрыемстваў), якая да нядаўняга часу была афіляваная з АФК «Сістэма», але ў 2026 годзе долю «Сістэмы» выкупіў «Сбербанк». Спіс прадпрыемстваў уражвае, у арбіце — вядомыя яшчэ з савецкіх часоў пляцоўкі ў Зяленаградзе (варанежскі «Мікрон» — дачка зяленаградскага), Навасібірску, Томску, Казані і г.д.
Нюанс у тым, што ў 2024 г. гэтая група паказала чысты прыбытак 8,3 млрд руб. Але ўжо ў 2025 г. — чыстая страта 2 млрд руб. Адна з прычын: на 29% скарацілася выручка ў ключавым сектары — электроннай кампанентнай базе. Што звязана з правісаннем грамадзянскай прамысловасці.
«ВЗПП-Мікрон» — адна з галоўных «крамянёвых фабрык» у карпарацыі «Элемент» (і ў Расіі ў цэлым). Завод якраз спецыялізуецца на ЭКБ для мікраэлектронікі і сілавой электронікі, робіць крамянёвыя пласціны. У т.л. — незаконна імпартуючы частку неабходнага з Тайваня. За што апынуўся пад санкцыямі.
Аднак у 2025 г. карпарацыя «Элемент» на фоне агульнага спаду паказала рост у сектары дакладнага машынабудавання (на 122%) і электронных блокаў і модуляў (на 33%). У гэтым сегменце і сядзіць ВПК.
Сусед «Мікрана» — «Варонежскі завод паўправадніковых прыбораў — Зборка» (фармальна аддзяліўся ў 2002 г.) якраз і займаецца вытворчасцю «блокаў і модуляў» для арміі.
З жніўня 2022 г. гэты завод пад санкцыямі ЗША (таксама пад украінскімі, аўстралійскімі, японскімі…). Менавіта сюды і прыляцела. Г.зн., Украіна ўвяла кінетычныя санкцыі супраць вядомых свету зладзеяў.
Паглядзіце на малюнак 2. Заявы пра тое, што «завод разбураны», няправільныя. Як і любы абаронны завод — гэта вялікі комплекс. Разбураны адзін з будынкаў. Наколькі гэта балюча — даведаемся з часам. Але тое, што шкода значная, — адназначна. Аперацыя звышпаспяховая...
Дарэчы: карта пажараў NASA паказвае цеплавую анамалію не там, дзе яна насамрэч, а крыху ўбаку. Гэта да таго, што трэба спакойна ставіцца да пэўнай пахібнасці, правяраць, а не падазраваць паўсюль фэйкі…
У цэлым мы прывыклі ўспрымаць Варонеж як горад-мем, які прынята бамбіць у любой незразумелай сітуацыі. Насамрэч Варонеж — гэта горад-мільённік, хоць і меншы за Харкаў у лепшыя гады, падобны да Дняпра або Адэсы. У Варонежы сканцэнтраваны эпічны навукова-тэхнічны і вытворчы патэнцыял, ад авіяцыі да ўсялякай электронікі. Туды яшчэ лётаць і лётаць…
2. Цэнтр касмічнай сувязі «Дубна» пачалі ўзводзіць у 1974 г., фармальна — для абслугоўвання Алімпіяды-1980 у Маскве. З'яўляецца структурай Федэральнага дзяржаўнага ўнітарнага прадпрыемства «Касмічная сувязь» (ГП КС).
На «Дубну» замыкаюцца дзясяткі наземных пляцовак, што абслугоўваюць расійскую арбітальную групоўку сувязі, у т.л. — забяспечвае тэлерадыёвяшчанне. Гэта адзін з 6 падобных тэлапортаў у Расіі.
Паглядзіце на малюнак. Гарэць там асабліва няма чаму, таму пажар будзе не надта наглядны. Кожны падобны цэнтр валодае шматузроўневай сістэмай рэзервавання. Паламаць там усё з першага разу — надзвычай складана. Але абазначыць тэндэнцыю — надзвычай карысна.
Бо космас нароўні з АЭС — галоўная вялікадзяржаўная экспартная пазіцыя Расіі для незахадніх краін. Нават калі вынесці за дужкі абслугоўванне вайны, страта аб'ектаў тыпу ЦКС «Дубна» — гэта стратэгічныя рызыкі ў адносінах з нямногімі партнёрамі, накшталт Алжыра і Ірана…
І, так, у Дубне яшчэ шмат да жаху цікавага.
Аляксей Копыцька, «Тэлеграм»