Чаму Брытанія мяняе прэм'ер-міністраў як пальчаткі?
- 23.06.2026, 18:53
За дзесяць гадоў у краіне змянілася ўжо шэсць кіраўнікоў урада.
Адстаўка прэм'ер-міністра Злучанага Каралеўства Кіра Стармера стала не проста асабістым крахам прэм'ера, а новым сімптомам зацяжной палітычнай хваробы Брытаніі. За дзесяць гадоў краіна ўжо страціла шэсць кіраўнікоў урада, і цяпер у Лондане ўсё гучней гавораць не толькі пра правал самога Стармера, але і пра крызіс усёй брытанскай палітычнай сістэмы, піша Atlantic Council (пераклад — сайт Charter97.org).
Стармер прыйшоў да ўлады як чалавек «стабільнасці і кампетэнтнасці» пасля хаосу эпохі Брэксіту, выйграў выбары з велізарнай большасцю і абяцаў вярнуць краіне кіравальнасць. Але ўжо праз два гады яго кіраванне апынулася пад ударам. Падзенне рэйтынгаў, непапулярныя эканамічныя рашэнні, няўдалыя павароты па ключавых пытаннях і хранічныя праблемы з камунікацыяй зрабілі прэм'ера ўразлівым як для апазіцыі, так і для ўласнай партыі. Нават саюзнікі прызнавалі, што Стармер так і не здолеў пераканаўча растлумачыць брытанцам, дзеля чаго ім цярпець балючыя рэформы.
Аднак справа не толькі ў ім. Эксперты звязваюць цяперашнюю палітычную чахарду з наступствамі Брэксіту, які раскалоў краіну, ударыў па эканоміцы і зрабіў брытанскую палітыку значна больш нервовай і нестабільнай. Пасля сыходу былога прэм'ера краіны Дэвіда Кэмерана ў 2016 годзе ў крэсле прэм'ера паспелі пабываць Тэрэза Мэй, Барыс Джонсан, Ліз Трас, Рышы Сунак і цяпер Стармер. У кожнага было сваё падзенне, але ўсе яны сутыкаліся з адной і той жа рэчаіснасцю — слабым ростам, раздражнёным электаратам і пастаянным ціскам з боку папулістаў.
На гэтым фоне крызіс у Брытаніі ўсё больш нагадвае агульнаеўрапейскую тэндэнцыю. У Францыі, Германіі і іншых краінах традыцыйныя партыі губляюць падтрымку, а выбарцы ўсё ахвотней шукаюць альтэрнатыву на правым і левым флангах. У выпадку Вялікабрытаніі гэта вылілася ў сапраўдную кадравую карусель на Даўнінг-стрыт.
Цяпер лейбарысты спадзяюцца, што магчымы прыход Эндзі Бёрнэма зможа спыніць гэты абвал. Але ў Лондане ўсё больш сумняваюцца, што змена прозвішча на дзвярах прэм'ерскай рэзідэнцыі сама па сабе вырашыць праблему. Брытанія сутыкнулася не з крызісам аднаго палітыка, а з куды больш небяспечным крызісам даверу да ўлады.