У Беларусі прапануюць падняць цэны на моцны алкаголь
- 15.07.2026, 20:25
З такой прапановай выступілі медыкі.
У Беларусі працягваюцца дыскусіі пра тое, як знізіць высокі ўзровень спажывання алкаголю. На пасяджэнні камітэта па пытаннях грамадскага здароўя Рэспубліканскага саюза прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў эксперты разгледзелі магчымыя меры трансфармацыі алкагольнага рынку.
Адной з ключавых тэм стала цэнавае рэгуляванне — у прыватнасці, перагляд акцызнай палітыкі і ўвядзенне мінімальнай цаны на асобныя віды спіртнога.
Як расказаў галоўны ўрач Мінскага абласнога клінічнага цэнтра «Псіхіятрыя-наркалогія» Аляксей Аляксандраў, Беларусь адносіцца да краін з высокім узроўнем спажывання алкаголю — больш за 10 л абсалютнага спірту на чалавека ва ўзросце старэй за 15 гадоў у год.
Пры гэтым больш за палову гэтага аб’ёму прыпадае на моцныя напоі, найперш на гарэлку. На піва — каля 20%, прыкметную долю захоўваюць нядорагія пладовыя віны. У той жа час, як звярнуў увагу Аляксандраў, акцызная нагрузка на піва ў пераразліку на чысты спірт у Беларусі вышэйшая, чым на гарэлку.
Інакш кажучы, 1 г этанолу ў моцным алкаголі абыходзіцца спажыўцу танней, чым у піве.
На думку эксперта, гэта стымулюе спажыванне менавіта моцных напояў і падтрымлівае высокі ўзровень шкоды ад алкаголю.
Каб выправіць перакос, спецыяліст прапанаваў некалькі мер. Па-першае, усталяваць адзіную стаўку акцызу на чысты этылавы спірт незалежна ад віду напою. Па-другое, павышаць акцызы на гарэлку апярэджальнымі тэмпамі. Па-трэцяе, увесці мінімальную цану на гарэлку.
Гэта, на яго думку, дазволіць знізіць смяротнасць, скараціць страты здаровых гадоў жыцця і даць значны сацыяльна-эканамічны эфект. Цяпер падобныя механізмы ўжо абмяркоўваюцца з Мінфінам і іншымі ведамствамі — па выніках пасяджэння РСПП падрыхтуе зварот у Міністэрства фінансаў.
Нягледзячы на існуючыя праблемы, медыкі не падтрымліваюць поўную забарону алкаголю. Як нагадала галоўны ўрач Мінскага гарадскога клінічнага наркалагічнага цэнтра Жанна Істоміна, сухі закон у розныя перыяды не прыносіў чаканага выніку і часта суправаджаўся эканамічнымі стратамі.
Замест гэтага эксперты робяць стаўку на комплексны падыход: цэнавае рэгуляванне, абмежаванне даступнасці і фарміраванне культуры адказнага спажывання. На пасяджэнні таксама абмяркоўваліся пытанні здаровага харчавання і ўплыву маркетынгу на харчовыя паводзіны, але асноўная дыскусія разгарнулася вакол алкаголю.