Лік пайшоў на дні і гадзіны
- Вячаслаў Шыр’яеў
- 10.07.2026, 14:47
Чорт з крэмлёўскай табакеркі ўсё ж такі выскачыў.
Ім аказаўся Андрэй Мельнічэнка, памер яго актываў дазваляе назваць яго «алігархам нумар адзін». Так-так, ён амаль усё перапісаў на членаў сям’і, таму яго асабістае лідарства ў рэйтынгу багацеяў камусьці можа падацца непераканаўчым. Мельнічэнка — гэта вугаль (100 мільёнаў тон на год) і ўгнаенні (20 мільёнаў тон на год). І шмат чаго яшчэ… Дарэчы, угнаенні — азотныя. Гэта важна ў кантэксце ўсяго ніжэй выкладзенага.
Мяне завуць Вячаслаў Шыр’яеў, і мы асабіста не знаёмыя з Мельнічэнкам. Думаю, яму пакажуць гэты тэкст людзі, што арганізавалі заказчыку «сматрыны» ў The Economist. У нас невялікая розніца ва ўзросце, таму дазволю сабе зварот без імя па бацьку.
Андрэй, я таксама люблю ветразныя яхты. Калі атрымаў ліцэнзію шкіпера на Мальёрцы, то абышоў востраў з дзяўчынай, якая сказала: ты не такі, як тыя «бяскрылыя», што баяцца даверыць сваю лодку ветру. Андрэй, я ведаю, што Вы — іншы. Вашу гіганцкую ветразную лодку я часта сустракаў у марынах і тады думаў: ён дакладна «іншы» (прызнаюся, мне вельмі падабаецца «A»).
Але пра будучыню краіны Вы загаварылі не таму. А таму, што зразумелі: жыццё прайграна. Вугальная імперыя развальваецца (свабода лепшая за несвабоду — еўрапейскі рынак вугалю лепшы за кітайскі, якога няма). А ўгнаенні, як на зло, азотныя! Былі б калійныя — яшчэ паўбяды. Але ўкраінцы ад Вашых заводаў каменя на камені не пакінуць, бо азот — гэта атам вайны. Не толькі зялёныя парасткі новага жыцця, але і выбухоўка — бясконцыя шэрагі чорных крыжоў.
Нічога дзіўнага няма ў тым, што Вы кінуліся ратаваць краіну пасля ўкраінскіх удараў па Вашым заводзе «Навамаскоўскі азот» у Тульскай вобласці. Вы хутка сцямілі, што на вачах здзіўленай грамадскасці становіцеся тым самым Шпаком, у якога «усё, што нажыта непасільнай працай, — усё ж загінула»!
Не спяшайцеся перапыняць чытанне — абвінавачанняў не будзе. Я таксама займаўся прыватным бізнесам, жыў сваё жыццё і не лез у палітыку, пакуль на Кіеў не паляцелі ракеты. Я шчыра хачу дапамагчы, раз ужо Абрамовіч не спраўіўся, а Вас рука Гісторыі выпхнула наперад з шэрагу пакорлівых тлустасумаў, якія схілілі галовы перад тронам. І нават уяўляю позірк напалоханага старога, які благаславіў Вас на міратворчасць са свайго трона. Вам давялося той ноччу 28 мая каяцца перад ім у сваёй кампрадорскай сутнасці, каб супасці з яго «матрыцай».
Дарэчы, словазлучэнне «кампрадорская буржуазія» я пачуў у той самы кастрычніцкі вечар 1994 года, калі ўпершыню пачуў і Ваша прозвішча. Да нас на адкрытую лекцыю ў МГІМА прыходзіў спадар Массарскі з банкаўскай асацыяцыі. Ён і распавёў, як Вы пабудавалі свой МДМ-банк на валютным арбітражы, купляючы долары там, дзе яны таннейшыя, і прадаючы там, дзе яны даражэйшыя (не блытаць са спекуляцыяй — гэта пра розніцу ў часе, а не ў прасторы).
Не буду марнаваць літары на выкрыццё Вашых наіўных пагроз у адрас Захаду — ні перспектыва распаду РФ, ні ядзерны шантаж, ні рызыка пераходу Масквы ў арбіту Пекіна больш не ўражваюць Цывілізацыю. Гэтыя прыпынкі мы даўно праехалі. Наперадзе — канчатковая. Паразка, крах, а для Вас — страта ўсіх актываў.
Калі ж верыце ў вагу сваіх аргументаў, то можам пагаварыць хвілін дзесяць — зразумееце, як памыляліся наконт фобій Еўропы і ЗША адносна Вашай радзімы (хаця нарадзіліся Вы ў Гомелі, а для другога грамадзянства абралі ААЭ). Лепш пагаворым пра суверэнітэт Расіі, які Вы лічыце неабходнай умовай захавання сваіх актываў і апошняй «чырвонай лініяй», што засталася ў старога на троне.
Суверэнітэт у радзімы ўжо быў. Былі нават інстытуты, якія Вы абяцаеце зноў адбудаваць і ахоўваць, абы толькі суверэнітэт вярнулі. Зразумела, што ўсё гэта ўжо без усім абрыдлага старога на троне (дарэчы, з якім выражэннем твару ён дазволіў Вам «пратолкнуць» менавіта гэтую сентэнцыю?)
Праблема ў тым, што ніхто, ніколі і ні пры якіх абставінах больш не дазволіць увязаць сябе ў гэтую гульню. Бо праз некалькі гадоў пасля замены абрыдлага старога на самага светлатварога ў белым паліто ўсё паўторыцца, як спрадвеку: спрэчка гаспадарчых суб’ектаў, пасадка буйнага бізнесмена, прымус да міру, ракіроўка, аптэка, вуліца, ліхтар… Зноў жа, хопіць дзесяці хвілін, каб растлумачыць законы кручэння гэтага кола, калі апошнія 25 гадоў Вы не цікавіліся нічым, акрамя продажу МДМ, а потым ТМК. Суверэнітэт, на гэты раз, можа быць толькі абмежаваным. Іншага ў меню няма.
Таму давайце прызнаем спробы напалохаць Захад усяго толькі слізганнем паміж каміркамі старэчай матрыцы — і пяройдзем да галоўнага.
Свет хоча міру. Вы гатовыя дапамагчы яму ў гэтым і нават маеце «мандат». Нядрэнна! Я з мая чакаў гэтага і спрачаўся з маскоўскімі «крыніцамі» — хто ж выскачыць з табакеркі. Бо ўжо пара! Яшчэ «Салават» не згарэў, ды і ў трубах яшчэ засталося дызпаліва на пару дзён. Ваша прозвішча ні разу не згадвалася ў нашых спрэчках. Мне толькі казалі — гэта будзе зусім «свежае» аблічча. Як напісаў The Economist — «перарваўшае маўчанне» або выйшла з ценю.
Вам давядзецца ўзгадаць маладосць і праявіць усе свае нешараговыя здольнасці — як тады, у абменніку на першым паверсе інтэрната. Вайна павінна спыніцца неадкладна і без усякіх умоў. Іх не можа быць у боку, што капітулюе. Ваша задача — стаць тым, хто гэта забяспечыў. Ваша роля заяўлена, калегі па спісе «Forbes» падцягнуцца для вырашэння пытання аб лёсе старога і яго трона. Дзейнічайце без маруджання, лік пайшоў на дні і гадзіны. Калі атрымаецца, то маёнтак у кантоне Цуг і 20 мільярдаў (якіх цяпер, па сутнасці, ужо і няма) вернуцца разам з радком у падручніку Гісторыі, які чамусьці ўказаў менавіта на Вас.
Вячаслаў Шыр’яеў, «Фэйсбук»